Qazir kollagen ónimi qyz-kelinshekter arasynda óte suranysqa ıe. Biraq bul ónimniń halal, haram ekendigi týraly suraq kóp, soǵan oraı QMDB tómendegideı pátýa shyǵarǵan.
Kollagen (grek. kolla – jelim jáne gen) – dáneker ulpalaryn biriktiretin aqýyzdyń bir túri.
Qazirgi tańda kollagen kosmetıkalyq ónimder quramyna, taǵam qospalaryna t.b. qoldanylady. Kollagen janýarlardyń súıekterinen, terilerinen, sińirlerinen, balyqtyń qabyrshaǵynan, qustyń shemirshekteri men súıekterinen t.b. alynady. Sol úshin onyń sharıǵattaǵy úkimi qandaı nárseden alynǵanyna baılanysty árqalaı bolady. Mysaly:
Shoshqadan alynǵan kollagen. Ol – nájis, haram sanalady. Sharıǵatta shoshqanyń etin, maıyn jeýge, terisin t.b. qoldanýǵa tyıym salynǵan.
Balyqtan alynǵan kollagendi qoldanýǵa ruqsat. Sebebi balyq adal ári baýyzdaýdy qajet etpeıdi. Paıǵambarymyz (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn) bylaı degen: «Teńiz sýy – tazartýshy, óleksesi – adal».
Sıyr, qoı sekildi eti jelinetin ári sharıǵatqa saı soıylǵan janýarlar men qustardan alynǵan kollagen. Buny qoldanýǵa bolady. Al eti jelinbeıtin janýardan nemese eti jelinetin, biraq sharıǵat jolymen baýyzdalmaǵan maldan jáne qustan alynǵan kollagendi qoldanýǵa bolmaıdy. Tek hımıalyq qurylymy ózgerip, basqa nársege aınalyp ketse nemese túbimen joıylyp, bolmysynan aıyrylsa ǵana qoldanýǵa bolady[6] . Al óziniń quramyn túbegeıli ózgertpese, onda ony qoldanýǵa ruqsat joq .
Sheshim:
Eti jelinetin, sharıǵatqa saı baýyzdalǵan mal jáne balyqtan alynǵan kollagendi qoldanýǵa – ruqsat.
Shoshqadan alynǵan kollagen – haram.
Eti jelinbeıtin janýardan nemese sharıǵatqa saı baýyzdalmaǵan eti jelinetin maldan alynǵan kollagendi qoldanýǵa bolmaıdy. Tek hımıalyq qurylymy ózgerip, basqa nársege aınalsa nemese bolmysy tolyqtaı joıylsa ǵana ruqsat.