Жамбыл облысының бір қиырында тасқа қашалған тоғызқұмалақ тақтасы табылды. Бұл - ұлттық ойынның тамыры тереңде жатқанынның тағы бір дәлелдеді. Танымал саяхатшы, “Sayahat Time” жобасының авторы Ернар Алмабек осы көне жәдігерді көрсетті, - деп хабарлайды aqshamnews.kz тілшісі.
Саяхатшы тасты жапан далада жүріп кезіктіргенін айтты.
"Отаулары, қазандығы - бәрі бар. Бұл үлкен таста тоғызқұмалақ ойнайтын екі жер ойылып жасалған. Тастың қашан қашалғаны белгісіз, бірақ Түрік қағанаты кезеңіне жатады деген болжам бар", - дейді ол.
Саяхатшының айтуынша, видеодағы тас Қарахан кесенесінің қасында орналасқан.
"Тасты өз көзіммен көріп, қатты әсерлендім. Бұл жер бір кездері қайнап жатқан тіршіліктің ортасы болса керек. Бірақ қазір айналада ештеңе жоқ. Көнеден естелік боп тас қана қалған", - дейді Ернар Алмабек.
Айта кетейік, ойын шамамен 4000 жыл бұрын пайда болған. Ғалым Мұратқан Тәнекеевтің айтуынша, 1906 жылы орыс этнографы Николай Пантусов алғаш рет тоғызқұмалаққа теориялық жағынан сараптама жасап, оның ережесін бекіткен. Осы сараптамаға сүйене отырып, 1936 жылы ғалым Сәрсен Аманжолов қазір ойналып жүрген ойын ережесін толықтырған.
Қарсылас екі ойыншыда 18 отауда 9 тастан, 162 тас болады. Ойын барысында әр ойыншы "тұздық" ала отырып, өз тасын 82 тастан асыруға ұмтылады. Ол үшін математикалық қосу, алу, көбейту, бөлу амалдарын ойша әрі жылдам қолданады. Осылайша, бұл ақыл-ойды дамытатын, интелектуалдық, зияткерлік ойын ретінде қалыптасқан.
