Keıíngí onjyldyqta treıdıng qarjy álemíndegí eń kóp talqylanatyn taqyryptardyń bíríne aınaldy. Áleumettík jelílerde tabysqa jetken treıderler jaıly mysaldar kóbeıdí, onlaın-platformalar qoljetímdí boldy, al krıptovalyuta naryǵy jańa buyndy qarjyǵa tartty.
Alaıda qoǵamda álí de bír sūraq ashyq tūr: treıdıng adal kásíp pe, álde alypsatarlyq pa? Aqshamnews.kz tílshísí treıdıng taqyrybyn ekonomıkalyq teorıya, tanymal ınvestorlardyń kózqarasy jáne moraldyq aspektíler arqyly jan-jaqty qarastyryp kórdí
Treıdıng degen ne?
Treıdıng - qarjy aktıvterín (aktsıyalar, valyutalar, krıptovalyutalar, tauarlar) satyp alyp, baǵa aıyrmasynan paıda tabu protsesí.
Treıderler jūmys ísteıtín negízgí naryqtar:
- Qor naryǵy
- Valyuta naryǵy (Forex)
- Krıptovalyuta naryǵy
- Tauar naryǵy (altyn, mūnaı jáne t.b.)
Álemdegí írí qarjy alańdaryna mynalar jatady:
- New York Stock Exchange
- NASDAQ
- Binance
Būl naryqtar resmı túrde retteledí jáne álemdík ekonomıkanyń ajyramas bólígí bolyp sanalady.
Ekonomıkalyq tūrǵydan: treıdıngtíń rólí
Ekonomıkalyq teorıya negízín qalaushylardyń bírí Adam Smith erkín naryq júıesínde árbír qatysushynyń áreketí jalpy ekonomıkalyq tepe-teńdíkke yqpal etetínín aıtqan.
Treıderler:
-
Naryqqa ótímdílík qosady
-
Baǵa qalyptasuyna yqpal etedí
-
Investıtsıyalyq belsendílíktí arttyrady
Yaǵnı treıdıng ekonomıkanyń jūmys ísteu mehanızmíne kíredí.
Tanymal ınvestorlar ne deıdí?
Uorren Baffet: tártíp pen ūzaq merzím
Warren Buffett qysqa merzímdí alypsatarlyqtan górí ūzaq merzímdí ınvestıtsıyany qoldaıdy. Ol naryqtaǵy emotsıyalyq sheshímderdíń qauíptí ekenín jıí eskertedí.
Onyń píkírínshe, qarjy naryǵynda tabysqa jetu úshín:
- Sabyr
- Strategıya
- Táuekeldí basqaru qajet
Būl treıdıngtíń de kásíbı tásíldí talap etetínín kórsetedí.
Djordj Soros: táuekel men múmkíndíktíń tepe-teńdígí
George Soros valyutalyq naryqtaǵy batyl strategıyasymen tanymal. Ol naryqtyń mínsíz emes ekenín, bíraq ony túsínu arqyly múmkíndík tabuǵa bolatynyn aıtqan.
Sorostyń tájírıbesí treıdıngtíń bílím men taldauǵa negízdelse, tabysty boluy múmkín ekenín dáleldeıdí.
Treıdıng pen qūmar oıynnyń aıyrmashylyǵy
Keıbír synshylar treıdıngtí qūmar oıynmen salystyrady. Alaıda negízgí aıyrmashylyqtar bar:
| Treıdıng | Qūmar oıyn |
|---|---|
| Taldauǵa negízdeledí | Kezdeısoqtyq basym |
| Strategıya qoldanylady | Nátıje kóbíne kezdeısoq |
| Ekonomıkalyq júıeníń bólígí | Qūndylyq óndírmeıdí |
| Ūzaq merzímdí jospar bar | Kóbíne emotsıyalyq áreket |
Degenmen, eger treıder bílímsíz árí emotsıyamen áreket etse, būl shynymen qūmar oıynǵa ūqsap ketuí múmkín.
Moraldyq jáne dínı aspekt
Islam ekonomıkasynda ósímqorlyqqa (rıba) tyıym salynǵan. Bíraq naqty aktıvke negízdelgen, adal sauda qaǵıdalary saqtalsa, keıbír ǵalymdar aktsıya saudasyn rūqsat dep esepteıdí.
Yaǵnı treıdıngtíń adaldyǵy:
- Qoldanylatyn qarjy qūralyna
- Kompanıya qyzmetíníń sıpatyna
- Nıet pen ádíske baılanysty
Táuekel shyndyǵy
Statıstıkalyq zertteuler kórsetkendeı, bólshek treıderlerdíń basym bólígí alǵashqy jyldary shyǵynǵa ūshyraıdy.
Sebepterí:
- Tájírıbeníń jetíspeuí
- Psıhologıyalyq qysym
- Táuekeldí dūrys basqarmau
- Alayaq platformalar
Sondyqtan, treıdıng "jeńíl tabys" emes, kásíbı daıyndyqty qajet etetín sala.
Treıdıng - qūral
Treıdıngtíń ózí beıtarap qūral. Ol:
- Zańdy;
- Ekonomıkalyq mańyzy bar;
- Kásíbı daǵdyny talap etedí.
Alaıda joǵary táuekeldí, barlyǵyna bírdeı sáıkes emes, emotsıyaǵa negízdelse, zıyan ákeluí múmkín
Qorytyndylaı kele, treıdıngtí adal kásíp deuge bolady, eger ol bílímge, zańǵa jáne jauapkershílíkke negízdelse. Al ony tek jyldam bayu joly dep qarastyru - qate túsíník.
