Ūlttyń jany – onyń ónerínde. Kúı men jyrdan, terme men taǵylymdy sózden nár alǵan halyqtyń ruhy eshqashan álsíremeıdí. Óıtkení dástúrlí óner – búgíngí men bolashaqty jalǵap tūrǵan máńgílík ruhanı kópír.
Qazírgí jahandanu dáuírínde óskeleń ūrpaqtyń dúnıetanymyn qalyptastyruda ūlttyq ónerdíń orny aıryqsha. Balanyń júregíne tuǵan tíldíń áuezín, dombyranyń qońyr únín, halyq áníníń tereń maǵynasyn síńíru – ony óz bolmysyna, óz tamyryna jaqyndatady. Dástúrlí óner arqyly bala tek ónerdí ǵana emes, ata-babanyń ómír súru saltyn, dúnıení tanu jolyn, adamgershílík pen parasattyń ólshemín tanyp ósedí.
Halyqtyq tárbıe – sóz ben sazǵa, ónege men ósıetke negízdelgen. Ertegí tyńdap ósken bala jaqsylyq pen jamandyqty ajyratyp úırenedí, jyr tyńdaǵan jas júrek el men jerdí súyudíń ne ekenín sezínedí, al kúı arqyly ol únsíz syrdy, íshkí jan dúnıeníń tereń ıírímderín ūǵyna bastaıdy. Osyndaı ruhanı sabaqtastyq ūrpaqtyń íshkí mádenıetín qalyptastyryp, onyń bolashaq tūlǵa retínde ornyǵuyna jol ashady.
Búgíngí tańda osy asyl mūrany jas buynǵa jetkízude mádenıet oshaqtarynyń atqaryp otyrǵan qyzmetí zor. Sonyń bírí – ūlttyq ónerdí nasıhattaudy basty maqsat etken «Alatau dástúrlí óner» teatry. Teatr sahnasynda qoıylatyn balalarǵa arnalǵan ertegí qoıylymdary men ūlttyq oıyn-sauyq keshterí jas kórermenníń júregíne jol tauyp, dástúrlí ónerdíń tabıǵı árí áserlí tílín ūsynady. Ár qoıylym – jaı ǵana mádenı shara emes, ol – ūrpaq sanasyna sebílgen ruhanı dán.
2026 jyldyń qańtar–aqpan aılarynda «Alatau dástúrlí óner» teatry Almaty qalasyndaǵy bírqatar bílím beru ūıymdarynda mádenı-aǵartushylyq baǵyttaǵy gastroldík ís-sharalaryn ótkízdí. Atap aıtqanda, teatr ūjymy balalarǵa arnalǵan «Águgaı men Igıgaı» ertegí-qoıylymyn jáne jastarǵa arnalǵan «Altybaqan»oıyn-sauyq án keshín sahnalady. Qoıylymdar: №176 jalpy bílím beretín mektep, №209 mektep-gımnazıya, №154 jalpy bílím beretín mektep, №180 jalpy bílím beretín mektep, №185 mektep-gımnazıyasynda, sonymen qatar, teatr ártísterí Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ūlttyq unıversıtetí bazasynda studentterge arnalǵan «Altybaqan» oıyn-sauyq án keshín ūıymdastyrdy. Unıversıtet qabyrǵasynda ótken mádenı sharalar legí ayasynda qazaq poezıyasynyń kórnektí ókílí Mūqaǵalı Maqataevtyń 95 jyldyǵyna arnalǵan ádebı-sazdy kesh te kórermenge jol tartty. Atalǵan ruhanı kesh 9 aqpan kúní unıversıtette ótken bolatyn.
Teatr ūjymy qoıǵan «Águgaı men Igıgaı» ertegí-qoıylymy balalardyń qıyalyn damytyp, ūlttyq qūndylyqtarǵa degen qyzyǵushylyǵyn arttyruǵa baǵyttalsa, «Altybaqan» oıyn-sauyq án keshí jastardy salt-dástúrge baulyp, qazaqtyń ūlttyq oıyn-sauyq mádenıetín keńínen nasıhattauǵa arnaldy. Teatr ártísteríníń ónerín mektep oqushylary men studentter jyly qabyldap, mádenı sharalar kórermenderdíń joǵary baǵasyna ıe boldy.
Dástúrlí ónerdíń tárbıelík quaty onyń tabıǵı tazalyǵynda. Onda jasandylyq joq, halyqtyń ómír tájírıbesínen, ǵasyrlar boıy sūryptalǵan aqyl-oıynan tuǵan tereń fılosofıya bar. Án men kúı balany sabyrǵa, sózge toqtauǵa, úlkendí qūrmettep, kíshíní qadírleuge úıretedí. Būl – eshbír oqulyqpen tolyq jetkízu múmkín emes ruhanı mektep.
Ūlttyq ónerdí tanyp ósken ūrpaq óz bolmysyna senímdí bolady. Ol jat mádenıettíń jetegínde ketpeı, óz qūndylyǵyn qorǵaı alatyn, elíníń tarıhy men taǵdyryn júregímen sezínetín azamat bolyp qalyptasady. Sondyqtan dástúrlí óner – ūltty ūlt etíp saqtap tūrǵan basty tírekterdíń bírí.
Qoryta aıtqanda, dástúrlí óner – tek sahnadaǵy kórínís emes, ol – ūrpaq tárbıesíníń ómírsheń tetígí, ruhanı qauípsízdíktíń qalqany. Búgín óner arqyly balanyń júregíne jol tapsaq, erteń el taǵdyryn oılaıtyn sanaly, mádenıettí, otansúıgísh ūrpaq qalyptasary sózsíz. Ūrpaq tárbıesínde dástúrlí ónerdíń orny – máńgílík.
