Almaty qalasynyń 2040 jylǵa deıíngí Bas josparyn naqtylau jóníndegí qoǵamdyq tyńdaular jalǵasuda. Jańa Bas josparǵa qatysty saraptamalyq píkírín Qazaq memlekettík sáulet-qūrylys akademıyasynyń rektory Bahtıyar Sabdenalıev bíldíríp, qalany polıtsentrlí damytu, jūmys oryndaryn ortalyqtan tys aımaqtarǵa kóshíru, sondaı-aq kólík pen ekologıyalyq júktemení keshendí túrde sheshudíń mańyzyn atap óttí.
Rektordyń aıtuynsha, akademıyalyq jáne ǵylymı orta ūsynylyp otyrǵan ózgerísterdí mūqıyat taldauda, óıtkení būl qūjat Almatynyń ūzaq merzímdí damu baǵytyn aıqyndaıdy.
"Sáulet jáne qūrylys salasyna maman dayarlaıtyn ǵylymı-bílím beru qauymdastyǵy retínde demografıyalyq ósím men megapolısterge tán ózektí máselelerdí eskere otyryp, jańa Bas jospardyń qalaı júzege asyrylatyny bíz úshín asa mańyzdy. Būl faktorlardyń barlyǵy qala ortalyǵyna shamadan tys júkteme túsírude", – dedí Bahtıyar Sabdenalıev.
Onyń píkírínshe, Bas josparǵa engízílgen basty strategıyalyq sheshímderdíń bírí – qalanyń polıtsentrlí damu modelín qalyptastyru.
"Demografıyalyq ósímdí eskere otyryp, polıtsentrlí damuǵa basymdyq beríluí – qūptarlyq baǵyt. Qūjatta ekologıyalyq máseleler, kólík-logıstıkalyq habty damytu, sondaı-aq búgíngí tańda kólík aǵyndaryn ortalyqqa shoǵyrlandyryp otyrǵan qalanyń batys jáne shyǵys qaqpalaryn damytu tetíkterí qarastyrylǵan", – dedí rektor.
Sonymen qatar ol tau bókteríndegí aumaqtarda qūrylys júrgízuge shekteu qoyu men qalanyń jasyl ınfraqūrylymyn nyǵaıtu bastamalaryn joǵary baǵalady.
"Tau bókteríndegí aımaqtarda qūrylys saluǵa tyıym salu – strategıyalyq tūrǵydan dūrys árí uaqytyly qabyldanǵan sheshím. 2040 jylǵa deıíngí Bas josparda qalanyń jasyl qańqasyn damytu kózdelgen, būl qala tūrǵyndarynyń ómír súru sapasyn arttyruda erekshe mańyzǵa ıe", – dep atap óttí ol.
Bahtıyar Sabdenalıev polıtsentrlí damu naqty mazmūnmen, yaǵnı jūmys oryndary men áleumettík ınfraqūrylymmen qamtamasyz etíluí tıís ekenín aıtty.
"Polıtsentr atauyn beru jetkílíksíz. Ol aumaqtarda adamdar tūryp, eńbek etíp, áleumettík qyzmetter men ınfraqūrylymdy tolyq paıdalana alǵanda ǵana būl model tıímdí jūmys ísteıdí. Sondyqtan basty míndet – jańa ekonomıkalyq belsendí aımaqtarda jūmys oryndaryn qalyptastyru. Álemdík tájírıbe osyny dáleldeıdí", – dedí rektor.
Onyń aıtuynsha, būl úderíste qoǵamdyq kólík júıesín damytu sheshushí ról atqarady.
"BRT, LRT, metro jáne arnaıy jolaqtar azamattardyń jūmys ornyna 15-30 mınut íshínde jetuíne múmkíndík beruge tıís. Mūndaı tájírıbe London, Nyu-Iork syndy írí megapolısterde keńínen qoldanylady. Qala ómírín tek ortalyqqa súıene otyryp ūıymdastyru múmkín emes, būl – búgíngí tańda balamasy joq qajettílík", – dep túıíndedí Bahtıyar Sabdenalıev.
Qoǵamdyq tyńdaular nátıjesínde tūrǵyndar men sarapshylar tarapynan aıtylǵan ūsynystar Almaty qalasynyń 2040 jylǵa deıíngí Bas josparyn jetíldíru barysynda eskeríledí.