Almatyda zamanauı tsıfrly medıtsına ortalyǵy jūmys ísteı bastady. Būdan bylaı qala tūrǵyndary Almaty Digital Medical Center (ADMC) bazasynda dárígerden onlaın keńes alyp, úıden shyqpaı-aq densaulyǵyn qashyqtan baqylaı alady.
Mūndaı ortalyq Almaty qalasy Qoǵamdyq densaulyq saqtau basqarmasy men Tsıfrlandyru basqarmasynyń qoldauymen qūryldy. Maqsat – árbír tūrǵynǵa medıtsınalyq kómektí jyldam árí qoljetímdí etetín bíryńǵaı tsıfrly ekojúıe qalyptastyru.
Ol úshín 1312 bíryńǵaı baılanys ortalyǵyna habarlasu kerek. Onda operatorlar men dárígerler shūǵyl emes medıtsınalyq sūraqtar boıynsha keńes beredí. Sonymen bírge dárígerge jazyluǵa, dáríhana nemese zerthana tabuǵa kómektesedí.
Bírínshí jelíde medıtsınalyq bílímí bar mamandar, al ekínshí jelíde lıtsenzıyaly dárígerler qyzmet etedí. Osyndaı qyzmettíń nátıjesínde emhanada kezek azaıyp, dárígerler nauqasqa kóbírek uaqyt bóle alady.
Almaty qalasy ákímdígíníń málímetínshe, 2025 jylǵy qazan aıynyń ózínde ǵana ortalyqqa 50 myńnan astam ótínísh túsken. Ásírese júktí áıelderge erekshe kóńíl bólíníp otyr. Júıe aı saıyn 3 200-den astam patsıenttí baqylauda ūstaıdy. Al bosanudan keıíngí baqylau kórsetkíshí 28%-dan 81%-ǵa ósíp otyr.
Tórt aıda ortalyqtaǵylar 362 adamǵa shūǵyl kómek qajet ekenín anyqtap, tıístí kómek kórsettí. Tsıfrly baqylaudyń arqasynda sozylmaly auruy bar patsıentterge medıtsınalyq kómek kórsetu 27%-dan 48%-ǵa deıín óstí.
Tsıfrly densaulyq saqtau almatylyqtarǵa medıtsınalyq kómek kórsetu qyzmetíníń jyldamdyǵy men sapasyn arttyrady.
Álemdík tájírıbe
Álemde, ásírese damyǵan elderde tsıfrly medıtsına ūzaq uaqyttan berí damyp keledí. Dúnıejúzílík densaulyq saqtau ūıymy (DDSŪ) telemedıtsına úshín bíryńǵaı nūsqaulyqtar ázírledí. Olardy COVID-19 kezínde 100-den astam el qoldandy. Mysaly, Qytaıda ınternet-auruhanalar qūryldy: qashyqtan UDZ (Ultradybystyq zertteu) jáne KT júrgízu múmkín boldy. Maman jetíspeıtín auyl úshín mūndaı qyzmettíń mańyzy zor. Koronavırus índetí kezínde 68 mıllıonnan astam adam dáríger keńesín onlaın ádíspen aldy. Aıta keteıík, AQSh-ta telemedıtsına naryǵy 2024 jylǵa qaraı 100 mıllıard dollarǵa jettí. Naryq keńeıíp keledí.
COVID-19 pandemıyasy kezínde Almatyda Telemedıtsına ortalyǵy (TMC) qūryldy. Ol qaladaǵy 60-tan astam medıtsınalyq mekemege qosyldy. 2021–2022 jyldary 174 myńnan astam nauqas qashyqtan baqylandy. Sonyń arqasynda auruhanaǵa túsetín adam bírshama azaıtty. Ortalyq elektrondy bazany paıdalana otyryp, nauqastardyń jaǵdaıyn baqylaıdy jáne mamandarǵa keńes berdí.
2025 jyldan bastap sanıtarlyq kítapshalar men medıtsınalyq anyqtamalar tolyq tsıfrlyq formatqa kóshíp jatyr. Ol eGov mobıldí qosymshasy arqyly júzege asady. Sonyń kómegímen qūjattardy bírneshe ūıymǵa bírden ūsynuǵa múmkíndík bar. Almatydaǵy barlyq emhana júıege qosylǵan uaqytta ótíníshterdí tolyq baqylauǵa aluǵa bolady.
Almatydaǵy tsıfrly medıtsına – Qazaqstannyń densaulyq saqtau reformasynyń jarqyn úlgísí, ol álemdík tájírıbeden sabaq alady. Mūndaı jobalar nauqastardyń ómírín jeńíldetíp, resurs únemdeıdí. Álemníń ozyq elderínen úırenu arqyly Almaty da telemedıtsınaǵa tolyq kóshuí múmkín. Būl qyzmettíń damuy jalpy ómír sapasyn jaqsartady.