Jalǵan aqparatqa qarsy ís-qımyl ortalyǵy Qūryltaı deputattaryn saılauǵa daıyndyq kezeńínde aqparattyq keńístíkke monıtorıng júrgízudí jalǵastyruda, dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.
Dauys beru kúní jaqyndaǵan saıyn áleumettík jelílerde saılaudy ádíl ūıymdastyruǵa kúmán keltíretín jarıyalanymdar sanynyń arta túsetíní belgílí. Tájírıbe kórsetkendeı, mūndaı aqparattyń kópshílígí árbír saılau nauqany kezínde qaıtalanyp otyrady. Maqsat – azamattardy aqparattandyru emes, saılau júıesíníń jūmysyna qatysty terís píkír qalyptastyru.
Ortalyq kommunıkatsıyalar qyzmetíníń Jalǵan aqparatqa qarsy ís-qımyl ortalyǵy 2026 jyldyń shílde aıynda teríske shyǵarylǵan jalǵan aqparattarǵa sholu daıyndady.
1-mıf. «Basqa qalada oqıtyn studentter jazǵy demalysqa baılanysty dauys bere almaıdy».
Fakt: Zańnamada uaqytsha júrgen jerí boıynsha dauys beru tetígí qarastyrylǵan. Joǵary oqu oryndarymen bírlesíp studentterdíń naqty tūryp jatqan jerí anyqtalady, sodan keıín olar osy mekenjaı boıynsha saılaushylar tízímíne engízíledí. Būl jūmys búkíl saılau nauqany barysynda júrgízíledí.
2-mıf. «Úzdíksíz jūmys ísteıtín óndírís oryndarynyń qyzmetkerlerí men vahtalyq kentterdíń tūrǵyndary dauys bere almaıdy».
Fakt: Mūndaı jaǵdaılar úshín zańnamada úzdíksíz óndírís oryndarynda jáne vahtalyq kentterde saılau uchaskelerín qūru kózdelgen. Sheshímderdí qalyptasqan jaǵdaılardy eskere otyryp, aumaqtyq saılau komıssıyalary qabyldaıdy.
3-mıf. «Bír esepten shyǵaru kuálígí arqyly bírneshe ret dauys beruge bolady».
Fakt: Būǵan zań júzínde jol berílmeıdí. Árbír kuálíktíń bíregeı nómírí bolady. Ol jeke basty kuálandyratyn qūjat pen jazbasha ótínísh negízínde tek bír ret qana beríledí, al onyń berílgení turaly málímet saılaushylar tízímínde tírkeledí. Zańnamada kuálíktí qaıta beru nemese joǵalǵan nūsqasyn qalpyna keltíru kózdelmegen.
4-mıf. «Saılaushylardy tekseruge arnalǵan onlaın-servısterdí derekterdí ózgertu úshín paıdalanuǵa bolady».
Fakt: Saılau nauqany kezeńínde memlekettík aqparattyq júıelerdí baqylau men qorǵau sharalary barynsha kúsheıtíledí. Tsıfrlyq ınfraqūrylymnyń tūraqty jūmysyn qamtamasyz etu jáne syrtqy kıberqauípterge qarsy ís-qımyl jasau úshín barlyq qajettí sharalar qabyldanuda.
5-mıf. «Saılau byulletenderín qoldan ońaı jasauǵa bolady».
Fakt: Saılau byulletenderínde zańnamada belgílengen arnaıy polıgrafıyalyq qorǵanys elementterí bolady. Árbír byulletenge uchaskelík komıssıya múshelerí qol qoyady. Belgílengen talaptarǵa sáıkes kelmeıtín byulletender jaramsyz dep tanylady.
6-mıf. «Saılaushylar tízímderí jańartylmaıdy jáne onda kóptegen qatelíkter kezdesedí».
Fakt: Saılaushylar tízímín jergílíktí atqarushy organdar qalyptastyrady jáne ol tūraqty túrde óńdelíp otyrady. Azamattar óz derekterín aldyn ala «Elektrondyq úkímet» portaly arqyly teksere alady nemese elímízdíń barlyq óńírlerínde jūmys ísteıtín koll-ortalyqtarǵa habarlasuyna bolady. Árbír ótínísh belgílengen tártíppen qaralady.
7-mıf. «Saılau halyqaralyq baıqaushylardyń qatysuynsyz, baqylauynsyz ótedí».
Fakt: Saılau nauqanyna shet memleketter men halyqaralyq ūıymdardyń baıqaushylary qatysady. Olardy akkredıtteudí Qazaqstan Respublıkasynyń zańnamasyna sáıkes Ortalyq saılau komıssıyasy júzege asyrady.
Dauys beru kúní jaqyndaǵan saıyn mūndaı málímdemeler jańa jarıyalanymdarda, beınerolıkterde nemese áleumettík jelílerdegí jazbalarda qaıta paıda boluy múmkín. Sondyqtan aqparatty resmı derekkózder arqyly tekserudí jáne jekelegen jarıyalanymdar men anonımdí akkaunttardyń habarlamalary negízínde qorytyndy jasamaudy ūsynamyz.
Jalǵan aqparatqa qarsy ís-qımyl ortalyǵy aqparattyq keńístíkke monıtorıng júrgízudí jalǵastyrady jáne saılau nauqanyna qatysty máseleler boıynsha tekserílgen aqparatty der kezínde jarıyalap otyrady.