2026 jylǵy 16 mamyrda Túrkístan qalasynda jauyn-shashyndy jasandy túrde kóbeıtu jobasynyń saltanatty íske qosu rásímí óttí Qazaqstan óńírde jasandy jańbyr tehnologıyalaryn tájírıbelík tūrǵyda qoldanuǵa kóshken alǵashqy el boldy, – dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.
Joba su qoımalaryn tolyqtyru deńgeıín arttyruǵa jáne eldíń ońtústígíndegí auyl sharuashylyǵy aumaqtaryn su resurstarymen qamtamasyz etuge baǵyttalǵan. Jobany tolyq auqymda íske asyru 2026 jylǵy 17 mamyrda bastalady.
Tehnologıya Túrkístan oblysyndaǵy jalpy kólemí 911 myń gektardan asatyn egístík jerlerge áser etetín qūrǵaqshylyq pen su tapshylyǵynyń saldaryn azaıtuǵa arnalǵan. Joba 1980-jyldardyń sońynan berí aua raıyn modıfıkatsıyalau jáne jauyn-shashyndy jasandy túrde kóbeıtu salasynda kópjyldyq tájírıbesí bar BAÁ Ūlttyq meteorologıya ortalyǵymen halyqaralyq yntymaqtastyq ayasynda júzege asyryluda.
Saltanatty rásímge QR Premer-mınıstríníń orynbasary - jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damu mınıstrí Jaslan Mádıev, BŪŪ Dúnıejúzílík meteorologıyalyq ūıymynyń prezıdentí, BAÁ Ūlttyq meteorologıya ortalyǵynyń bas dırektory Abdulla Ahmed Ál-Mandus, BAÁ-níń Qazaqstandaǵy elshísí Mūhammad Saıd Mūhammad Ál-Arıkı, sondaı-aq Túrkístan oblysynyń ákímí Nūralhan Kósherov qatysty.
«Kazahstan klımattyq ornyqtylyqtyń jańa júıesín qalyptastyruǵa baǵyttalǵan praktıkalyq qadam jasauda. Óńírde alǵash ret jauyn-shashyndy jasandy túrde kóbeıtu tehnologıyalary salasynda mūndaı auqymdy joba íske qosylyp jatyr. Bíz úshín būl — ǵylymǵa, halyqaralyq seríktestíkke jáne tsıfrlyq tehnologıyalarǵa negízdelgen zamanauı klımattyq ınfraqūrylymdy qalyptastyrudyń bastauy. Joba álemdík jetekshí sarapshylarmen bírlese júzege asyryluda jáne tehnologıyalar transferí men qazaqstandyq mamandardy dayarlaudyń negízín qalaıdy», - dep atap óttí Premer-mınıstrdíń orynbasary - jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damu mınıstrí Jaslan Mádıev.
Halyqaralyq baǵalaularǵa sáıkes, jasandy jańbyr shaqyru tehnologıyalary tabıǵı deńgeımen salystyrǵanda jauyn-shashyn kólemín 10-20%-ǵa deıín arttyra alady. Mūndaı tehnologıyalar Qytaı, AQSh, BAÁ, Frantsıya jáne Saud Arabıyasynda belsendí túrde qoldanylyp keledí.
Joba suǵa sūranysy joǵary audandarda, eń aldymen auyl sharuashylyǵy aumaqtarynda jergílíktí deńgeıde júzege asyrylady. Jūmys júrgízíletín aımaqtardy tańdau meteorologıyalyq qyzmet mamandary men profıldík memlekettík organdardyń qatysuymen aua raıy jaǵdaıyn, ekologıyalyq ahualdy jáne suǵa qajettílíktí eskere otyryp júrgízíledí. Tehnologıyanyń áser etu aumaǵy jergílíktí sıpatqa ıe jáne radıusy 5 shaqyrymnan aspaıdy, sondaı-aq auqymdy aua raıy qūbylystaryn qalyptastyrumen baılanysty emes. Jūmystardy júrgízu úshín halyqaralyq tájírıbede qoldanylatyn tūz negízíndegí reagentter paıdalanylady.
Jobany íske asyru auyl sharuashylyǵy aumaqtaryn sumen qamtamasyz etu tıímdílígín arttyruǵa, qūrǵaqshylyqtan keletín shyǵyndy azaıtuǵa jáne ónímdílíktíń ósuín qoldauǵa múmkíndík beredí dep kútílude. Áleuettí ekonomıkalyq tıímdílík jylyna 35 mlrd teńgege deıín baǵalanady.
Yntymaqtastyq ayasynda BAÁ Ūlttyq meteorologıya ortalyǵynyń mamandary Túrkístan oblysynyń mamandaryn aua raıyn modıfıkatsıyalau tehnologıyalaryna oqytudy júrgízude. Olardyń qatarynda meteorologtar, ūshqyshtar, ınjenerler jáne salalyq mamandar bar. Sonymen qatar tehnologıyany Qazaqstannyń basqa óńírlerínde keńeıtu múmkíndígí qarastyrylyp, otandyq klımattyq tehnologıyalardy qalyptastyrudyń írgelí negízí qalanuda.
Jobany íske asyruǵa Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damu mınıstrlígí, Su resurstary jáne ırrıgatsıya mınıstrlígí, Syrtqy íster mınıstrlígí, Mádenıet jáne aqparat mınıstrlígí, Qorǵanys mınıstrlígí, Auyl sharuashylyǵy mınıstrlígí, Kólík mınıstrlígí, Qarjy mınıstrlígí, Ekologıya jáne tabıǵı resurstar mınıstrlígí, Energetıka mınıstrlígí, Tótenshe jaǵdaılar mınıstrlígí, Túrkístan oblysynyń ákímdígí, Azamattyq avıatsıya komıtetí, Kazaeronavıgatsıya jáne Qazgıdromet qatysuda.