QR Qūryltaıy deputattarynyń 145 mandaty bes partıyanyń arasynda bólíndí, dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.
Ortalyq saılau komıssıyasynyń tóraǵasy Nūrlan Ábdírovtíń tóraǵalyǵymen Qazaqstan Respublıkasy Ortalyq saılau komıssıyasynyń XV otyrysy óttí.
Otyrysqa sayası partıyalardyń ókílderí, būqaralyq aqparat qūraldarynyń ókílderí, EQYŪ DIAQB mıssıyasynyń halyqaralyq baıqaushylary qatysty. Sonymen qatar, beınekonferentsbaılanys rejımínde astana, oblystardyń jáne respublıkalyq mańyzy bar qalalardyń aumaqtyq saılau komıssıyalarynyń tóraǵalary men múshelerí qosyldy. Otyrys Internet-resurs jáne YouTube arqyly surdoaudarmamen qamtamasyz etíle otyryp, tíkeleı efırde kórsetíldí.
Kún tártíbíne sáıkes «2026 jylǵy 23 tamyzda ótken Qazaqstan Respublıkasy Qūryltaıynyń deputattaryn saılaudyń qorytyndylaryn belgíleu jáne saılaudaǵy dauys beru qorytyndylary boıynsha deputattyq mandattardy bólu turaly» másele qaraldy.
Otyrysty ashqan Nūrlan Ábdírov naqtylanǵan tízímge sáıkes saılaushylardyń jalpy sany 12 623 289 adamdy qūraǵanyn atap óttí. Dauys beru kúní azamattardyń ótíníshterí boıynsha, sondaı-aq saılau uchaskeleríndegí tírkeu turaly málímetterdí tekseru jáne azamattardy uchaskelerdíń mekenjaılary boıynsha 1 táulíkke uaqytsha tírkeu jóníndegí onlaın-servıster arqyly 17 501 adamǵa dauys beru múmkíndígí beríldí. Saılauǵa barlyǵy 9 351 539 adam qatysty, būl tízímge engízílgen barlyq saılaushy sanynyń 74,08%-yn qūraıdy.
Aıta keteıík, 15 nauryzda ótken referendum nauqanymen salystyrǵanda, osy saılauda dauys bergen saılaushylar sany 224 357 adamǵa artty. Ortalyq saılau komıssıyasynyń tóraǵasy būl kórsetkísh halyqtyń elektoraldyq mádenıet deńgeıíníń óskenín kórsetetínín atap óttí.
Sonymen qatar, 85 576 adam úıden dauys berdí, al esepten shyǵaru kuálígín alǵan azamattardyń 88%-y dauys berdí.
Byulletenderdí sanau qorytyndysy boıynsha saılaushylardyń dauystary tómendegídeı bólíndí:
«Ádílet» partıyasy - 6 528 948 dauys nemese 71,17%;
Jalpyūlttyq sotsıal-demokratıyalyq partıya - 469 058 dauys nemese 5,11%;
Qazaqstannyń «Baıtaq» jasyldar partıyasy - 97 751 dauys nemese 1,07%;
Qazaqstan Halyq partıyasy - 285 395 dauys nemese 3,11%;
«Auyl» partıyasy - 574 621 dauys nemese 6,26%;
«Aq jol» Qazaqstannyń demokratıyalyq partıyasy - 478 083 dauys nemese 5,21%;
«Respublica» partıyasy - 509 631 dauys nemese 5,56%;
«Báríne qarsymyn» - 230 446 dauys nemese 2,51%.
OSK Tóraǵasy saılau zańnamasynyń talaptaryna sáıkes saılaushylardyń 5 jáne odan da kóp paıyz dauysyn jınaǵan bes sayası partıya arasynda deputattyq mandattar bólínetínín atap óttí.
Osyǵan baılanysty Qazaqstan Respublıkasy Qūryltaıy deputattarynyń 145 mandaty tómendegídeı bólíndí:
«Ádílet» partıyasy - 110 mandat;
Jalpyūlttyq sotsıal-demokratıyalyq partıya - 8 mandat;
«Auyl» partıyasy - 10 mandat;
«Aq jol» Qazaqstannyń demokratıyalyq partıyasy - 8 mandat;
«Respublica» partıyasy - 9 mandat.
OSK basshysy sayası partıyalardyń ókílderíníń nazaryn deputattyq mandattardyń partıyalyq tízímge engízílgen kandıdattar arasynda bólínuí tıís ekeníne audardy. Sonymen qatar Ortalyq saılau komıssıyasy áıelder, jastar jáne múgedektígí bar adamdar úshín 30 paıyzdyq jıyntyq kvotany kózdeıtín konstıtutsıyalyq zań talaptarynyń saqtaluyn qatań baqylauda ūstaıtynyn atap óttí.
«Qūryltaı saılauy jalpyūlttyq qoldauǵa ıe bolǵan konstıtutsıyalyq reformanyń qorytyndysy boıynsha jańartylǵan saılau zańnamasyna sáıkes óttí. Halyqaralyq ūıymdardyń baǵalauynsha, saılau nauqany belsendí árí erkín jaǵdaıda óttí. Azamattardyń, onyń íshínde múgedektígí bar adamdardyń erkín erík bíldíruí úshín barlyq qajettí jaǵdaılar jasaldy. Halyqaralyq baıqaushylar saılau organdarynyń saılaushylardy aqparattandyru boıynsha auqymdy árí ınklyuzıvtí nauqan ótkízuín, saılauǵa tıímdí daıyndyq júrgízuín jáne dauys beru kúnín ūıymdastyruyn da joǵary baǵalady», - dep atap óttí Nūrlan Ábdírov.
Ortalyq saılau komıssıyasynyń tóraǵasy saılaudy ótkízu barysynda elímíz boıynsha uchaskelík saılau komıssıyalary músheleríníń atqarǵan zor rólín de atap óttí. Būl jūmysqa 247 aumaqtyq jáne 10 423 uchaskelík saılau komıssıyasy tartyldy. Olardyń qūramyna 71 myńnan astam komıssıya múshesí kírdí. Būl rette olardyń 1%-dan azy ǵana saılau komıssıyalarynda tūraqty kásíbı negízde jūmys ísteıdí. Ortalyq saılau komıssıyasy komıssıya múshelerín, baıqaushylardy, sayası partıyalar men būqaralyq aqparat qūraldarynyń ókílderín oqytu úderísíne úlken mán beredí. Bírlesken jūmystyń nátıjesínde saılau zańnama talaptaryna tolyq sáıkes ótkízíldí.
«Saılau nauqanynyń barlyq kezeńí saılau protsesín ūıymdastyrudaǵy negízgí qaǵıdaǵa aınalǵan «Zań jáne tártíp» qaǵıdaty negízínde ūıymdastyryldy. Dauys beru kúní saılau rásímderíne 51 myńnan astam ūlttyq baıqaushy jáne shet memleketter men halyqaralyq ūıymdardan 777 baıqaushy baıqau júrgízdí. Saılau uchaskelerínde saılau barysyn jarıyalaǵan sheteldík jáne otandyq būqaralyq aqparat qūraldarynyń ókílderí de boldy. Onyń íshínde qazaqstandyq BAQ-tyń 1 852 ókílí jáne sheteldík būqaralyq aqparat qūraldarynyń 117 jurnalısí qatysty. Saılau protsesíníń ashyqtyǵy men jarıyalylyǵyn qamtamasyz etuge atsalysqan barshańyzǵa alǵysymdy bíldíremín», - dep atap óttí Ortalyq saılau komıssıyasynyń tóraǵasy.
Otyrystan keıín Ortalyq saılau komıssıyasynyń tóraǵasy men músheleríníń qatysuymen būqaralyq aqparat qūraldary úshín dástúrlí brıfıng óttí. Brıfıng barysynda olar jurnalısterdíń barlyq sūraqtaryna jauap berdí.