Túrkí-ıslam ruhanıyatynyń eń qūndy jádígerleríníń bírí sanalatyn Dıuanı Hıkmet kítaby Túrkıyada jańa ǵylymı basylym retínde jaryq kórdí. Jınaqty daıyndaǵan túrík zertteushísí Ismaıl Tash, al redaktorlyq jūmysyn Yrmak Kachar atqarǵan. Basylymda túrkí dúnıesíníń ūly oıshyly, sopylyq poezıyanyń kórnektí ókílí Qoja Ahmet Yasauı babamyzdyń áıgílí hıkmetterí jınaqtalyp, ǵylymı tūrǵyda oqyrman qauymǵa ūsynylǵan. Kítapta barlyǵy 251 hıkmet qamtylǵan.
Būl eńbek – tek ádebı jádíger ǵana emes, búkíl túrkí halyqtarynyń ruhanı dúnıesín qalyptastyrǵan ílímníń mańyzdy qaınar kózderíníń bírí. Qoja Ahmet Yasauıdíń hıkmetterí ǵasyrlar boıy halyq arasynda auyzsha da, jazbasha da keń taralyp, ımandylyq pen adamgershílíkke úndeıtín ruhanı mektepke aınaldy.
«Dıuanı Hıkmet» – túrkí tílínde jazylǵan sopylyq poezıyanyń eń kóne árí yqpaldy shyǵarmalarynyń bírí. Onda adamgershílík, ádílet, sabyr, qarapaıymdylyq, Allaǵa degen súıíspenshílík pen ruhanı tazalyq sıyaqty qūndylyqtar keńínen jyrlanǵan. Yasauı ílímí ǵasyrlar boıy túrkí halyqtarynyń dúnıetanymyn qalyptastyryp, olardyń mádenıetí men ruhanı ómíríne tereń yqpal etíp keledí.
Kítaptyń kíríspe bólímínde adamzat tarıhynyń órkenıetter men mádenıetterdíń ózara yqpaly arqyly damyǵany atap kórsetíledí. Ǵylym, óner jáne mádenı qūndylyqtar adam balasynyń aqyl-oıynan tuyndap, órkenıet damuynyń negízgí qozǵaushy kúshíne aınalǵany aıtylady. Osy tūrǵydan alǵanda, Yasauı mūrasy tek bír halyqtyń ǵana emes, búkíl adamzat mádenıetíníń ortaq ıgílígí retínde baǵalanady.
Túrkıyada jaryq kórgen būl jańa basylym Yasauı mūrasyn keńínen tanytyp, ony keleshek ūrpaqqa jetkízu jolyndaǵy mańyzdy mádenı qadam. Ǵalymdar men oqyrmandar úshín qūndy derekkóz sanalatyn kítap túrkí dúnıesíníń ruhanı tamyryn tanytatyn eńbekterdíń bírí bolmaq.
Osylaısha, «Dıuanı Hıkmettíń» jańa basylymy ótken men búgíndí jalǵaǵan ruhanı kópír íspettí. 251 hıkmettí qamtyǵan būl jınaq arqyly Yasauı babamyzdyń danalyqqa toly ósıetterí qaıta jańǵyryp, adamzatqa ortaq ízgílík, sabyr, ımandylyq pen bauyrlastyq ıdeyalaryn jańa buynǵa jetkízudí jalǵastyryp otyr.
Álıya BÍLDEBEKOVA,
Ázíret Sūltan Ūlttyq tarıhı-mádenı muzeı-qoryǵy
Yasauıtanu ortalyǵynyń ǵylymı qyzmetkerí