Өңірлік коммуникациялар қызметінде қазақстандық ғалым, саясаттану ғылымдарының докторы, ҚазҰУ профессоры Шәріпбек Әмірбеков сөз сөйледі. Ол бүгінгі таңда ғылымның мемлекет пен тәуелсіздікке қалай әсер ететінін түсіндірді, – деп хабарлайды aqshamnews.kz тілшісі.
Қазақстанық ғалымның айтуынша, әлем қазір түбегейлі өзгерген. Бұрын елдің қаншалықты қуатты екенін әскері мен экономикасына қарап білетін болсақ, қазір оның орнын интеллект пен білім басыпты.
Мемлекет өз технологиясын жасай алуға шамасы жетсе – егемендік дегеніміз де сол өзі. Егер ел сырттан келген бағдарламаларға, жасанды интеллект пен құрал-жабдыққа қарап отыратын болса, ондай елдің болашағы күмәнді екен.
Сондықтан цифрлық технология, медицина мен энергетика саласында ұлттық ғылымды дамыту керек. Бұл елді сыртқы ықпалдан қорғауға сеп болады.
Ғылым түрлі қауіп-қатерлерге қарсы тұруда да маңызды рөл атқарады:
• қорғаныс саласында — замандық технологиялар мен жасанды интеллект арқылы
• киберқауіпсіздікте — деректер мен жүйені қорғау арқылы
• медицинада — эпидемияға қарсы жедел әрекет ету арқылы
Алайда тағы бір маңызды мәселе бар — ол адамдардың ойлау жүйесі. Қазір қарумен емес, біліммен, идеямен, баспен соғысатын заман. Сондықтан бүгінгі кезде «идеялар соғысы» жүріп жатыр деп айтсақ та болады.
Білім беру мен гуманитарлық ғылымдардың рөлі ерекше.
Когнитивтік егемендік дегеніміз:
• өз білім беру стандарттарының болуы
• адамдардың сыни ойлай білуі
• манипуляцияға бой алдырмау қабілеті
Егер кез келген ел өзгенің идеясы мен модельдерін түгелдей көшіре бастаса, ол бірте-бірте дербестігінен айырылып қалуы әбден мүмкін.
Қазақстан қазір қай салада болса да, кез келген реформа мен бастаманы ғылыми негізге сүйеніп барып қолға алуға көңіл бөле бастады.
Ғылымға салынған қаржы — бұл елдің болашағына салынған инвестиция екенін айтады Шәріпбек Ағабайұлы.
Сондықтан қауіпсіздік кабинетте ғана емес, сонымен қатар университетте, зертханалар мене ғылыми орталықтарда да қатар қалыптасуы керек.
Мемлекет ғылымды дамытса — ол мықты әрі тәуелсіз болып қала бермек.