Almatynyń Medeu audany ákímdígíníń ūıymdastyruymen 15 mamyr - Halyqaralyq otbasy kúníne oraı, arysy – 70, 60, berísí 50 jyl otasyp kele jatqan úbírlí-shúbírlí, ónegelí de úlgílí erlí-zaıyptylar men jastar arasynda taǵylymdy kezdesu óttí.
Ekí buynnyń júzdesuí úırenshíktí resmı formatta emes, erkín áńgíme, ashyq píkír almasu, tárbıelík mání bar dıalog-sūhbat túrínde kórínís tapty. Taǵy bír quantqany – jınalǵan jastar qarasy kóp boldy.
«Otbasylyq ūzaq ǵūmyrdyń danalyǵy» dep aıdar taǵylǵan ís-sharanyń negízgí maqsaty – jastar arasynda otbasy qūndylyǵyn dárípteu, ūrpaq sabaqtastyǵyn nasıhattau jáne ónegelí jandardyń ómír jolyn úlgí etu.
Ádemí keshtíń shymyldyǵyn ashqan Medeu audany ákímíníń orynbasary Aıdos Nūrlybaev ózara qūrmet, sením men mahabbattyń úlgísín kórsetíp, jas ūrpaqqa baǵyt-baǵdar beríp kele jatqan aǵa buynǵa alǵysyn bíldírdí.
67 jyl bírge ǵūmyr keshíp, úsh perzent, jetí nemere, ekí shóbere súıgen abyz aqsaqal, ańyz adam, jurnalıst, audarmashy, Qazaqstannyń qūrmettí jazushysy, 92 jastaǵy Sarbas Aqtaev pen jary Ǵaınıjamal Jáníbekova. Olar 1959 jyly otau qūrǵan.
Al 50 jyldan astam uaqyttan berí eshqashan jūby jazylmaǵan Rahymhan Núptekeev pen Ūljan Toqtasynova 1974 jyly shańyraq kótkrgen. Olar da ūl-qyzyn ayaqtandyrǵan baqytty ata-ana.
Sanaly ǵūmyryn ūstazdyqqa arnaǵan Núsípálí Tílepbergenov pen Beıbítjan Núsípova da búgíngí kúní ūl-qyzy alaqanyna salyp álpeshtep otyrǵan baqytty jandar.
45 jylda jūbaılar «sapfır toıyn» toılaıdy eken. Qazaqstannyń qūrmettí qūrylysshysy, «Qūrmet» ordeníníń ıegerí Almas Tíleubaev pen Gúlsara Altynbekova osynsha jyl qol ūstasyp kele jatyr. Baqytty ata-áje.
Keshtíń júrgízushísí, belgílí jurnalıst Jazıra Begaly meımandardy «Sezímge, senímge syzat túsírmeı, bír shańyraq astynda ūzaq jyl bírge tūrudyń syry nede?», «Otbasynda er adamnyń rólí qandaı bolu kerek? «Sízder úıde kelíspeushílík tuyndaǵan jaǵdaıda qalaı sheshtíńízder?», «Sízdíń kezíńízde máhr degen boldy ma, osy ūǵymǵa qalaı qalaı qaraısyz, síz eríńízden máhr sūrap pa edíńíz?», «Ónegelí ūrpaq ósíru, abyroıly qyzmet etudíń, úıdíń de, túzdíń de jūmysyn aqsatpaı qatar alyp júrudíń qūpıyasy qandaı?», «Ónegelí ūrpaq ósíru, abyroıly qyzmet etudíń, úıdíń de, túzdíń de jūmysyn aqsatpaı qatar alyp júrudíń qūpıyasy qandaı?» syndy sūraqtarmen ashyq áńgímege jetelep otyrdy.
Ǵaınıjamal JÁNÍBEKOVA, jarymen otasqanyna 67 jyl:
– Baıqauymsha, qazírgí erlí-zaıyptylardyń arasynda óz aqshamdy ózím ūstap, ózím jūmsauym kerek deıtínder kezdesedí. Olaı múldem dūrys emes. Ómírlík bolamyz dep bas qūraǵandyqtan, ekí jaqqa tartpaı, qarajatty da ekeuíńíz bírge aqyldasyp jūmsap, ortaq ūstap, bír-bíríńízge ashyq, senímdí bolǵan jerde bírlík, tatulyq bolady. Bíz – atalaryńyz ekeumíz otbasyndaǵy kíshígírím degen máseleníń ózín aqyldasyp sheshetínbíz. Bír-bírímízge súıenísh bola bíldík. Shańyraqtaǵy bereke-bírlíktíń díńgegí – ózara túsínístíkte, syılastyqta.
Rahymhan NÚPTEKEEV, shańyraq kótergeníne 50 jyl:
– Búgíngí jastarǵa aıtarym – otbasyn qūru ońaı, al ony saqtau – úlken eńbek. Kez kelgen máselení sabyrmen sheshíp, bír-bíríne sením arta bílu kerek. Sonda ǵana otbasy berík bolady. Baqyttyń kíltí – qarapaıym ǵana syılastyqta. Shańyraq bolǵasyn ydys-ayaq syldyrlamaı tūrmaıdy. Ūrys-kerístí ushyqtyrmau úshín, eger bírí ashuǵa míníp jatqanda, ekínshísí tómen túse qoyuy kerek. Al er adamnyń syrtqa shyǵyp ketíp, ashuyn suytyp kelgeníníń ózí talaı kelíspeushílíktíń aldyn alady. Mūndaıda sabyr – eń úlken dos degím keledí jastarǵa.
Gúlsara ALTYNBEKOVA, jarymen jarasym tapqanyna 45 jyl:
– Shynaıy sezím kez kelgen qıyndyqtan alyp shyǵady. Bírge ūzaq ómír súrudíń syry – erlí-zaıyptynyń bír-bíríne degen mahabbaty, qūrmetí, meıírímí jáne qamqorlyǵy rıyasyz boluy kerek. Jáne aıtarym, áıel adam erínen árdaıym bír saty tómen tūrǵany abzal. Qandaı qyzmette júrseńízder de, túzden otbasyna oralǵanda, mansap-lauazymdy tabaldyryqtyń syrtynda qaldyryp, úıde tek erlí-zaıypty boluyńyz kerek. Qyzmet máńgílík emes, syılastyq qana máńgílík. Ózara tatulyq, qūrmet, bıík mahabbat saltanat qūrǵan shańyraqqa ǵana baqyt ūyalaıdy.
Iá, ǵūmyry bír kítapqa arqau bolatyn, jūbaılyq ómírde eshqashan áńgímesí tausylmaǵan, sezímí, senímí alasarmaǵan ardaqty, ayauly qarıyalarymyz otbasyn saqtaudyń syry – sabyr, syılastyq, túsínístík pen keshírímdílík ekenín aıtyp, ómírlík tájírıbesín bólístí. Olar adaldyq pen jauapkershílíktíń mańyzyn túsíndíríp, otbasy berekesíníń negízí – ózara qūrmet ekenín erekshe atap óttí.
Toqsannyń tóríndegí Sarbas Aqtaev aqsaqal Ǵaınıjamal báıbíshesíne degen qūrmetín kópshílík aldynda bíldíríp, óleńín de oqyp berdí.
Shańyraǵymnyń shyraǵy,
Shabytymnyń pyraǵy.
Ómírímníń jyr-ání,
Kóńílímníń shuaǵy.
Yrysymnyń būlaǵy,
Tūrmysymnyń tūmary.
Sen az uaqyt bolmasań,
Úıím qańyrap tūrady.
Bar baqyttyń sensíń,
Janym tūraǵy!
Dúnıejúzínde eń ūzaq jyl otasqan Djon men Sharlotta Hendersondar eken. AQSh tūrǵyndary 2019 jyly osy rekordpen tírkelgen kezde bírge ómír súrgen uaqyty 80 jyldan asypty. Al bízde ázírge mūndaı resmı málímet joq eken.
Elímízde byltyr 115 myń neke zańdastyrylsa, 45 700 shańyraq shaıqalǵan degen derek bar. Būl kezdesu jastardy adal jar tabuǵa, bír-bírín qūrmetteı bíluge, qıyndyqtar kezdese qalǵan jaǵdaıda ony sheshu jolyn bírge ízdeuge, jarasymdy ǵūmyr keshe bíluge úndegení anyq.
Keshke jınalǵan jastar ūzaq jáne ǵıbratty ómír súrudíń úlgísín kórsetken keıípkerlerímízben estelík suretke túsíp tarqasty.
Nūrjamal ÁLÍSh