17 қазан 2024 жылы Астанада «Есірткісіз болашақ» атты дөңгелек үстел өтті. Бұл шара есірткі қылмысы үшін негізсіз сотталған жастардың мәселелерін талқылауға арналған маңызды жиын болды. Оған есірткі қылмысы бойынша сотталған азаматтардың ата-аналары мен туыстары, заңгерлер, құқық қорғау органдарының өкілдері және қоғам қайраткерлері қатысты. Жиында ата-аналар жастардың білместікпен немесе қысым көріп, есірткі бизнесіне араласып, ұзақ мерзімге сотталып жатқанын айтып, мемлекет пен қоғамнан әділеттілікті талап етті.
Ата-аналардың айтуынша, есірткі қылмысының нағыз ұйымдастырушылары заңнан тыс қалып, қылмыстық жүйенің ауыртпалығын жасөспірімдер мен жастар көтеріп отыр. Қоғамның бұл әділетсіздікке назар аударуы – қылмыстық заңнаманы қайта қарап, әр істі мұқият зерттеуге және жастарға әділ жаза тағайындауға шақыру. Жастардың болашағын сақтау және оларға екінші мүмкіндік беру – ата-аналардың басты мақсаты.
Заңды жетілдіру қажеттілігі
Ата-аналар, заңгерлер мен қоғам қайраткерлері есірткі қылмысына қатысты заңнаманы жетілдіру керектігін ұсынды. Бірінші рет қылмыс жасаған жастарға қатысты жазаны жеңілдету және есірткі саудасын ұйымдастырушыларға қатысты шараларды күшейту туралы ұсыныстар көпшіліктің қолдауына ие болды. Бұл ұсыныстар жасөспірімдер мен жастарды заңды дұрыс түсінуге, оларды қылмыстық әрекеттерден қорғауға бағытталған.
Заңгерлердің пікірінше, қазіргі заңнамада жастарға қатысты әділдікке жету үшін бірқатар өзгерістер енгізу қажет. Жас адамдар көбінесе жағдайды толық түсінбей, қысымға ұшырап, қылмыс жасауға мәжбүр болады. Мұндай жағдайда бірінші рет қылмыс жасағандарға қатысты гуманистік көзқарас пен кешірім маңызды рөл атқаруы тиіс.
Жастарды қорғау – қоғамның міндеті
Дөңгелек үстел барысында жастардың есірткі бизнесіне араласуын алдын алу, құқықтық білім беру және профилактикалық шаралар туралы да сөз қозғалды. Қоғам қайраткерлері жастарды қылмысқа итермелейтін факторлармен күресудің маңыздылығын атап өтті. Білім беру мекемелері мен құқық қорғау органдары арасындағы ынтымақтастықты күшейту арқылы жастарды есірткі қылмысынан қорғау және оларға дұрыс бағыт беру мүмкіндігі жоғары болмақ.
Болашаққа сенім
«Есірткісіз болашақ» атты дөңгелек үстелдің қатысушылары жастардың болашағына қатысты үлкен жауапкершілік алып, оларды әділетсіздіктен қорғау үшін бірлесе жұмыс істеуге дайын екендіктерін білдірді. Ата-аналар мемлекеттен заңнаманы жетілдіріп, қылмыстық істерді әділ қарауды талап етеді. Ал қоғам қайраткерлері жастардың тағдыры үшін күресті жалғастыратынын айтады.
Жастар – біздің болашағымыз. Олардың қателіктеріне кешіріммен қарап, дұрыс бағыт сілтеп, екінші мүмкіндік беру – қоғамның басты міндеті. Есірткісіз болашақ құру жолында барша қазақстандықтардың бірлескен әрекеті қажет.