Sońǵy jyldary Qazaqstan shahtalarynda qaıǵyly oqıǵalar jıílemese, sıreıtín emes. Ásírese kómír óndírísínde qauíp kóbírek. Qazír elímízde shamamen 30 kásíporyn qara altyn óndíredí. Jyl saıyn 110 mln tonnadan kem emes kómír qazylyp alynady. Degenmen sońǵy jyldary shahtalarda eńbek qauípsízdígíne qatysty úlken máseleler tuyndap otyr. Aqshamnews.kz tílshísí elímízdíń ken oryndarynda sońǵy bes jyl kólemínde bolǵan apattardy tízíp kórdí.
Sońǵy bes jyldaǵy negízgí apattar:
• 2020 j. — Orlov óndírístík keshení, jarylys kezínde 2 adam qaza tapty.
• 2020 j. — «Aqtóbe mys kompanıyasy», kómírqyshqyl gazynan ulanu, 4 adam qaza tapty.
• 2021 j. — «Abaı» shahtasy, metan gazynyń shyǵuy, 6 adam qaza tapty.
• 2022 j. — «Saran» shahtasy, tau jynysynyń opyryluy, 1 adam qaza tapty.
• 2022 j. — Lenın atyndaǵy shahta, metan jarylysy, 5 adam qaza tapty.
• 2023 j. — Kostenko shahtasy, gaz-metan jarylysy, 46 adam qaza tapty.
• 2025 j. — «Jomart» keníshí, aldyn ala boljam boıynsha metan jarylysy, 7 adam qaza tapty.
Kóbíne qaıǵyly oqıǵalar Qaraǵandy oblysyndaǵy shahtalarda tírkeledí. Būl rette eń kóp apat bolǵan kásíporyn – «ArselorMıttal Temírtau». 2023 jyly Kostenko shahtasyndaǵy alapat jarylystan keıín Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Lakshmı Mıttalmen ınvestıtsıyalyq yntymaqtastyqty toqtatyp, Úkímetke shahtalardy memleketke qaıtaru, ónerkásíptík qauípsízdíktí kúsheıtu jáne tehnıkalyq bazany jańartudy tapsyrǵan edí. Sol jyly kásíporyn atauy «ArselorMıttal Temírtau» kompanıyasy resmı túrde QARMET bolyp ózgerdí.
Apattardyń basty sebepterí:
• Metan jarylystary;
• Kómír men gazdyń kenetten shyǵuy;
• Shahtalardyń eskíruí (kóbí keńes zamanynda salynǵan);
• Qauípsízdík talaptarynyń jetkílíktí saqtalmauy;
• Injener mamandardyń tapshylyǵy.
Ne ístelíp jatyr?
Senat deputaty Ǵalıasqar Sarybaevtyń aıtuynsha:
«Qazír Májílís pen Senatta ónerkásíptík qauípsízdík turaly zań jobasy qaralyp jatyr. Eger qabyldansa, óte qatań talaptar engízílmek. Ár memleket óz ūlttyq standarttaryn qabyldaıdy, bízde de osy baǵytta sharalar atqarylyp jatyr».
Apat aıtyp kelmeıtíní anyq. Dese de, ken oryndaryndaǵy qaıǵyly oqıǵalardyń jyl saıyn qaıtalanuy máselení sheshu úshín óndírístík qauípsízdíkke qatań baqylau ornatyp, shahtalardy tolyq tehnıkalyq jańǵyrtu qajettígín kórsetíp otyr.
Aıta keteıík, tamyzdyń sońǵy jeksenbísí - kenshíler kúní. Bastaryn qauíp pen qaterge tíge otyryp, osy salada qyzmet etíp júrgen jannyń barshasy - naǵyz erjúrek, batyl jandar ekenín esten shyǵarmaıyq.