Qazaqstan men Europalyq Odaq arasyndaǵy Keńeıtílgen áríptestík pen yntymaqtastyq turaly kelísímge qol qoıylǵanyna on jyl óte bízdíń qarym-qatynasymyz keń jáne serpíndí seríktestíkke aınaldy. Būl seríktestík sayası dıalogty, qauípsízdík pen ekonomıkalyq damu salasyndaǵy yntymaqtastyqty, sondaı-aq kópjaqty dıplomatıyany, ózara baılanystylyq pen ınnovatsıyalardy qamtıdy. Geosayası shıelenís pen jahandyq belgísízdíkpen erekshelenetín dáuírde, Qazaqstan EO úshín tūraqty, syndarly jáne perspektıvaly seríktes bolyp qala beredí.
Kópjaqty deńgeıde bíz BŪŪ Jarǵysynyń qaǵıdattaryn saqtau, beıbít sheshímderdí ílgeríletu, erejeler men yntymaqtastyqqa, sondaı-aq elderdíń egemendígí men aumaqtyq tūtastyǵyn qūrmetteuge negízdelgen halyqaralyq júıení nyǵaıtu maqsatynda tyǵyz yntymaqtastyqtamyz. Qazaqstannyń dıplomatıyalyq ís-áreketí – qaqtyǵystardyń aldyn aludan bastap jahandyq forumdarǵa qatysuǵa deıín – EO-tyń beıbítshílíktí ílgeríletu, dıalog ornatu, shıelenístí azaıtu jáne halyqaralyq seríktestíktí nyǵaıtu jóníndegí basymdyqtaryna sáıkes keledí. Osy ortaq kózqarastyń arqasynda bízdíń qarym-qatynasymyz barynsha strategıyalyq sıpatqa ıe bolyp, yntymaqtastyǵymyz qazírgí zamanǵy geosayası kontekste, mysaly sanktsıyalardy aınalyp ótudíń aldyn alu máselelerí salasynda anaǵūrlym ózektí bolyp otyr. Soǵysty toqtatyp, Ukraınada jan-jaqty, ádíl jáne tūraqty beıbítshílík ornatu – Qazaqstan men EO-tyń ortaq basymdyǵy.
Naqty nátıjelerdí kóríp otyrǵan seríktestígímízdíń taǵy bír salasy – kólík ózara baılanystylyǵy. Transkaspıı halyqaralyq kólík dálízí Ortalyq Azıya men Europa arasyndaǵy senímdí árí tūraqty kópír retínde strategıyalyq mańyzǵa ıe boldy. 10 mıllıard eurodan astam europalyq jáne halyqaralyq ınvestıtsıyalardyń arqasynda Orta dálíz jyldamyraq, tıímdírek jáne negízínen tsıfrlyq sıpatqa ıe bolyp keledí. Būl baǵytty nyǵaıtu tek sauda úshín ǵana emes, sonymen qatar osaldyqty azaıtatyn jáne Europanyń aımaqtaǵy basqa eldermen baılanysyn ártaraptandyratyn barynsha ornyqty eurazıyalyq kólík ınfraqūrylymy arhıtekturasyn qūru úshín de óte mańyzdy.
Ekonomıkalyq baılanystar seríktestígímízdíń berík jáne mańyzdy tíregí bolyp qala beredí. Qazaqstanda 4000-nan astam europalyq kompanıya jūmys ísteıdí, al «Horizon Europe» jáne «Erasmus+» baǵdarlamalary ayasyndaǵy yntymaqtastyq, sondaı-aq keńeıíp kele jatqan tūlǵaaralyq baılanystar bízdíń ūzaq merzímdí jańǵyrtuǵa salyp jatqan ınvestıtsıyalarymyzdyń aıqyn kórínísí. Vızalyq rejımdí jeńíldetu turaly kelíssózder ískerlík, ınnovatsıyalyq jáne akademıyalyq baılanystardy damytuǵa yqpal ete otyryp, osy ózara ís-qımyldy odan árí nyǵaıtady. Seríktestígímízdíń taǵy bír mańyzdy árí strategıyalyq aspektísí – Qazaqstan men Europanyń «jasyl» jáne tsıfrlyq kóshuíníń negízínde jatqan asa mańyzdy shıkízat, energıya resurstary men tehnologıyalardy jetkízudí qamtamasyz etu.
Jaqynda oryn alǵan jetkízudegí írkílíster jahandyq jetkízushílerdíń az sanyna shamadan tys táueldílíktíń táuekelderín kórsettí. Qazaqstan-EO áríptestígíníń osy problemalardy sheshu úshín bíregeı múmkíndíkterí bar. Ol energetıkalyq ártaraptandyrudy jedeldetuge, jańartylatyn energıya kózderíne ınvestıtsıyalardy ūlǵaıtuǵa, tehnologıyalyq damudy qoldauǵa jáne EO asa mańyzdy dep sanaıtyn shıkízattyń eleulí úlesín jetkízuge yqpal etuí múmkín. Shıkízat, akkumulyatorlyq batareyalar men jasyl sutek jóníndegí strategıyalyq seríktestígímíz, sondaı-aq 2025-2026 jyldarǵa arnalǵan bírlesken jol kartasy osy áleuettí júzege asyru úshín berík negíz qalaıdy.
Bízdíń bolashaqtaǵy ortaq míndetímíz óńdeu jáne qaıta óńdeu salasyndaǵy yntymaqtastyǵymyzdy tereńdetetín, sondaı-aq geologıyalyq barlau, akkumulyatorlyq batareyalardy qaıta óńdeu jáne ekologıyalyq taza sutegí sıyaqty salalardaǵy ınnovatsıyalarǵa yqpal etetín strategıyalyq jáne tıímdílígí joǵary jobalardy aıqyndau bolyp tabylady. Būl tek materıaldar turaly ǵana emes, sonymen qatar EO-tyń básekege qabílettílígín nyǵaıta otyryp, Qazaqstannyń ónerkásíp sektoryn jańǵyrtuǵa yqpal etetín tūraqty, bolashaqqa baǵyttalǵan qūn tízbekterín damytu turaly.
Keńeıtílgen áríptestík pen yntymaqtastyq turaly kelísímge 10 jyl būryn qoıylǵan jáne qazír yntymaqtastyǵymyzdyń baǵyty naqty aıqyndalǵan. Bíz beıbítshílíktí ílgeríletetín, jahandyq yntymaqtastyqty nyǵaıtatyn, ornyqty baılanystardy kúsheıtetín jáne Qazaqstan men Europanyń ūzaq merzímdí tūraqtylyǵyn qoldaıtyn seríktestík qūryp jatyrmyz».
Kelesí onjyldyq íske asyru belgísímen ótuí tıís: qosylǵan qūndy qūru tízbekterín nyǵaıtu, ınfraqūrylymdy jańǵyrtu, tehnologıyalyq yntymaqtastyqty tereńdetu jáne naqty bírlesken jobalardy júzege asyru. Qazaqstan - būl jolda senímdí seríktes. «Bírge bíz ortaq qıyndyqtardy ortaq artyqshylyqtarǵa aınaldyryp, ekí tarap úshín de qauípsíz, tūraqty jáne básekege qabílettí bolashaqty qalyptastyra alamyz.
Antonıu Koshta, Europalyq keńes prezıdentí