конституция 2 шілде
AqshamNews.kz - "Алматы-ақшамы" қоғамдық-саяси газеті AqshamNews.kz - "Алматы-ақшамы" қоғамдық-саяси газеті
  • Basty bet
  • Qūryltaı
  • Barlyǵy
    • Resmı bólím
    • Sport
    • Kerek keńes
    • Medıtsına
    • Bílím jáne ǵylym
    • Zań men tərtíp
    • Oqıǵa
    • Ne? Qaıda? Qashan?
    • Eksklyuzıv
    • Almaty kóshelerí
    • Joldau
    • Keleshek mektepterí
  • Jańa Konstıtutsıya
Қазақ Qazaq قازاق Русский
Қазақ Qazaq قازاق Русский
AqshamNews.kz - "Алматы-ақшамы" қоғамдық-саяси газеті
  • 🏠 Basty bet
  • Qūryltaı
  • Barlyǵy
    • • Resmı bólím
    • • Sport
    • • Kerek keńes
    • • Medıtsına
    • • Bílím jáne ǵylym
    • • Zań men tərtíp
    • • Oqıǵa
    • • Ne? Qaıda? Qashan?
    • • Eksklyuzıv
    • • Almaty kóshelerí
    • • Joldau
    • • Keleshek mektepterí
  • Jańa Konstıtutsıya
  • 📰 Gazet arhıví

Bíz áleumettík jelílerde:

💱 Valyuta baǵamy:

Basty bet / Ómír-ózen / Sábıt Mūqanovtyń tuǵanyna - 125 jyl

Sábıt Mūqanovtyń tuǵanyna - 125 jyl

Ómír-ózen 26.04.2025, 13:17 1,681
Сәбит Мұқановтың туғанына - 125 жыл
Suret: adebiportal.kz

Osydan 125 jyl būryn (1900-1973) ataqty jazushy, qazírgí qazaq ádebıetíníń negízín qalaushylardyń bírí, aqyn, dramaturg, Qazaqstan Ǵylym akademıyasynyń akademıgí Sábıt Mūqanūly Mūqanov dúnıege keldí.

Būl turaly aqshamnews.kz kazinform.kz-ke sílteme jasaı otyryp habarlaıdy. 

Ol Soltústík Qazaqstan oblysynyń qazírgí Jambyl audanynda tuǵan.

Auyl moldasynan bílím alyp, hat tanıdy. Zerek balany halyq auyz ádebıetí qyzyqtyryp, jastaıynan jyr-tolǵaulardy, qıssa-dastandardy jattap ósedí, 14-15 jasynda ózí de óleń shyǵara bastaıdy.

1918-1919 jyldary Ombydaǵy mūǵalímdík kursta bílím alady.

Eńbek jolyn 1919 jyly auylda mūǵalím bolyp bastady. 

1921-1922 jyldary Aqmola gubernıyasy memlekettík sayası basqarmasynyń tótenshe maqsattaǵy áskerı bólímníń jauyngerí boldy. 

1922-1926 jyldary Orynbordaǵy jūmysshylar fakultetínde oqyǵan. 

1926-1928 jyldary respublıkalyq «Eńbekshí qazaq» (qazírgí «Egemen Qazaqstan») gazetí bólímíníń meńgerushísí, Qazaqstan Memlekettík baspasynyń bas redaktory qyzmetterín atqarǵan. 

1928 jyly Petropavl qalasynyń «Keńes auyly» gazetíníń redaktory jáne jazushylar bólímíníń jetekshísí bolǵan. 

1930 jyly jergílíktí aqyn-jazushylar shyǵarmalary negízínde «Jarys» almanahyn shyǵarǵan.

1932-1935 jyldary Máskeudegí Qyzyl professorlar ınstıtutynyń ádebıet bólímínde oqyǵan. 

1935-1937 jyldary respublıkalyq «Qazaq ádebıetí» gazetíníń redaktory bolyp, Qazaqstan Jazushylar odaǵyn basqarǵan. 

1937-1941 jyldary Qazaq pedagogıkalyq ınstıtutynyń (qazírgí Abaı atyndaǵy Qazaq ūlttyq pedagogıkalyq unıversıtetí) professory bolyp, qazaq ádebıetínen sabaq bergen. 

1943-1951 jyldary ekínshí ret Qazaqstan Jazushylar odaǵynyń basqarma tóraǵasy qyzmetín atqarǵan. 

1958-1969 jyldary Dúnıejúzílík Beıbítshílíktí qorǵau komıtetí keńesíníń múshelígíne; 
1965-1969 jyldary Arab elderímen dostyq jáne mádenı baılanystar qoǵamy qazaq fılıalynyń tóraǵalyǵyna saılanǵan.

Mūqanovtyń qazaq ádebıetínde roman janryn damytudaǵy eńbegí zor. Jazushynyń «Adasqandar» shyǵarmasy qazaq ádebıetíndegí tūńǵysh romandardyń bírí sanaldy. Ol būl romandy edáuír ózgeríster engízíp, 1959 jyly «Móldír mahabbat» degen atpen qaıta bastyryp shyǵardy. Būl taptyq kúreske arnalǵan qazaq tarıhyndaǵy alǵashqy áleumettík-psıhologıyalyq tuyndy.

Kóp jyldyq zertteu jūmysynyń qorytyndysy — «Shoqan Uálıhanov» dramalyq shyǵarmasy. Mūnda kórnektí aǵartushy-demokrattyń ómírí turaly bayandalady jáne ekínshísí — «Qashqar qyzy» dramasy. Onyń qalamynan ádebı synshy retínde kóptegen synı maqala tuyndap, ádebı jáne tarıhı-etnografıyalyq zertteuler jaryqqa shyqty.

Onyń esímí Soltústík Qazaqstan oblystyq ámbebap ǵylymı kítaphanaǵa, oblystyq qazaq sazdy-drama teatryna, Petropavldaǵy kóshelerdíń bíríne berílgen. 

Sábıt auylynda jazushynyń memorıaldyq muzeıí jūmys ísteıdí, músíní qoıylǵan. Al oblystyq kítaphanada Sábıt Mūqanov muzeı bólmesí bar. Sondaı-aq Almaty qalasynda Sábıt Mūqanov atyndaǵy kóshede eskertkísh músíní ornatylyp, ádebı memorıaldyq mūrajaı-úıí jūmys ísteıdí.
Ekí ret Lenın ordenímen, ekí ret Eńbek Qyzyl Tu, «Qūrmet belgísí» ordenderímen jáne medaldarmen marapattalǵan.

 

Telegram arnaǵa jazylyńyz
#Cábıt Mūqanov #jazushy #125 jyl
Bólísu:
Júktelude...

Sońǵy jańalyqtar

Almatyda Ūlttyq ūlannyń zamanauı áskerı qalashyǵy boı kóteredí

Búgín 14:41

Túrkístanda óńírlík balalar kardıohırurgıyalyq ortalyǵy ashyldy

Búgín 14:32

Almatyda Marfuǵa Aıtqojınany 90 jas mereıtoıymen qūttyqtady

Búgín 14:12

Elímízdíń úsh jetekshí teatry jańa mausymyn ashady

Búgín 14:05

Almatyda balalar sport mektepterínde tegín jattyǵa alady

Búgín 13:08
Telegram
Jazylyńyz
AqshamNews.kz - "Алматы-ақшамы" қоғамдық-саяси газеті

"Alatau Aqparat" medıaholdıngí

Síltemeler

  • Bíz turaly
  • Baılanys
  • Jarnama
  • Jazylu
  • Gazet arhıví

Baılanys

  • Respublıka Kazahstan. 050022, g. Almaty, Adres: ul. Shevchenko, 106 a
  • +77272930803
Copyright 2026, "Alatau Aqparat" medıaholdıngí
Яндекс.Метрика
// SMI24 vıdjet setTimeout(function() { if (typeof Smi24 !== 'undefined') { Smi24.init('[data-smi-widget-id="130"]'); } }, 1500);