Merzímí bítken Sıyr (jyly) osqyrynyp, amalsyz tarıh qūshaǵyna eníp barady. Jańa jyldyń ıesí – Barys kúndeı kúrkírep óz tūǵyryna ornyǵuda.
Jańa jyldy tek Shyǵys halqy ǵana emes, álemníń 40-qa tarta memleketí nauryz aıynda qarsy alyp júr. Europalyqtar ulap-shulap júríp qaqaǵan qańtardyń basynda bastap, ekí márte (eskísín bír, jańasyn bír) qarsy aldy.
Astronomdar 2021-dí – Būqa jyly dep jarıyalady. Būqa dese, degendeı, būqalyǵyn kórsettí. Jyldyń sońyna qaraı, qańtarda oqalaq tıgendeı móńkídí-aı kelíp. Jyldyń sońy dep otyrǵanymyz, Sıyr jyly qazaqy esep boıynsha, nauryzdyń 22-síne bítedí. Aqpannyń 15-16-syna qys pen kóktem beldesedí. Sol kúní aua raıy qandaı bolsa, kóktem aıy sondaı bolady degen joramal bar.
Barys jyly qandaı bolady? Barys – Sıyr jylynan keıín, Qoyan jylynan būryn kíretín múshel esebíníń úshínshí jyly. Ortalyq Azıya halyqtarynyń kúntízbelerínde qoldanylady. Al Ońtústík-Shyǵys Azıya elderínde Barys jylyn «Jolbarys jyly» dep te ataıdy.
Barys jyly - qıyndyq pen quanyshqa, auyrtpalyq pen jaqsylyqqa toly jyl. Barysty saqtar qasıettí ań dep baǵalaǵan, oǵan orynsyz kúsh jūmsamaǵan. Qazaq halqynyń joramalynda Barys kúrdelí betbūrystar aldyndaǵy tynyshtyq jyly dep sanalǵan. Aıtalyq, 1937 jyly bastalǵan repressıya (jappaı atu, qyru, jer audaru) Barys jyly (1938) ayaqtalǵan. 1986 jyly Jeltoqsan oqıǵasy Barys jylymen tūspa-tūs keldí. Nátıjesínde elímíz Táuelsízdíkke qol jetkízdí.
Barys jyly tuǵandardyń tabıǵı belgísí – aǵash. Barys jylǵylar óte myqty, qajyrly, shynaıy, jomart bolyp keledí. Jaman qasıetí: tynymsyz, ózímshíl, tek óz basyn oılap qalǵan. Degenmen, Barys jyly adamzat tarıhy men taǵdyryna yqpal etken tūlǵalar ómírge kelgen. Sol sebeptí, Barys jylyn qazaqtar jaısyz jyl dep sanamaıdy. Aqyrettíń paıǵambary Mūhammed (s.ǵ.s), qazaqtyń tūńǵysh emıgranty Mūstafa Shoqaı Barys jyly dúnıe esígín ashypty.
Qoldanystaǵy kúntízbe boıynsha, búgín 10-shy aqpan. Aı kúntízbesí boıynsha, aqpannyń – 8-í, qazaqsha aqpan aıynyń bastaluyna 3 kún bar (14 aqpannan bastalady). Apta aıdyń alǵashqy on kúnín túgel qamtyp tūr. Árbír aıdyń basy men ortasynda jáne sońynda aua raıynda ózgerís bolatyny beseneden belgílí. Osy aptanyń aua raıyn «túske deıín kıíz, tústen keıín múıíz» degen būrynǵylar. Demek, aldaǵy apta qūbylmaly bolatynǵa ūqsaıdy: jańbyr da, qar da, ashyq kúnder de kórínís beruí ǵajap emes.
Babalar aıtady
Aqpan aıynyń sońǵy jartysynda:
* Aua raıy ashyq bolsa, jaz quań bolady.
* Jer kólkíldep, ylǵal molaısa, jazda jer otty bolady.
* Dala qarly bolsa, keler jazda jer nárlí bolady.
*Alqap qalyń qar jamylsa, kókekte kól suǵa tolady.
* Ekí aralyqta qar jausa, kóktem jańbyrly bolady.