Qazaqstan eldíń dárílík qauípsízdígín qamtamasyz etu baǵytynda eleulí nátıjege qol jetkízdí, – dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.
Dárílík zattardy tańbalau jáne qadaǵalau júıesíníń derekterí boıynsha otandyq óndírístegí dárílík preparattardyń úlesí zattaı kórsetkíshte (qaptama men dozalar sany boıynsha) 40%-ǵa jettí.
Būl kórsetkísh halyqtyń otandyq óndírístegí dárílík zattarmen naqty qamtamasyz etílu deńgeıín kórsetíp, ūlttyq farmatsevtıkalyq salanyń kezeń-kezeńímen damyp kele jatqanyn aıǵaqtaıdy.
Densaulyq saqtau mınıstrlígínde atap ótkendeı, naryqty zattaı kórsetkíshter arqyly baǵalau dárílík zattardy tūtynu qūrylymyn barynsha obektıvtí túrde taldauǵa múmkíndík beredí.
Qūndyq mánde otandyq preparattardyń úlesí shamamen 15%-dy qūraıdy. Būl patenttík qorǵauda tūrǵan ınnovatsıyalyq ımporttyq dárílík zattardyń joǵary qūnymen baılanysty.
Naryqty zattaı kórsetkíshter arqyly taldauǵa kóshu halyq úshín dárílík zattardyń qoljetímdílík deńgeıín jáne densaulyq saqtau júıesín qamtamasyz etudegí otandyq óndírushílerdíń naqty rólín dálírek baǵalauǵa múmkíndík beredí.
Dárílík qamtamasyz etu salasyndaǵy júıelí reformalar bírqatar mańyzdy nátıjelerge qol jetkízuge múmkíndík berdí. Atap aıtqanda, baǵa belgíleu júıesín reformalau nátıjesínde TMKKK jáne MÁMS sheńberínde dárílík zattardyń shektí baǵasy orta eseppen 15%-ǵa, al kóterme jáne bólshek sauda segmentterínde 26%-ǵa tómendedí. Būl halyq úshín dárí-dármekterdíń qoljetímdílígín arttyrdy.
Mańyzdy baǵyttardyń bírí satyp alu júıesín ońtaılandyru boldy. Bíryńǵaı dıstrıbyutor óndírushí zauyttarmen tíkeleı kelísímsharttar tájírıbesín aıtarlyqtaı keńeıttí, būl deldaldar sanyn qysqartuǵa múmkíndík berdí. Sonymen qatar BŪŪ júıesíníń halyqaralyq ūıymdary — PROON, YuNISEF jáne STOP-TB arqyly júrgízíletín satyp alular kólemí 87%-ǵa artty, al otandyq óndírushílermen ūzaq merzímdí kelísímsharttar kólemí 43%-ǵa óstí.
Osy sharalardyń nátıjesínde byudjet qarajaty aıtarlyqtaı únemdeldí. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha únemdeu 70,5 mlrd teńgení, al 2026 jyldyń alǵashqy aılarynda 47 mlrd teńgení qūrady. Bosatylǵan qarajat patsıentterdí dárílík qamtamasyz etudí keńeıtuge baǵyttaluda.
Dárílík qamtamasyz etu júıesín damytuda tsıfrlandyru da mańyzdy ról atqarady. Dárílík zattardy tańbalau jáne qadaǵalau júıesín engízu preparattardyń qozǵalysynyń búkíl tízbegíníń — óndírís jelísínen bastap patsıentke jetkízíletín árbír qaptamaǵa deıín — ashyqtyǵyn qamtamasyz etedí. Būl baqylau sapasyn arttyryp, eldegí dárílík qamtamasyz etu júıesíne degen senímdí kúsheıtuge yqpal etedí.