Сарапшылар адам ағзасының «жоғарғы критикалық температурасы» 40-тан 50 градус Цельсий аралығында екенін анықтады.
Одан жоғары температурада адам ағзасының жұмысы бұзылады, деп хабарлайды Almaty-akshamy.kz ҚазАқпаратқа сілтеме жасап.
Осы маусым Еуропа тарихындағы ең ыстық ай болды, ал жаздың соңына дейін температура одан да жоғары болуы мүмкін.
Роэмптон университетінің (Лондон) ғалымдары жақында жүргізген зерттеуге сәйкес, адам ағзасында «жоғары критикалық температура» бар. Адам денесі 40-50 градус Цельсий температурасына дейін шыдай алады.
Бұл температураға жеткенде дене «жылу күйзелісін» өткереді. Бұл жағдайда адам шатасып, жүрегі айнып, басы айналып, ауырады және талып қалуы мүмкін.
«Соңғы бірнеше онжылдықта Еуропадағы температура индустрияға дейінгі жағдаймен салыстырғанда шамамен 2 градусқа көтерілді, бұл орташа әлемдік деңгейден шамамен екі есе жоғары», - деді Оксфорд университетінің климат физикасы кафедрасының ғылыми қызметкері Мэттью Паттерсон Euronews Next-ке берген сұхбатында. - Еуропа климаттың өзгеруі мен температураның жоғарылауы үшін ыстық нүкте. Біз экстремалды температураның жиілігінің де, қарқындылығының да жоғарылағанын байқап отырмыз және жыл сайын осы жылыну үрдісінің нәтижесінде рекордтық температураны көріп отырмыз. Біз парниктік газдарды шығаруды жалғастырып отырғандықтан, температураның көтерілуі де жалғаса бермек».
Лондондағы Рохамптон университетінің Өмір және денсаулық ғылымдары мектебінің ғылыми қызметкері профессор Льюис Хэлси және оның әріптестері біздің ағзамыздың шекті мүмкіндіктерін анықтау үшін ешкімге қауіп төндірместен зерттеп көрді.
«Біз метаболизм жылдамдығының артқанын тіркедік. Метаболизм жылдамдығы адамның жұмысқа қабілеттігін сақтау үшін қанша энергия тұтынатынын өлшейді. Дала ыстық болған кезде біздің денеміз ішкі температураны салқындатудың және төмендетудің әртүрлі әдістерін қолданады, соның ішінде тершеңдік пен қан периферияда, терінің жанында кері ағады», - деді Хэлси 2021 жылы төрт еркек пен үш әйелге жүргізген сараптама туралы.
Хэлси мен оның әріптестерінің пікірінше, дала ыстық болған кезде метаболизм жылдамдығы жоғарылайды, бұл өз кезегінде дене температурасының жоғарылауына әкеледі. Бірақ дене қызса, оның жұмысы бұзылуы мүмкін.
Ғалымдардың пікірінше, өткен жазда Еуропада температураның күрт көтерілуінен 61 000-нан астам көз жұмған.
Хэлсидің айтуынша, «барлық адам әр түрлі», олардың жасы, жынысы мен медициналық көрсеткіштеріне байланысты ыстыққа реакциясы да әр алуан. Кейбір адамның метаболизм жылдамдығы 40 градуста да жоғарыламайды, бірақ 50 градуста артады, дейді ол.
«Ағза өзінің негізгі температурасын қорғау үшін көп жұмыс істейді. Ол өзгеріске ұшыраса, ағзаға ұнамайды. Егер ол 1-2 градусқа көтерілсе, көптеген адамдарға бұл қауіпті емес. Кейбір марафоншылардың дене температурасы 42 градусқа дейін жетеді, ол ыстық кезде жүгіргенде болады», - деді Хэлси.
Бірақ, 44 градуста марафоншылар да қиналады, дейді Хэлси. Сәбилер мен қарт адамдар апатап ыстықтағы ең әлсіз санатқа жатады. Себебі, олардың жүрек-қан тамыр жүйесі жоғары температураға төзе бермейді.
«Ағзадағы ақуыз өзгеріске ұшырайды – олар қызметін тоқтатып, жүйке импульсы жақсы жұмыс істемейді. Жүйке жүйесінің жұмысы нашарлайды. Бұл жүрекке ықпал етеді, себебі жүрек те өздігінен бұлшықет саналады. Егер аритмия (жүрек соғуының ырғақсыздығы) болса және жүрек қанды бүкіл денеге тиімді айдай алмаса, бұл оттегі деңгейінің төмендеуіне әкелуі мүмкін. Егер миға келетін оттегінің деңгейі дұрыс болмаса, онда сізге қауіп төнеді», - деді профессор Льюис Хэлси.