Ǵalamtor men áleumettík jelí damyǵan zamanda kítaptan bas almaı oqyp jatqan balalar men jasóspírímderdí jıí kezdestíre qoyu qıyn. Bos uaqyttyń basym bólígí telefon men túrlí tsıfrlyq platformalarǵa auysqan búgíngí kezeńde balanyń kítapqa degen qyzyǵushylyǵyn oyatu ózektí máselege aınaldy. Sondyqtan balalar ádebıetíne kelgende olardyń jas erekshelígín, qyzyǵushylyǵy men qabyldau deńgeıín eskeríp, oquǵa shyn mánínde qūndy shyǵarmalardy dūrys tańdaı bílu asa mańyzdy.
Keıbír ata-ana balasyna oquǵa tūrarlyq kítapty tańdauǵa kelgende qınalatyn kórínedí. Sebebí qazír kítap ta kóp, avtor da jeterlík. Jyl saıyn jańa bestsellerler shyǵyp, zamanauı ádebıet jańaryp otyrady. Alaıda sol kóp dúnıeníń íshínde balanyń sanasyn damytatyn, tárbıelík mání bar, uaqyt súzgísínen ótken shyǵarmalardy tabu - ata-ana men ūstaz úshín mańyzdy másele.
Osy oraıda Aqshamnews.kz tílshísí balaǵa da, ata-anaǵa da qyzyq bolatyn, eń bastysy - oı salatyn árí ruhanı tūrǵyda baıytatyn 10 kítaptan tūratyn tízímdí ūsynady.
10. Jyul Vern — «20 000 le su astynda»
Ǵylymı-fantastıka janrynyń klassıgí Jyul Vern būl romanynda oqyrmandy su asty álemíne jeteleıdí. «Nautılus» kemesímen sayahattaǵan keıípkerlerdíń bastan keshken oqıǵalary - qıyaldy damytyp, ǵylymǵa qyzyǵushylyq oyatatyn tamasha shyǵarma.
9. Mıgel de Servantes - «Don Kıhot»
Tórt ǵasyrdan berí álem ádebıetíníń altyn qorynan túspeı kele jatqan tuyndy. Don Kıhot pen Sancho Panstyń oqıǵalary arqyly adaldyq, arman men shyndyqtyń araqatynasy sheber suretteledí.
8. Lev Tolstoı - «Balalyq shaq. Jetkínshektík. Jastyq»
Avtordyń ómírínen alynǵan būl trılogıya balanyń íshkí álemín, psıhologıyasyn tereń ashady. Ásírese jetkínshek jasyndaǵy oqyrmanǵa oı salarlyq shyǵarma.
7. Aleksandr Grın - «Alqyzyl jelkender»
Armanǵa senu, úmítten aınymau, maqsatqa adal bolu - Assol beınesí arqyly berílgen basty ıdeyalar. Jetkínshekter úshín shabyt syılaıtyn tuyndy.
6. Roald Dal - «Charlı jáne shokolad fabrıkasy»
Ertegíge ūqsas bolǵanymen, tárbıelík mání óte joǵary shyǵarma. Qarapaıymdylyq, ata-anaǵa qūrmet, sabyr men adaldyq — kítaptyń negízgí ózegí.
5. Antuan de Sent-Ekzyuperı - «Kíshkentaı hanzada»
Būl - balaǵa da, eresekke de arnalǵan fılosofıyalyq shyǵarma. Jauapkershílík, meıírím, adamgershílík turaly tereń oılarǵa jeteleıdí.
4. Bauyrjan Momyshūly - «Ūshqan ūya»
Qazaqy tárbıe, ūlttyq bolmys, dástúr men taǵylym — osynyń bárí bír kítapta. Árbír bala óz tegín, tamyryn tanu úshín oquǵa tıís tuyndy.
3. Berdíbek Soqpaqbaev - «Meníń atym Qoja»
Balalyq shaqtyń shynaıy beınesí, mektep ómírí, bala men ata-ana, ūstaz arasyndaǵy qarym-qatynas — barlyǵy shynaıy árí yumormen berílgen.
2. Mūhtar Maǵauın - «Bír atanyń balalary»
Soǵys jyldaryndaǵy taǵdyrlar arqyly bauyrmaldyq, adamgershílík, ūltqa bólínbeu ıdeyasy tereń qozǵalady.
1. Mūhtar Áuezov - «Abaı joly»
Qazaq ádebıetíníń shyńy. Būl shyǵarma - tek roman emes, tūtas bír halyqtyń tarıhy, dúnıetanymy men ruhanı álemí. Árbír qazaq oquǵa míndettí tuyndy.
Amerıkadaǵy 46 kítap oqu tájírıbesí: úlgí bolarlyq bastama
Aıta keterlígí, AQSh-tyń Nyu-Iork shtatyndaǵy Adırondak taulary aımaǵynda keıbír eldí-mekenderde mektep oqushylary, sonyń íshínde bastauysh synyptaǵylar bír jylda 46 kítap oquǵa tıís. Būl san kezdeısoq tańdalmaǵan - sol óńírde 46 tau shyńy bar, al árbír shyń oqushy úshín jańa bıíktí bíldíredí.
Mektep arnaıy kítap tízímín jasaıdy. Oqushy sol kítaptardy oqyp bolǵan soń, mektep kítaphanasynyń saıtynda 10 sūraqtan tūratyn test tapsyrady. Eger 7 sūraqqa dūrys jauap berse, kítap oqylǵan bolyp esepteledí. Nátıje tómen bolsa, qaıta oqu múmkíndígí beríledí.
Eń qyzyǵy - motıvatsıya júıesí. Alǵashqy kítapty oqyǵan bala mektepte mıkrofon arqyly atalyp, shaǵyn syılyq alady. 10 kítap - balmūzdaqqa sertıfıkat, 20 kítap - kınoteatrǵa bılet.
Sheteldík tájírıbe kórsetkendeı, balany kítap oquǵa májbúrleu emes, dūrys júıe men motıvatsıya qalyptastyru mańyzdy. AQSh-taǵy bastauysh synyp oqushylaryna arnalǵan 46 kítap oqu tájírıbesí - sonyń aıqyn dálelí. Mūnda balanyń jetístígí kezeń-kezeńímen baǵalanyp, shaǵyn syılyqtar arqyly yntalandyrylady. Būl tásíl oquǵa degen qyzyǵushylyqty arttyryp qana qoımaı, balanyń ózíne degen senímín nyǵaıtady.
Osyndaı ozyq tájírıbeler basqa elderde de keńínen qoldanylady. Máselen, Fınlyandıyada bastauysh synyp oqushylary úshín «oqu kúndelígí» júıesí engízílgen. Bala ár oqyǵan kítaby boıynsha qysqasha píkír jazyp nemese suret salyp, mazmūnyn qanshalyqty túsíngenín kórsetedí. Mūnda kítap sanyna emes, oıdy ūǵynu men taldauǵa basymdyq beríledí, al ata-analar balamen bírge oqyǵan shyǵarmany talqylauǵa míndettí.
Al Japonıyada kítap oqu mektep baǵdarlamasynyń ajyramas bólígí sanalady. Kún saıyn sabaq bastalar aldynda 10–15 mınut «tynysh oqu uaqyty» belgílengen. Būl kezde búkíl mektep ūjymy - dırektordan bastap oqushyǵa deıín kítap oqıdy. Mūndaı tásíl balalardyń zeıínín arttyryp, oqudy kúndelíktí ádetke aınaldyruǵa yqpal etedí.
Bír jylda 46 kítap oqu - jaı sóz emes, dūrys baǵyt pen qoldau bolsa, qoljetímdí maqsat. Al balanyń kítapqa degen qyzyǵushylyǵyn oyatu jasyna saı, mazmūny baı árí tárbıelík mání joǵary shyǵarmalardan bastaluy tıís. Ūsynylǵan 10 kítap - sol úlken joldyń alǵashqy qadamy. Kítappen dos bolyp ósken bala oıy tereń, dúnıetanymy keń, bolashaǵyna nyq qadam basatyn tūlǵa bolyp qalyptasatyny sózsíz.