Qazaqstan sudy Qyrǵyzstan men Tájíkstannan almaqshy
Qazírgí uaqytta eldegí sumen qamtamasyz etu jaǵdaıy ekonomıka salalary men halyqtyń sūranysyn qanaǵattandyrady, dep habarlady Almaty-akshamy.kz. QR ekologıya, geologıya jáne tabıǵı resurstar mınıstrlígíníń saıtyna sílteme jasap.
Alaıda, su salasynyń mynadaı negízgí problemalaryn bólíp kórsetuge bolady. Bírínshí - ózen aǵysynyń qūlauy men su tūtynudyń ósuí saldarynan orta jáne ūzaq merzímdí kezeńde eldí sumen qamtamasyz etudíń boljamdy tómendeuí. Ekínshí - arnalar men ırrıgatsıyalyq júıelerdíń qatty tozuy sebebínen tasymaldau kezínde sudyń joǵary shyǵyny. Máselen, auyl sharuashylyǵynda shyǵyn 50%-ǵa deıín jetedí. Olardy qysqartu úshín arnalardy jóndeu jáne su resurstaryn avtomattandyrylǵan basqarudy engízu talap etíledí. Sondaı-aq tarıf belgíleudíń álsíz tetígí, ınfraqūrylymǵa ınvestıtsıyalardyń jetíspeushílígí jáne bílíktí kadrlardyń jetíspeushílígí.
«Qazír sudyń az tsıklyna tap boldyq. Osyǵan baılanysty, vegetatsıyalyq kezeńdí ótkízu maqsatynda kórshílerímízben naqty jūmys júrgízudemíz. Osylaısha, qyrǵyz elímen qosymsha su alu turaly kelístík. Vegetatsıya shyńynda (mausym-tamyz) Toqtoǵūl su qoımasynan qosymsha úsh júz otyz (330) mln. kub.metr su aǵyzylady. Būl su kólemín Ózbekstan aumaǵy arqyly ótkízu turaly da uaǵdalastyqtarǵa qol jetkízíldí. Sondaı-aq, tájík jáne ózbek taraptarymen bírlesíp «Bahrı Tochık» su qoımasynyń jūmys rejımí boıynsha kelísímder júrgízílude. Osyny eskere otyryp, aqpan-nauryz aılarynda bíz Auyl sharuashylyǵy mınıstrlígímen óńírlerge baryp keńester ótkízdík. Qalyptasyp otyrǵan su sharuashylyǵy jaǵdaıy turaly habardar ettík jáne sudy kóp qajet etetín daqyldardyń egístígín azaıtudy ūsyndyq jáne su az bolǵan jaǵdaıda vegetatsıyaǵa daıyndaldyq», - dedí Maǵzūm Myrzaǵalıev.
Negízgí míndetterdíń bírí Memleket basshysynyń suarmaly jer kólemín búgíngí bír bútín alty (1,6) mln.gektardan 2030 (ekí myń otyzynshy) jylǵa deıín úsh (3) mln. gektarǵa deıín ūlǵaıtu jóníndegí tapsyrmasyn oryndau bolyp tabylady.
Byltyr segíz júz on úsh (813) km kanal jóndeldí, elu úsh jarym (53,5) myń gektar suarmaly jer aınalymǵa engízíldí Būl qosymsha jıyrma alty (26,0) myń jūmys ornyn qūruǵa jáne auyl sharuashylyǵy ónímíníń kólemín jyl saıyn otyz (30) mlrd. teńgeden astam somaǵa ūlǵaıtuǵa múmkíndík beredí.
"2025 jylǵa deıín suarmaly jerlerdíń aumaǵyn 2,2 mln ga deıín jetkízu, yaǵnı 600 myń ga-ǵa ūlǵaıtu josparlanǵan, 5 jyl íshínde bíz 4,5 myń km-den astam arnalardy qaıta jańartudy josparlap otyrmyz. Būl auylda 120 myń jūmys ornyn qūruǵa jáne jyl saıyn 510 mlrd.teńge somasyna óním ósíruge yqpal etetín bolady. Būdan basqa, 41 avarıyalyq su qoımasyn qalpyna keltíru kózdelgen, onyń íshínde 2017-2019 jyldar kezeńínde 10 obektí paıdalanuǵa beríldí, ol 2020 jyly ayaqtaldy. 2021 jyly taǵy 8 nysandy ayaqtau josparlanuda. Qalǵan 21 nysan 2025 jylǵa deıín satylady", - dedí mınıstr.