Qazír alayaqtar túrlí aıla-tásílmen aldaıtyn bolǵan.
Stopfake.kz redaktsıyasy telefon alayaqtarynan qalaı qorǵanu kerek ekení turaly keńester daıyndady, dep habarlaıdy Almaty-akshamy.kz.
Materıalda telefon alayaqtary qońyrau shalyp tūrǵanyn qalaı tanuǵa bolatyny jáne olardyń aılasyna túspeu túsíndíríledí.
Alayaq pa álde bank qyzmetkerí me?
Áńgímelesushí síz aqsha salǵan bankte jūmys ísteıtínín aıtady. Ol sypaıy, sauatty sóıleıdí, sízdíń tolyq aty-jóníńízdí jáne síz turaly basqa da aqparatty bíluí múmkín. Senbeńíz! Bírínshíden, bank qyzmetkerlerí óz klıentteríne sırek qońyrau shalady. Ekínshíden, qyzmetkerdíń qońyrau shalǵanyn banktíń call-ortalyǵyna qońyrau shalyp, naqtylaı alasyz.
Qońyrau tórt tańbaly nómírden keldí. Būl bank emes pe?
Joq. SIP-telefonıya kómegímen alayaqtar kez kelgen nómírdí, sonyń íshínde qysqa nómírdí de jasaı alady. Qońyrau shalǵan nómírge qarap, qorytyndy jasaǵan dūrys emes.
Olar meníń shotyma qauíp tóníp tūrǵanyn aıtyp, aqshany basqa, qauípsíz audarudy ūsyndy. Solaı ísteuím kerek pe?
Joq. «Qauípsíz shot» termınín alayaqtardan basqa eshkím qoldanbaıdy. Resmı bankterde barlyq shottar ádepkí boıynsha qauípsíz. Salymshylardyń qarajaty senímdí qorǵalǵan, al qauípsízdík júıelerí únemí jańartylyp, jetíldírílíp otyrady. Būl eń aılaker alayaqtardyń shottarda saqtalǵan aqshaǵa qol jetkízuíne jol bermeıdí.
Olar meníń atyma bíreuler nesıe almaq bolǵanyn jáne basqa bír aına shot ashuym kerek deıdí. Būl da ótírík pe?
Iá. «Aına nesıeler» bolmaıdy. Ony alayaqtar oılap tapty. Bírde-bír bank síz bolmasańyz sízdíń atyńyzǵa nesıe rásímdemeıdí. Būl síz qatelesíp nemese kezdeısoq óz derekteríńízdí ūsynǵanda jáne bank qosymshasyna kíruge úshínshí tūlǵalarǵa rūqsat bergende ǵana múmkín.
Men aqshany shottan shotqa audarsam nemese nesıe alsam, alayaqtar qandaı paıda kóredí?
Qarajatty «qauípsíz shotqa» audaruǵa kóndíre otyryp, alayaqtar sízdí aqshany olarǵa audaruǵa ıtermeleıdí. Olar «qauípsíz ūyashyq» dep ózderíníń shottary men kartalarynyń nómírlerín aıtady. Nesıe alǵanda da solaı. AnyDesk nemese TeamViewer sıyaqty qashyqtan kíru baǵdarlamalaryn qoldana otyryp, alayaqtar bankten alǵan aqshalaryn ózderíne audarady.
Mūndaı qońyraulardan qalaı qorǵanuǵa bolady?
Eger áńgímelesushí sízdí banktík shotpen qandaı da bír áreket jasauǵa kóndírse, jınaqtardy joǵaltuyńyz nemese qaryzǵa kíruíńíz múmkín dep aıtsa, bírden áńgímení toqtatyńyz. Bank qyzmetkerlerí olaı ístemeıdí, sonymen qatar olar klıentterden SMS-parolder, CVC-kodtar, logınder jáne basqa da derbes derekterdí sūramaıdy. Eger óz shotyńyzdyń saqtaluyna alańdaıtyn bolsańyz, bankke qońyrau shalyp, aqshańyzdyń baryna kóz jetkízíńíz.