Көліктегі полиция департаментінің кинологиялық қызмет орталығы 2006 жылдан бері жұмыс істеп келеді.
Бүгінде көлік полицейлері адал серіктері – қызметтік иттермен бірге еліміздің теміржол вокзалдарында, жолаушылар пойыздарында және әуежайларда қоғамдық тәртіпті сақтау, азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, есірткінің заңсыз айналымының алдын алу және қылмыстық қол сұғушылықтың жолын кесу бағытында қызмет атқарып келеді, - деп хабарлайды Aqshamnews.kz.
Қазіргі уақытта орталықта орыс спаниельдері мен лабрадорлардан бастап, неміс және бельгиялық овчаркаларға дейін әртүрлі тұқымдағы 33 қызметтік ит бар. Барлығы да арнайы дайындықтан өтіп, күнделікті қызметте есірткі құралдары мен жарылғыш заттарды анықтау секілді жауапты міндеттерді орындауға көмектеседі. Қызметтік иттердің ерекше иіс сезу қабілетінің арқасында адам байқамайтын жерлерден де тыйым салынған заттар табылып жатады. 2025 жылдың басынан бері кинологтар қызметтік иттерді 4 мыңнан астам рет қолданған. Соның нәтижесінде 150-ге жуық есірткі қылмысы әшкереленіп, 150 келіден астам есірткі заты тәркіленді. Мәселен, салада тоғыз жыл қызмет етіп жүрген бельгиялық овчарка Шерлидің еңбегі ерекше. Оның көмегімен тәркіленген есірткінің жартысына жуығы табылды.
Солардың бірі – Алматы – Қостанай бағытындағы пойыз жолаушысынан 3 келіден астам гашишті анықтау оқиғасы. Сондай-ақ неміс овчаркасы Ирга да талай қырағылығымен танылды. Ол Қызылорда – Семей пойызында жолаушы сөмкесінен есірткі иісін сезіп, қожайынына белгі берген. Соның нәтижесінде күдіктіден 2 келі кептірілген қарасора алынды. Инспектор-кинолог Қуаныш Байпақбайдың айтуынша, қызметтік иттерді оқыту австриялық әдістеме – кликер тәсілі бойынша жүргізіледі. Бұл – шартты белгілер жүйесіне негізделген әдіс, мұнда басты белгі – шертпе дыбыс. Осы тәсілдің арқасында ит тыйым салынған затты тапқан кезде үрмей, өз жетекшісіне нақты белгі береді. Мәселен, Австриядан әкелінген овчарка Додди дәл осы әдіспен дайындалып, жарылғыш заттарды іздеуге бейімделген.
Орталық бастығы Қанат Абдрахмановтың айтуынша, бір жасқа дейінгі күшіктер Алматы қаласындағы ҚР ІІМ кинологиялық орталығында бастапқы дайындықтан өтеді, содан кейін аймақтық бөліністерге жіберіледі. Орта есеппен қызметтік иттердің жұмыс кезеңі 8–10 жылға созылады. Осы уақыт ішінде олар полицейлер үшін тек сенімді серіктес қана емес, нағыз адал досына айналады. Қызметтік иттерді пайдалану – көлік полицейлері жұмысының ажырамас бөлігі. Кинологтар мен олардың төрт аяқты көмекшілерінің құқықтық тәртіпті қамтамасыз етудегі және қылмыспен күрестегі еңбегі өлшеусіз екендігін тәжірибе айқын көрсетіп отыр.