"Shalqyp júremín deseńíz": BJZQ zeınetaqyny kóbeıtudíń ekí jolyn atady

Qazaqstanda shartty shottardy qospaǵanda, shamamen 13 mıllıonǵa juyq adamnyń BJZQ-da zeınetaqy jınaǵy bar. Sol jınaqtaǵy aqshańyzdy jetkílíktí shekten jyldamyraq asyru úshín jáne jetkílíktí zeınataqy alu úshín ne ísteuge bolatynyn bílesíz be? Aqshamnews.kz tílshísí materıalda tarqatady

Jetkílíktí zeınetaqy degen ne?

Halyqaralyq eńbek ūıymynyń ūsynymyna sáıkes, tabysty almastyru koeffıtsıentí kemínde 40 paıyz boluǵa tıís. Almastyru koeffıtsıentí – zeınetaqy tólemderíníń zeınetke shyqqanǵa deıíngí jalaqyǵa qatynasy, yaǵnı zeınetaqy tabysy eńbek tabysyn qaı deńgeıde "almastyratynyn" kórsetetín kórsetkísh. Qazaqstanda būl kórsetkísh qazír shamamen 41 paıyz deńgeıínde.

suret: JI 

Zeınetaqyńyz jetkílíktí bolu úshín ne ísteu kerek?

Zeınetaqy tabysynyń jetkílíktílígín myna joldarmen arttyruǵa bolady:

• míndettí jáne qosymsha eríktí zeınetaqy jarnalaryn tūraqty túrde audaru;

• zeınetaqy jınaqtaryn kóbeıtu úshín olardy jeke ınvestıtsıyalyq portfeldí basqarushylarǵa (IPB) seníp tapsyru.

"Sonymen qatar, míndettí zeınetaqy jarnalarynyń tūraqty tólenuí zeınetaqy jınaqtarynyń jalpy somasyna jáne keıíngí zeınetaqy tólemderíne oń áser etíp qana qoımaı, memlekettík byudjetten tólenetín bazalyq zeınetaqynyń mólsheríne de yqpal etedí. Bazalyq zeınetaqy jalpy eńbek ótílíne baılanysty esepteledí. 1998 jyldan berí eńbek ótílí tek míndettí zeınetaqy jarnalarynyń audaryluymen rastalady. Qazír bazalyq zeınetaqynyń eń tómengí mólsherí – eń tómengí kúnkórís deńgeıíníń 70 paıyzy (jalpy eńbek ótílí 0–10 jyl bolǵanda), al eń joǵary mólsherí – 110 paıyz (30 jyl jáne odan kóp ótílí barlarǵa). 2027 jylǵa deıín bazalyq zeınetaqynyń eń joǵary mólsherí eń tómengí kúnkórís deńgeıíníń 120 paıyzyna deıín arttyrylady", – dep habarlady BJZQ-nyń ınvestıtsıyalyq portfeldí taldau basqarmasynyń bastyǵy Lázzat Ámírǵalıeva. 

suret: BJZQ

BJZQ-da aıtylǵan būl keńester adamǵa zeınetke shyqqanda aqsha jetíp tūruy úshín ǵana emes, ádettegí ómír deńgeıín saqtap, demalysqa baru, hobbıímen aınalysu sıyaqty bos uaqytyn da jaıly ótkízuge kómektesedí.

Eríktí zeınetaqy jarnasy (EZJ) degen ne?

Būl – zeınetke shyqqanda kópteu aqsha alu úshín ózíńíz qosyp tóleıtín qosymsha jarna. Ony jeke adamdar óz tabysynan óz atyna nemese jūbaıyna, balasyna, ata-anasyna, yaǵnı jaqyndaryna audara alady. Al kompanıyalar men jūmys berushíler óz qyzmetkerleríníń ne basqa adamdardyń atyna audara alady.

Qalaı audarylady?

Eríktí jarnany kez kelgen ekínshí deńgeılí bank arqyly nemese jūmys berushíge ótínísh jazyp, jalaqydan ūstap, BJZQ-ǵa tūraqty audartyp otyruǵa bolady.

Arnaıy shotty ashu úshín eshqaıda barudyń qajetí joq. Eríktí jarnaǵa arnalǵan jeke zeınetaqy shoty alǵashqy aqsha túsken kezde avtomat túrde ózdígínen ashylady. Yaǵnı, "maǵan shot ashyp beríńder" dep bólek ótínísh jazudyń keregí joq.

Būl aqshany qashan jáne kímder ala alady?

Eríktí jarnanyń basty artyqshylyǵy zeınet jasyn kútpeı-aq, 50 jastan bastap aluǵa bolady.

Sonymen bírge, EZJ esebíndegí aqsha:

• múgedektígí bar azamattarǵa;

• Qazaqstannan tūraqty shetelge kóshíp ketken sheteldíkter men azamattyǵy joq adamdarǵa da (eger zańda basqasha jazylmasa) tólenedí.

Aqshany qalaı rásímdep aluǵa bolady?

Eríktí jarna esebínen tólem alǵyńyz kelse, ótíníshtí BJZQ-ǵa:

• enpf.kz saıtyndaǵy jeke kabınet arqyly onlaın,

• qordyń mobıldí qosymshasy arqyly,

• nemese BJZQ-nyń kez kelgen bólímshesíne baru arqyly bere alasyz.

Qordaǵy jetkílíktí shekten asqan somaǵa qatysty dau: ne ózgerdí?

Jetkílíktí shekten asqan zeınetaqy jınaqtaryn tís emdeuge paıdalanu tóńíregíndegí dau úkímettí shara qabyldauǵa ıtermelep, 15 qyrkúıekten 2026 jylǵy 15 sáuírge deıín stomatologıyalyq qyzmetterge ótíním qabyldau uaqytsha toqtatyldy. Otbasy banktíń málímetínshe, 2021 jyldan 2025 jylǵy 20 tamyzǵa deıín «Stomatologıyalyq qyzmetter» baǵytymen 757 mlrd teńge audarylyp, bírqatar klınıka boıynsha maqsatsyz paıdalanu kúdígímen materıaldar QMA-ǵa joldanǵan.

Osy másele ayasynda Májílís deputaty Dáulet Mūqaev "jetkílíktí shekten asqan qarjyny qaıda jūmsaudy azamattardyń ózderí sheshuí kerek" degen píkír aıtqan edí. Al BJZQ basqarushy dırektory Mūrat Shárípov būl dauǵa qatysty sheshím Qor qūzyretínde emes ekenín, salymshy qarajatyn, mysaly, kóz emdeuge alǵysy kelse, onyń ótínímí aldymen uákílettí operatorlar arqyly tekserílíp, sodan keıín ǵana Otbasy bank arqyly júzege asatynyn, talaptarǵa saı kelmegen ótínímder kerí qaıtarylatynyn jetkízdí.

Qazaqstandaǵy ortasha zeınetaqy mólsherí qansha? 

Eńbek jáne halyqty áleumettík qorǵau mınıstrlígí Qazaqstandaǵy zeınetaqynyń ortasha mólsherín atady. Vedomstvonyń málímetínshe, ol - 142 744 teńge, Onyń íshínde:

• yntymaqty zeınetaqy – 95 167 teńge,

• bazalyq zeınetaqy – 47 577 teńge.