2025 jyly 28 qarashada Almaty qalasy ákímdígíníń qoldauymen jáne «Alatau» dástúrlí óner teatrynyń ūıymdastyruymen Qazaqstan Respublıkasy Ūlttyq ǵylym akademıyasynyń akademıgí, fılologıya ǵylymdarynyń doktory, professor, túrkí álemíne tanymal tūlǵa, Qazaqstannyń eńbek síńírgen ǵylym qaıratkerí Shora Shamǵalıūly Sarybaevtyń tuǵanyna 100 jyl toluyna arnalǵan merekelík kontsert óttí.
Mereıtoı ayasynda akademıktíń ǵylymı mūrasy men tūlǵalyq bolmysyna qatysty qūndy píkírler men estelíkter ortaǵa salyndy. Sharaǵa professor Jamal Aıtqalıqyzy Mankeeva, fılologıya ǵylymdarynyń kandıdaty Maıra Shoraqyzy, sayasattanushy Janūzaq Ákím, sonymen qatar, QR eńbek síńírgen qaıratkerí, ánshí, telejúrgízushí, «Alatau» dástúrlí óner teatrynyń “Damu jáne BAQ”bólímíníń orynbasary, Qaragóz Súleımenova Shora Shamǵalıūly Sarybaevtyń qazaq tíl bílímíne qosqan ólsheusíz úlesín, onyń ūlttyq ǵylymdy damytu jolyndaǵy eńbegín erekshe atap óttí.
Ahmet Baıtūrsynūly atyndaǵy Tíl bílímí ınstıtutynyń bas ǵylymı qyzmetkerí, fılologıya ǵylymdarynyń doktory, professor Jamal Aıtqalıqyzy Mankeeva akademıktíń ǵylymı mūrasyn saralap, onyń túrkí álemíndegí bedelí men eńbekteríníń mańyzyn atap óttí. Sondaı-aq, professor Jamal Mankeeva akademıktíń túrkologıya men qazaq dıalektologıyasyn damytudaǵy tarıhı rólíne toqtalyp:
«Shora Shamǵalıūly qazaq dıalektologıyasynyń ǵylymı mektebín qalyptastyrǵan asa írí ǵalym. Ol ūmytylǵan kóne sózder men aımaqtyq tíl erekshelíkterín júıelep, būl salany derbes ǵylymı baǵyt retínde damytty», – dedí. Ǵalymnyń dıalektologıya ǵylymyn qalyptastyrudaǵy rólí, aımaqtyq tíl erekshelíkterín júıeleu arqyly qazaq tílíníń tarıhı damuyn tereń zerttegení keńínen aıtyldy. Sonymen bírge Shora Shamǵalıūlynyń ónerge jaqyndyǵy, erekshe oryndaushylyq qabíletí men adamgershílík bolmysy da eske alyndy.
Sayasattanushy, «Adam» halyqaralyq ınstıtutynyń prezıdentí Janūzaq Ákím Sh. Sarybaevtyń qazaq zıyalylarynyń mūrasyn saqtau baǵytynda atqarǵan auqymdy eńbegín atap óttí. Ásírese, HH ǵasyr basyndaǵy qazaq qaıratkerleríníń eńbekteríne arnalǵan ekí tomdyq bıblıografıyany qūrastyru barysynda akademıktíń azamattyq ūstanymy men qaısarlyǵy aıryqsha kórínís bergení turaly píkír bíldírdí. Sonymen qatar, onyń qazaq muzyka mádenıetíníń zertteluíne qosqan úlesí de aıtyldy.
Aıta ketu kerek, 1964 jyly «Qaırat» komandasy qūryldy, jáne osy komandanyń atyn qoıǵanda da Shora Shamǵalıūly Sarybaevtyń rólí orasan zor boldy. Ǵalym shyǵarmashylyq toptyń damuyna, ūlttyq ónerdíń ílgeríleuíne qosqan úlesímen tarıhta qaldy.
Ǵalymnyń qyzy, fılologıya ǵylymdarynyń kandıdaty Maıra Shoraqyzy ákesíníń ǵylym jolyndaǵy ūstanymdary men mūrasynyń búgíngí ūrpaqqa berer taǵylymy jónínde jyly lebízín bíldírdí. Ol Shora Shamǵalıūlynyń ómírden ótkennen keıín onyń jeke arhıvín jınaqtap, júıeleu jūmystaryn qolǵa alǵanyn, osy materıaldar negízínde bírqatar eńbekter jaryq kórgenín atap óttí. Sonymen qatar 2021 jyly Astanadaǵy Ūlttyq akademıyalyq kítaphanadan «Shora Shamǵalıūly Sarybaev atyndaǵy oqu zalynyń» ashyluy ǵalym mūrasynyń ūrpaqqa qaldyrǵan úlken qazyna ekenín jetkízdí.
Merekelík shara barysynda akademıktíń ǵylymı mūrasy ǵana emes, onyń ūlttyq mádenıettí damytudaǵy rólí de jan-jaqty kórsetíldí. Shora Sarybaevtyń ómírí men ǵylymı jolyn aıǵaqtaıtyn portretter, fotosuretter, eńbekterínen úzíndíler, arhıv materıaldary qoıylǵan ekspozıtsıya kópshílík nazaryna ūsynyldy. Kórme ǵalymnyń halyqaralyq konferentsıyalar men qoǵamdyq ís-sharalardaǵy qyzmetín de qamtydy. Kesh sońynda Shora Shamǵalıūly Sarybaevtyń aǵartushylyq ruhyna arnalǵan kontserttík baǵdarlama ūsynyldy. Kontsertke elímízdíń belgílí óner sheberlerí qatysyp, «Alatau» dástúrlí óner teatrynyń ansamblí de óz ónerín kórermenge tartu ettí. Kontsertte qazaqtyń dástúrlí án-kúılerí, ūlttyq oryndaushylyq ónerdíń kórínísterí pash etíldí.