Almaty qalasynyń 2040 jylǵa deıingi Bas josparyn naqtylaý jónindegi qoǵamdyq tyńdaýlar jalǵasýda. Jańa Bas josparǵa qatysty saraptamalyq pikirin Qazaq memlekettik sáýlet-qurylys akademıasynyń rektory Bahtıar Sabdenalıev bildirip, qalany polısentrli damytý, jumys oryndaryn ortalyqtan tys aımaqtarǵa kóshirý, sondaı-aq kólik pen ekologıalyq júktemeni keshendi túrde sheshýdiń mańyzyn atap ótti.
Rektordyń aıtýynsha, akademıalyq jáne ǵylymı orta usynylyp otyrǵan ózgeristerdi muqıat taldaýda, óıtkeni bul qujat Almatynyń uzaq merzimdi damý baǵytyn aıqyndaıdy.
"Sáýlet jáne qurylys salasyna maman daıarlaıtyn ǵylymı-bilim berý qaýymdastyǵy retinde demografıalyq ósim men megapolısterge tán ózekti máselelerdi eskere otyryp, jańa Bas jospardyń qalaı júzege asyrylatyny biz úshin asa mańyzdy. Bul faktorlardyń barlyǵy qala ortalyǵyna shamadan tys júkteme túsirýde", – dedi Bahtıar Sabdenalıev.
Onyń pikirinshe, Bas josparǵa engizilgen basty strategıalyq sheshimderdiń biri – qalanyń polısentrli damý modelin qalyptastyrý.
"Demografıalyq ósimdi eskere otyryp, polısentrli damýǵa basymdyq berilýi – quptarlyq baǵyt. Qujatta ekologıalyq máseleler, kólik-logıstıkalyq habty damytý, sondaı-aq búgingi tańda kólik aǵyndaryn ortalyqqa shoǵyrlandyryp otyrǵan qalanyń batys jáne shyǵys qaqpalaryn damytý tetikteri qarastyrylǵan", – dedi rektor.
Sonymen qatar ol taý bókterindegi aýmaqtarda qurylys júrgizýge shekteý qoıý men qalanyń jasyl ınfraqurylymyn nyǵaıtý bastamalaryn joǵary baǵalady.
"Taý bókterindegi aımaqtarda qurylys salýǵa tyıym salý – strategıalyq turǵydan durys ári ýaqytyly qabyldanǵan sheshim. 2040 jylǵa deıingi Bas josparda qalanyń jasyl qańqasyn damytý kózdelgen, bul qala turǵyndarynyń ómir súrý sapasyn arttyrýda erekshe mańyzǵa ıe", – dep atap ótti ol.
Bahtıar Sabdenalıev polısentrli damý naqty mazmunmen, ıaǵnı jumys oryndary men áleýmettik ınfraqurylymmen qamtamasyz etilýi tıis ekenin aıtty.
"Polısentr ataýyn berý jetkiliksiz. Ol aýmaqtarda adamdar turyp, eńbek etip, áleýmettik qyzmetter men ınfraqurylymdy tolyq paıdalana alǵanda ǵana bul model tıimdi jumys isteıdi. Sondyqtan basty mindet – jańa ekonomıkalyq belsendi aımaqtarda jumys oryndaryn qalyptastyrý. Álemdik tájirıbe osyny dáleldeıdi", – dedi rektor.
Onyń aıtýynsha, bul úderiste qoǵamdyq kólik júıesin damytý sheshýshi ról atqarady.
"BRT, LRT, metro jáne arnaıy jolaqtar azamattardyń jumys ornyna 15-30 mınýt ishinde jetýine múmkindik berýge tıis. Mundaı tájirıbe London, Nú-Iork syndy iri megapolısterde keńinen qoldanylady. Qala ómirin tek ortalyqqa súıene otyryp uıymdastyrý múmkin emes, bul – búgingi tańda balamasy joq qajettilik", – dep túıindedi Bahtıar Sabdenalıev.
Qoǵamdyq tyńdaýlar nátıjesinde turǵyndar men sarapshylar tarapynan aıtylǵan usynystar Almaty qalasynyń 2040 jylǵa deıingi Bas josparyn jetildirý barysynda eskeriledi.