Қазақстан Республикасы Президентінің 2026 жылғы 11 ақпанда қол қойған Жарлығына сәйкес, 2026 жылғы 15 наурызда республикалық референдум өткізіледі.
Жаңа Конституция жобасында ұсынылып отырған негізгі өзгерістердің бірі – адвокатураның рөлі мен мәртебесін күшейту болып табылады. Осыған байланысты Қазақстан Республикасы жаңа Конституциясы жобасының 86-бабы мынадай редакцияда көзделген:
«1. Қазақстан Республикасындағы адвокатура адамның мемлекет кепілдік берген сот арқылы қорғалу құқығын және заң көмегін алу құқығын іске асыруға жәрдемдеседі. Заң көмегін адвокаттар мен өзге тұлғалар заңға сәйкес көрсетеді.
2. Адвокат қызметін жүзеге асыру тәртібі, адвокат құқықтары, міндеттері мен жауаптылығы заңда айқындалады».
Жаңа Конституцияның 86-бабында адвокатура институтының конституциялық деңгейде бекітілуі – білікті заң көмегін алу құқығын ең жоғары құқықтық деңгейде қамтамасыз етуге бағытталған іргелі жаңашылдық болып табылады. Аталған шара адвокаттардың процестік мәртебесін нығайтуға, олардың тәуелсіздігін арттыруға және азаматтардың құқықтарын қорғаудың декларативтік емес, нақты кепілдіктерін қамтамасыз етуге ықпал етеді.
Жалпы алғанда, адвокатураны Қазақстан Республикасының Конституциясында конституциялық тұрғыдан бекіту оның институционалдық мәртебесін арттырып қана қоймай, сот арқылы қорғалуға және заң көмегін алуға құқықтың кепілдіктерін күшейтеді, сондай-ақ оларды қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттің міндетін айқындай отырып, адвокаттық қызметтің заңнамалық негіздерін белгілейді.
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің
Заң факультетінің 1 курс докторанты
Агибаева Карина Женисовна