Qazaqstanda kartop jetkílíktí
Búgíngí tańda eń tómen baǵa Qostanaı (138 tg/kg) jáne Aqtóbe oblystarynda (166 tg), al eń joǵary baǵa Nūr-Sūltan qalasynda (225-450 tg), SQO (320-340 tg), ShQO (335 tg) jáne Qaraǵandy oblysynda (270-310 tg) tírkelgen.
Óńírlerdíń jedel derekteríne sáıkes, 11 mausymdaǵy jaǵdaı boıynsha, respublıkada 70 myń tonnadan astam áleumettík mańyzy bar azyq-túlík ónímderíníń qory bar, dep habarlady Almaty-Akshamy.kz. Auyl sharuashylyǵy mınıstrlígíníń baspasóz qyzmetíníń habaryna sílteme jasap.
Belgílengen tūtynu normalaryna sáıkes, eldegí kartop qory jarty aıdan astam uaqytqa jetedí (halyqtyń jan basyna shaqqanda jylyna 95 kg norma bolǵanda, elímízdíń halqy kúníne 4,9 myń tonna kartop tūtynady)
Aıta ketu kerek, būl eldegí kartop qorynyń shaǵyn fermerlerdegí jáne halyqtyń jeke qosalqy sharuashylyqtaryndaǵy saqtalǵan kartop qorynyń negízgí kólemín (shamamen 80%) eseptemegendegí kórsetkíshí.
Qazírgí baǵalarǵa qatysty: kúndelíktí baǵa monıtorıngí kartoptyń bólshek saudadaǵy baǵasy 138-450 teńge/kg aralyǵynda bolatynyn kórsetedí. Búgíngí tańda eń tómen baǵa Qostanaı (138 tg/kg) jáne Aqtóbe oblystarynda (166 tg), al eń joǵary baǵa Nūr-Sūltan qalasynda (225-450 tg), SQO (320-340 tg), ShQO (335 tg) jáne Qaraǵandy oblysynda (270-310 tg) tírkelgen.
Elordalyq bazarlar men sauda nysandarynyń monıtorıngí búgíngí kúní kartopqa degen sūranystyń joq ekenín kórsettí. Assortımentte byltyrǵy jylǵy da, jańa daqyldyń kartoptary da bar jáne satylyp jatyr. Sonymen qatar tauarlardyń jetkílíktí boluyna baılanysty baǵa tómendep keledí.
Ótken jylǵy kartop sapasyna qaraı kelísí 120 teńgeden 200 teńgege deıín satylady. Bıylǵy óním «Sharyn» jáne «Shapaǵat» sauda ortalyqtarynda 280-320 teńgeden, «Evrazıya», «Magnum» jáne «Smoll» SOO-da kelísí 400-450 teńgeden satylady.
Baǵanyń ósuíne qatysty: Ūlttyq statıstıka byurosynyń málímetí boıynsha, jyl basynan berí kartoptyń qūny 48,6%-ǵa óstí. Būl ósím mausymdyq sıpatqa ıe. Mysaly, 2020 jyly dál osy kúní statıstıka organdary 46%-ǵa juyq óskenín tírkegen.
Jaǵdaıdy taldau mausymdyq baǵanyń ósuíne deldaldar men sauda obektíleríníń ústemení kóp qosqany áser etkenín kórsetíp otyr.
Aıta ketu kerek, mausym aıynan bastap ońtústík aımaqtarda erte písetín kókóníster men kartoptyń jańa ónímí jappaı jınala bastady. Mūnda bıylǵy kartoptyń baǵasy tonnasyna 175-200 myń teńge aralyǵynda. Jaqyn arada jańa ónímderdí jetkízu naryqtaǵy baǵaǵa edáuír oń áser etuí múmkín.
Osyǵan baılanysty óńírlerdíń jergílíktí atqarushy organdaryna erte písetín kartopty Túrkístan oblysynan satyp alu ūsynylady.
Bıylǵy kartopty Nūr-Sūltan jáne Almaty qalalarynyń naryǵyna jetkízudí ūıymdastyru úshín operator retínde «Azyq-túlík korporatsıyasy» ŪK» AQ-ny íske qosu qajet.
Sondaı-aq, ákímdík auyl sharuashylyǵy ónímderín qoljetímdí baǵamen jetkíze otyryp, jármeńkeler ūıymdastyru ūsynylady.
Anyqtama: 2021 jyly búkíl respublıka boıynsha ūıymdastyrylǵan sharuashylyq júrgízushí subektílerdegí kartoptyń egístík alqaby 198 myń gektardy qūrady, būl ótken jylmen salystyrǵanda 6 myń gektarǵa artyq. Osy málímetterge sáıkes, kartop óndírísí 4 mıllıon tonna deńgeıínde kútílude.
Memleket tarapynan fermerlerge tūqym, mıneraldy tyńaıtqyshtar, pestıtsıdter satyp alu kezínde subsıdıya túrínde qoldau kórsetíledí. Sondaı-aq suarmaly jerdíń shyǵyndary íshínara óteledí.
Investıtsıyalyq subsıdıyalau baǵdarlamasy sheńberínde tehnıkany satyp alu, auyl sharuashylyǵy ónímderín saqtau jáne qaıta óńdeu obektílerín qūru, suaru júıelerín qūru jáne keńeıtu jáne t.b. kezínde shyǵyndardyń bír bólígí óteledí. Būdan bólek, arzandatylǵan dızel otynyn jetkízu qamtamasyz etíledí jáne egín egu jáne egín jınau jūmystaryn qarjylandyru kezínde kómek kórsetíledí.
Būl sharalar AÓK subektílerín qoldauǵa ǵana emes, ónímdí satqanda baǵasynyń ósuíne jol bermeuge de baǵyttalǵan.