Búgín Qazaqstannyń eń eskí quyrshaq teatrlarynyń bírí – Almaty memlekettík quyrshaq teatrynyń qūrylǵan kúní. Aqshamnews.kz tílshísí elímízdegí tūńǵysh teatr jaıly málímet ūsynady.
Teatr tarıhy
Almaty qalasynyń Memlekettík quyrshaq teatry – respublıka tarıhyndaǵy tūńǵysh quyrshaq teatry. Ol 1935 jyly belgílí qaıratker Temírbek Júrgenovtyń bastamasymen ashylǵan.
Qazaq mádenıet jáne teatr álemínde esímderí altyn áríptermen jazylatyn ūly tūlǵalar L.Hamıdı, Q.Badyrov, S.Telǵaraev, Á.Beıseuov, N.Tílendıev, O.Áubákírov, S.Shúkírov, Q.Eshmūratova syndy taǵy da basqa kórnektí qaıratkerler negízín salǵan qarashańyraq talantty artısterdíń, quyrshaq sheberleríníń, rejısserlerdíń, suretshílerdíń bírneshe ūrpaǵyn tárbıelep shyǵardy. Teatr búgínde tayaq quyrshaqtan bastap, jańa zaman aǵymyna saı kúrdelí marıonetkalar, sońǵy úlgídegí tehnıkalyq-lazerlí kórkemdeulermen, zamanauı sahna, jaryq jáne dybys qonqyrǵylarymen jabdyqtalǵan.
Búgínde ūlttyń ruhanı qajettílígín ótep otyrǵan teatrdyń repertuarlyq sayasatynyń auqymy keń. Repertuardaǵy 50-ge juyq spektaklder qazaq jáne orys tílderínde kórermen nazaryna ūsynylyp otyr. Quyrshaq teatry otandyq jáne álemdík áıgílí ádebı tuyndylar negízínde sahnalanǵan kórkemdík deńgeıí joǵary qoıylymdardy kórermen nazaryna ūsynyluda. Quyrshaq teatrynda búgíngí kúnde 214 oryndy úlken zal jáne 60 oryndy kíshí zal qyzmet etedí.
Almatyda 1935 jyly qūrylǵan quyrshaq teatry úsh jyldan keıín respublıkalyq mártebege ıe boldy. Ashylǵan kúnnen bastap qoıylymdar ekí tílde óttí: qazaq jáne orys tílderínde, dástúr álí kúnge deıín saqtalǵan. Ótegen batyr men Aldar Kóse quyrshaq spektaklderíníń premeralaryna aınaldy.
Ekínshí dúnıejúzílík soǵys kezínde teatr truppasy maıdandyq kontserttík brıgadalarǵa taratyldy. 1940 jyldardyń ayaǵynan bastap teatr ózíníń gastroldík qyzmetín aldymen Qazaqstan qalalarynda, sodan keıín Orta Azıyanyń basqa respublıkalarynda bastady.
Shetelge sayahat
Shetelde gastrolder 1980 jyldary bastaldy, gruppanyń jūmysyn Qytaı, Vetnam, Bolgarıya, Japonıya, Kampuchıya, Chehıya jáne basqa elderdíń tūrǵyndary baǵalady.Almaty quyrshaq teatry jetístíkteríníń íshínde kóptegen festıvalderdíń marapattary bar. Ol bírneshe ret Tashkent, Frunze quyrshaq teatrlarynyń festıvalderíníń laureaty boldy. Teatr alǵan eń bedeldí marapattardyń bírí-Gran-prı. 2010 jyly Praga qalasy, XIV Dúnıejúzílík quyrshaqtar kórmesínde Festival.In 2017 jyly quyrshaq teatry Halyqaralyq quyrshaqtar festıvalínde quyrshaq klassıkasyn ózínshe oqyǵany úshín, sondaı-aq úzdík rejıssurasy úshín atalym boıynsha jeńímpaz atandy.1980 jyldan bastap teatr tarıh jáne mádenıet eskertkíshí retínde tanylǵan ǵımaratta ornalasqan.
Ǵımarat qūrylysy
Ol 1910 jyly qoǵamdyq jınalys ǵımaraty retínde salynǵan. Ol qalalyq mádenı jáne oıyn-sauyq ís-sharalaryna arnalǵan. Tarıhshylar sáulet jobasynyń avtory kím ekenín bíle almady. Qala sol kezde Vernyı dep ataldy. Būl úıde dramalyq ónerdí súıetínderdíń jergílíktí qalalyq qoǵamy teatr qoıylymdaryn sahnalap, oınady.
Almaty quyrshaq teatry eskertkísh mártebesín 1979 jyly aldy.
2010 jyly Almaty qalasynyń tarıh jáne mádenıet eskertkíshteríníń tízímí qaıta qaraldy, bíraq ǵımarat jergílíktí mańyzdaǵy eskertkísh mártebesín saqtap qaldy.
2012-2013 jyldary eskí ǵımaratty būzu arqyly kúrdelí jóndeu jūmystary júrgízíldí. Qazír ekí audıtorıya keńeıtíldí. Úlken, 215 kórermenge arnalǵan jáne kíshkentaı, 50 orynǵa arnalǵan. Úlken zalda kórermender oryndary ekí qatarǵa ornalastyryla bastady, jaryq jáne dybys jabdyqtary jańartyldy. Kíshí zal ınteraktıvtí zalǵa aınaldy.