Keıingi jyldary Toyota Alphard avtokóliginiń qatysymen bolyp jatqan jol apattary tolastamaı ketti. Birqatar aýyr jol-kólik oqıǵasynan keıin halyq arasynda bul mınıven "ólim kóligi" atalyp ketti. Aýyr jol apattaryna shynynda Alphard "aıypty" ma, álde basqa másele bar ma? Taqyrypty Aqshamnews.kz tilshisi taldap kórdi.
Depýtattar ne usynady?
Alphard-ty, ásirese, oń rúldi nusqalaryn paıdalanýǵa tyıym salý kerek pe degen másele kún tártibine shyqqanyna biraz boldy. 2025 jyldyń sońyna taman Májilis depýtaty Erlan Saırov İshki ister mınıstrligin Toyota Alphard kólikterin paıdalanýǵa shekteý qoıý nemese tolyq tyıym salý múmkindigin qarastyrýǵa shaqyrdy. Onyń aıtýynsha, bul model aýyr jol apattarynda jıi atalady. Sondaı-aq, depýtat 2025 jylǵy 1 qańtardan bastap taksı qyzmetinde oń rúldi avtokólikterge tyıym salynǵanyn, alaıda bul talaptyń oryndalýy álsiz ekenin atap ótti.
Sarapshylar pikiri: másele bir kólikte emes
Avtosarapshy Asylhan Aıdosulynyń pikirinshe, naqty bir avtokólik modeline tyıym salý jol-kólik oqıǵalarynyń aldyn almaıdy. Onyń aıtýynsha, negizgi qaýip júıelik problemalarda jatyr. Atap aıtqanda:
-
zańsyz jáne baqylaýsyz qalaaralyq tasymal;
-
júrgizýshilerdiń kásibı daıyndyǵy men tájirıbesine qoıylatyn talaptardyń álsizdigi;
-
tehnıkalyq baqylaýdyń jetkiliksizdigi;
-
jol ınfraqurylymynyń qaýipti ýchaskeleri;
-
baqylaý salasyndaǵy sybaılas jemqorlyq táýekelderi.
Sarapshy oń rúldi kólikterdiń, ásirese eki jolaqty trassalarda basyp ozý kezinde qaýipti ekenin joqqa shyǵarmaıdy. Alaıda onyń pikirinshe, basty sheshim:
-
tasymalmen aınalysatyn júrgizýshilerge qatań talaptar engizý;
-
komersıalyq kólikterdi turaqty tehnıkalyq tekserýden ótkizý;
-
qarsy baǵyttardy bólip turatyn fızıkalyq jol bólgishteri bar trassalardy kóbeıtý.
"Jolda naqty bólgishter bolmaıynsha, adam faktory apatqa ákele beredi", - deıdi sarapshy.
Nege tyıym nátıje bermeı otyr?
Mamandardyń aıtýynsha, zańsyz qalaaralyq tasymaldyń saqtalýyna suranystyń joǵary bolýy jáne balamanyń azdyǵy áser etip otyr. Kóp óńirde turaqty, yńǵaıly ári qoljetimdi avtobýs baǵyttary jetkiliksiz. Osy sebepti jolaýshylar beıresmı tasymaldaýshylar qyzmetine júginýge májbúr. Mundaı jaǵdaıda formaldy tyıymdar men jyldamdyqty baqylaý kameralary máseleni túbegeıli sheshe almaıdy.
Jalpy JKO statısıkasy ne kórsetedi?
Qamqor.gov.kz saıtynyń quqyqtyq statısıkasyna saı, 2026 jyldyń 1 qańtar-11 qańtar aralyǵynda 436 JKO tirkelgen. Onyń 28-i ólimmen aıaqtalǵan. Eskerte ketetini, bul derek biz qozǵap otyrǵan kólik markasyna qatysty emes. Degenmen, jyl bastalysymen Almaty oblysynda bolǵan (6 qańtar kúni) jantúrshigerlikjol apatynda taǵy da Toyota Alphard aty ataldy. Júrgizýshi kólikke ıe bola almaı, aýdarylyp qalǵan. Saldarynan ózi til tartpaı ketip, eki jolaýshy aýrýhanada kóz jumǵan. Qalǵan úsh jolaýshy aýyr jaraqattanǵan.
Osy on kún ishindegi kórsetkishter belgili bir avtokólik modeliniń qaýiptiligin emes, jalpy jol qaýipsizdigi ahýalyn sıpattaıdy.
Óńirler boıynsha JKO ahýaly
Jol-kólik oqıǵalary eń kóp tirkelgen aımaq:
-
Almaty qalasy - 94 JKO (22%)
-
Aqtóbe oblysy - 42 (10%)
-
Astana qalasy - 41 (9%)
-
Atyraý oblysy - 38 (9%)
-
Jambyl oblysy - 29 (7%)
2026 jyl bastalǵaly tirkelgen 436 jol apatynyń 387-si júrgizýshilerdiń kinásinen bolǵan. Bul jol qaýipsizdigindegi negizgi táýekel - adam faktory ekenin kórsetedi.
Ólimmen aıaqtalǵan JKO úlesi joǵary óńirler
-
Ulytaý oblysy - 100%
-
Túrkistan oblysy - 53,8%
-
Soltústik Qazaqstan oblysy - 28,6%
-
Almaty oblysy - 27,3%
Al Almaty, Astana jáne Shymkent qalalarynda kórsetilgen kezeńde tirkelgen JKO ishinde ólimmen aıaqtalǵan jaǵdaılar tirkelmegen.
Qandaı sheshim qajet?
Depýtattar men sarapshylardyń pikirinshe, İshki ister mınıstrligi men profıldi vedomstvolar:
-
zańsyz tasymalmen kúresti kúsheıtý;
-
júrgizýshilerdiń stajy men kásibı daıyndyǵyn qatań tekserý;
-
komersıalyq kólikterge jarty jylda bir ret mindetti tehbaıqaý engizý;
-
jol ınfraqurylymyn qaýipsiz etý boıynsha keshendi jospar usynýy tıis.
"Apat aıtyp kelmeıdi". Degenmen saqtyqta qorlyq joq. Toyota Alphard tóńiregindegi pikirtalas qoǵamdaǵy jol qaýipsizdigi máselesine nazar aýdarýdy qajet etedi. Qolda bar derekter men sarapshylar pikiri kórsetkendeı, másele bir ǵana avtokólik modelinde emes. Joldaǵy qaıǵyly jaǵdaılardy azaıtý úshin júıeli, keshendi reformalar qajet.