Qazaqstanda respublıkalyq referendumǵa daıyndyq jūmystary sheshushí kezeńge ayaq basty. Osyǵan oraı Ortalyq referendum komıssıyasynyń múshelerí el kólemínde auqymdy ınspektsıyalyq saparlar ótkízíp, 17 oblys, respublıkalyq mańyzy bar qalalar men Astana qalasyndaǵy daıyndyq barysyn jan-jaqty pysyqtady. Būl turaly Qazaqstan Respublıkasy Ortalyq referendum komıssıyasynyń Tóraǵasy Nūrlan Ábdírov málímdedí, – dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.
Tekseru barysynda saılau ınfraqūrylymynyń jaı-kúıí, nauqannyń ūıymdastyrushylyq-qūqyqtyq qyrlary, uchaskelík komıssıyalardyń jūmysy, sondaı-aq referendum rásímderíníń ashyqtyǵy, zańdylyǵy men jarıyalylyǵyn qamtamasyz etu tetíkterí basty nazarda bolǵan.
«Ortalyq referendum komıssıyasynyń múshelerí barǵan uchaskelerde azamattardyń barlyq sanaty úshín qajettí jaǵdaı jasalǵanyna kóz jetkízdí. Atap aıtqanda, ǵımarattar pandustarmen jabdyqtalǵan, dauys beruge arnalǵan arnaıy kabınalar men Braıl qarpímen ázírlengen trafaretter daıyndalǵan. Aqparattyq stendter arbamen qozǵalatyn azamattardyń qajettílíkterín eskere otyryp ornalastyrylǵan. Sondaı-aq kóru qabíletí būzylǵan azamattar úshín jańa Konstıtutsıya jobasynyń qazaq jáne orys tílderíndegí audıo nūsqasy qarastyrylǵan», - dedí N.Ábdírov.
Onyń sózínshe, vedomstvoaralyq ózara ís-qımyl ayasynda qūqyq qorǵau organdarynyń, jergílíktí atqarushy organdardyń jáne aumaqtyq referendum komıssıyalarynyń ókílderí bírlesken otyrystarda bírqatar mańyzdy máseleler boıynsha esep bergen. Atap aıtqanda, ınternet pen elektr energıyasynyń úzdíksíz jūmysyn qamtamasyz etu, 10 411 uchaskeníń materıaldyq-tehnıkalyq jaraqtandyryluy, 91 609 múgedektígí bar azamattyń dauys beruge qatysuyna qolaıly jaǵdaı jasau, sondaı-aq dauys beru kúní qauípsízdík pen qoǵamdyq tártíptí saqtau sharalary talqylandy.
Uaqytsha basqa jerde boluyna baılanysty dauys beru kúní óz uchaskesíne kele almaıtyn azamattardyń saılau qūqyǵyn qamtamasyz etu úshín zańnamaǵa sáıkes esepten shyǵaru kuálígín alu múmkíndígí de qarastyrylǵan.
«Qazír referendumǵa daıyndyq jáne ony ótkízu tártíbí turaly halyqty keńínen aqparattandyru jūmystary júrgízílude. Būl úshín túrlí kommunıkatsıyalyq arnalar íske qosylyp, arnaıy onlaın-servıster paıdalanuǵa berílude. Azamattar ózderíníń dauys beru uchaskesín eGov Mobile mobıldí qosymshasy, Kaspi Bank pen Halyk Bank qosymshalary, sondaı-aq baılanys operatorlarynyń SMS-habarlamalary arqyly anyqtaı alady», - dedí komıssıya Tóraǵasy.
Sonymen qatar, «JSN boıynsha dauys beru úshín óz uchaskeńízdí tabyńyz» atty arnaıy servıs íske qosylǵan. Būdan bólek, azamattar tūrǵylyqty jerí boıynsha ákímdíkterdíń call-ortalyqtaryna habarlasyp, óz uchaskesí turaly naqty aqparat ala alady. Call-ortalyqtardyń nómírlerí jergílíktí atqarushy organdardyń resmı ınternet-resurstarynda ornalastyrylǵan.
«Inspektsıyalyq saparlar ayasynda uchaskelík referendum komıssıyalary múshelerín oqytudyń úshínshí kezeńíne de erekshe nazar audaryldy. Jalpy aumaqtyq jáne uchaskelík komıssıya múshelerín oqytu kaskadtyq model boıynsha ūıymdastyrylǵan. Aldymen aumaqtyq komıssıya múshelerí oflaın jáne qashyqtan oqytylyp, odan keıín uchaskelík komıssıyalardyń tóraǵalary, olardyń orynbasarlary men hatshylaryna arnalǵan semınarlar ótkízílgen», - dedí Nūrlan Májıtūly.
Jūmys saparlary barysynda Ortalyq referendum komıssıyasynyń ókílderí 3 myńnan astam komıssıya múshesíne arnalǵan oqytu semınarlaryn ótkízíp, bílím deńgeıín baǵalau maqsatynda testíleu de ūıymdastyrdy. Oqytudyń praktıkalyq bólígí naqty uchaskelerdegí jaǵdaılarǵa negízdelgen keısterdí sheshuge baǵyttaldy. Ásírese azamattar tízímímen jūmys ísteu, esepten shyǵaru kuálíkterín rásímdeu, azamattardyń ótíníshterín qarau jáne negízgí rásímdík algorıtmderdí meńgeru máseleleríne basymdyq beríldí.
Sonymen qatar óńírlerde halyqty aqparattandyru jūmystary da qatar júrgízílude. Búgínde 90 qala men 195 audannyń tūrǵyndaryna referendum jóníndegí negízgí málímetter qamtylǵan QR-kody bar derbes shaqyru bıletterí taratylyp jatyr.
Anyqtama retínde aıta ketsek, referendumdy daıyndau men ótkízudí bírneshe deńgeıdegí komıssıyalar júzege asyrady. Ortalyq saılau komıssıyasy Ortalyq referendum komıssıyasynyń funktsıyalaryn atqarady. Sondaı-aq 247 aumaqtyq komıssıya jūmys ísteıdí, olardyń qūramynda 1 729 múshe bar. Būdan bólek, 10 411 uchaskelík komıssıya referendumdy tíkeleı ūıymdastyruǵa tartylǵan. Jalpy alǵanda, referendumdy ótkízuge 10 658 aumaqtyq jáne uchaskelík komıssıya qatysyp, olardyń qūramynda 71 030 adam jūmys ísteude.
Osylaısha, óńírlerdegí daıyndyq barysy referendumdy ūıymdastyru ísíníń jan-jaqty jáne júıelí túrde júrgízílíp jatqanyn kórsetedí. Infraqūrylymnyń ázírlígí, komıssıya músheleríníń oqytyluy, tsıfrlyq servısterdíń íske qosyluy jáne azamattardy keńínen aqparattandyru sharalary el kólemíndegí mańyzdy sayası nauqannyń joǵary deńgeıde ótuíne negíz qalaıdy.
