Almatyda suasty álemíníń tylsym tírshílígín tanytatyn erekshe fotokórme kórermenge esígín ashty. Atalmysh kórme Qazaqstannyń marjan rıfterí, su ekojúıelerí men sırek kezdesetín januarlardy qorǵau taqyrybyna arnalyp, teńízdegí jūmbaq tírshílík pen bıoártúrlílíktí saqtaudyń mańyzyn aıshyqtaıdy. Tolyǵyraq tílshímíz materıalda tarqatady.
Ekspozıtsıya halyqaralyq ǵalymdar men qazaqstandyq zertteushílerdíń eńbekterín bíríktíríp, tabıǵattaǵy tepe-teńdíktí saqtaudyń qanshalyqty osal ekenín kórkem árí ǵylymı tūrǵyda jetkízedí.
Kórmení Canon kompanıyasy QR Zoologıya ınstıtuty men Gıdrobıologıya jáne ekologıya ınstıtutynyń qoldauymen ūıymdastyrǵan. Ís-shara sondaı-aq Canon kompanıyasy, brıtandyq Coral Spawning International zerthanasy jáne Seıshel araldaryndaǵy Nature Seychelles ūıymynyń bírlesken «World Unseen: Coral Matchmaking» halyqaralyq jobasy ayasynda ótíp jatyr.
Kelushíler būl kórme arqyly Úndí mūhıtynyń marjan rıfterínen bastap, Qazaqstannyń su aıdyndaryna deıíngí ǵajaıyp álemge sayahat jasaıdy. Fotosuretter, ǵylymı derekter jáne zamanauı tehnologıyalardyń kómegímen su astyndaǵy kózge kórínbes tírshílík «jandanyp», árbír adamǵa ony sezíníp, tereńírek túsínuge múmkíndík beredí. Ekspozıtsıyada zerthanada ósírílgen marjandardyń fotosuretterí de ūsynylyp, tabıǵatty qorǵau ísíníń jańa baǵyttaryn tanystyrady.
Qazaqstan Respublıkasy Zoologıya ınstıtutynyń bas dırektory Roman Yashchenko teńízdegí bıoaluantúrlílíktí saqtau taqyryby jaǵalauda ornalasqan elder úshín ǵana emes, sonymen qatar Qazaqstan sıyaqty qūrlyq íshíndegí memleketter úshín de asa mańyzdy ekenín atap óttí.
«Sebebí, mūhıt jahandyq klımattyq jaǵdaılardy qalyptastyryp qana qoımaı, barlyq qūrlyqtyq ekojúıelerge áser etedí. Seıshel araldary da, mūhıttar da bízden edáuír alys ornalasqan. Alaıda, ondaǵy januarlar dúnıesín saqtau Qazaqstan úshín de óte mańyzdy. Óıtkení, Álemdík mūhıt elímízdegí klımat pen tabıǵı tepe-teńdíkke tíkeleı yqpal etedí. Búgíngí kórmede tek koralldar emes, Qazaqstannyń Qyzyl kítabyna engen januarlar da ūsynylǵan», – dedí Roman Yashchenko.
Onyń aıtuynsha, qazírgí tańda Qazaqstan faunasyndaǵy shamamen 200-ge juyq januar túríne ártúrlí deńgeıde joıylyp ketu qaupí tóníp tūr. Instıtut qyzmetkerlerí Qazaqstan januarlarynyń faunıstıkalyq aluantúrlílígín zerttep, elímízdegí túrlík jáne ekojúıelík ártúrlílíktí saqtau boıynsha túrlí sharalar ūsynuda.
Canon kompanıyasynyń Qazaqstandaǵy ókíldígíníń korporatıvtík kommunıkatsıyalar jóníndegí menedjerí Maral Rahımjanova:
«Bírneshe jyldan berí ūıymdastyrylyp kele jatqan bíregeı joba. Qazaqstanda teńíz joq bolǵandyqtan, marjan rıfterín qalpyna keltíru ıdeyasy tańqalarlyq boluy múmkín. Bíraq tabıǵatta bárí bír-bírímen baılanysty. Marjandarmen ómír súretín baldyrlar fotosıntez arqyly ottegí bóledí. Bíz árbír ekínshí tynysymyz úshín mūhıtqa táueldímíz», – deıdí.
Aıta keteıík, kórme 2 sáuírden bastap 2 mausymǵa deıín Almatydaǵy «Forum» sauda ortalyǵynda ótedí. Kíru – tegín.
Gúljanat Sembaeva