Keıíngí jyldary Toyota Alphard avtokólígíníń qatysymen bolyp jatqan jol apattary tolastamaı kettí. Bírqatar auyr jol-kólík oqıǵasynan keıín halyq arasynda būl mınıven "ólím kólígí" atalyp kettí. Auyr jol apattaryna shynynda Alphard "aıypty" ma, álde basqa másele bar ma? Taqyrypty Aqshamnews.kz tílshísí taldap kórdí.
Deputattar ne ūsynady?
Alphard-ty, ásírese, oń ruldí nūsqalaryn paıdalanuǵa tyıym salu kerek pe degen másele kún tártíbíne shyqqanyna bíraz boldy. 2025 jyldyń sońyna taman Májílís deputaty Erlan Saırov Íshkí íster mınıstrlígín Toyota Alphard kólíkterín paıdalanuǵa shekteu qoyu nemese tolyq tyıym salu múmkíndígín qarastyruǵa shaqyrdy. Onyń aıtuynsha, būl model auyr jol apattarynda jıí atalady. Sondaı-aq, deputat 2025 jylǵy 1 qańtardan bastap taksı qyzmetínde oń ruldí avtokólíkterge tyıym salynǵanyn, alaıda būl talaptyń oryndaluy álsíz ekenín atap óttí.
Sarapshylar píkírí: másele bír kólíkte emes
Avtosarapshy Asylhan Aıdosūlynyń píkírínshe, naqty bír avtokólík modelíne tyıym salu jol-kólík oqıǵalarynyń aldyn almaıdy. Onyń aıtuynsha, negízgí qauíp júıelík problemalarda jatyr. Atap aıtqanda:
-
zańsyz jáne baqylausyz qalaaralyq tasymal;
-
júrgízushílerdíń kásíbı daıyndyǵy men tájírıbesíne qoıylatyn talaptardyń álsízdígí;
-
tehnıkalyq baqylaudyń jetkílíksízdígí;
-
jol ınfraqūrylymynyń qauíptí uchaskelerí;
-
baqylau salasyndaǵy sybaılas jemqorlyq táuekelderí.
Sarapshy oń ruldí kólíkterdíń, ásírese ekí jolaqty trassalarda basyp ozu kezínde qauíptí ekenín joqqa shyǵarmaıdy. Alaıda onyń píkírínshe, basty sheshím:
-
tasymalmen aınalysatyn júrgízushílerge qatań talaptar engízu;
-
kommertsıyalyq kólíkterdí tūraqty tehnıkalyq tekseruden ótkízu;
-
qarsy baǵyttardy bólíp tūratyn fızıkalyq jol bólgíshterí bar trassalardy kóbeıtu.
"Jolda naqty bólgíshter bolmaıynsha, adam faktory apatqa ákele beredí", - deıdí sarapshy.
Nege tyıym nátıje bermeı otyr?
Mamandardyń aıtuynsha, zańsyz qalaaralyq tasymaldyń saqtaluyna sūranystyń joǵary boluy jáne balamanyń azdyǵy áser etíp otyr. Kóp óńírde tūraqty, yńǵaıly árí qoljetímdí avtobus baǵyttary jetkílíksíz. Osy sebeptí jolaushylar beıresmı tasymaldaushylar qyzmetíne júgínuge májbúr. Mūndaı jaǵdaıda formaldy tyıymdar men jyldamdyqty baqylau kameralary máselení túbegeılí sheshe almaıdy.
Jalpy JKO statıstıkasy ne kórsetedí?
Qamqor.gov.kz saıtynyń qūqyqtyq statıstıkasyna saı, 2026 jyldyń 1 qańtar-11 qańtar aralyǵynda 436 JKO tírkelgen. Onyń 28-í ólímmen ayaqtalǵan. Eskerte ketetíní, būl derek bíz qozǵap otyrǵan kólík markasyna qatysty emes. Degenmen, jyl bastalysymen Almaty oblysynda bolǵan (6 qańtar kúní) jantúrshígerlíkjol apatynda taǵy da Toyota Alphard aty ataldy. Júrgízushí kólíkke ıe bola almaı, audarylyp qalǵan. Saldarynan ózí tíl tartpaı ketíp, ekí jolaushy auruhanada kóz jūmǵan. Qalǵan úsh jolaushy auyr jaraqattanǵan.
Osy on kún íshíndegí kórsetkíshter belgílí bír avtokólík modelíníń qauíptílígín emes, jalpy jol qauípsízdígí ahualyn sıpattaıdy.
Óńírler boıynsha JKO ahualy
Jol-kólík oqıǵalary eń kóp tírkelgen aımaq:
-
Almaty qalasy - 94 JKO (22%)
-
Aqtóbe oblysy - 42 (10%)
-
Astana qalasy - 41 (9%)
-
Atyrau oblysy - 38 (9%)
-
Jambyl oblysy - 29 (7%)
2026 jyl bastalǵaly tírkelgen 436 jol apatynyń 387-sí júrgízushílerdíń kínásínen bolǵan. Būl jol qauípsízdígíndegí negízgí táuekel - adam faktory ekenín kórsetedí.
Ólímmen ayaqtalǵan JKO úlesí joǵary óńírler
-
Ūlytau oblysy - 100%
-
Túrkístan oblysy - 53,8%
-
Soltústík Qazaqstan oblysy - 28,6%
-
Almaty oblysy - 27,3%
Al Almaty, Astana jáne Shymkent qalalarynda kórsetílgen kezeńde tírkelgen JKO íshínde ólímmen ayaqtalǵan jaǵdaılar tírkelmegen.
Qandaı sheshím qajet?
Deputattar men sarapshylardyń píkírínshe, Íshkí íster mınıstrlígí men profıldí vedomstvolar:
-
zańsyz tasymalmen kúrestí kúsheıtu;
-
júrgízushílerdíń stajy men kásíbı daıyndyǵyn qatań tekseru;
-
kommertsıyalyq kólíkterge jarty jylda bír ret míndettí tehbaıqau engízu;
-
jol ınfraqūrylymyn qauípsíz etu boıynsha keshendí jospar ūsynuy tıís.
"Apat aıtyp kelmeıdí". Degenmen saqtyqta qorlyq joq. Toyota Alphard tóńíregíndegí píkírtalas qoǵamdaǵy jol qauípsízdígí máselesíne nazar audarudy qajet etedí. Qolda bar derekter men sarapshylar píkírí kórsetkendeı, másele bír ǵana avtokólík modelínde emes. Joldaǵy qaıǵyly jaǵdaılardy azaıtu úshín júıelí, keshendí reformalar qajet.