Júktílík - ár otbasynyń ómíríndegí eń jauapty árí erekshe kezeń. Būl uaqytta áıel aǵzasy tabıǵı túrde úlken ózgerísterge ūshyraıdy. Kóptegen analar ózín jaqsy sezíníp, bolashaq sábıímen qauyshatyn kúndí asyǵa kútedí. Degenmen, júktílíktíń kez kelgen kezeńí saqtyqty árí kútínudí qajet etedí. 

Qūrsaqqa bítken balany jaryq dúnıege aman-esen ákelgenge deıín júktí áıel není bílu kerek? Qandaı erejelerdí saqtau kerek? Ana men bala densaulyǵy úshín nege nazar audaru qajet? Būl sūraqtardyń jauabyn Aqshamnews.kz tílshísíne akusher-gınekolog Janna Tóremūratova jauap berdí. 

Dáríger baqylauyn jíberíp almau

Júktílíktí júrgízetín akusher-gınekologqa aptalyq qabyldaulardy míndettí túrde ótkízíp almauy kerek.  Dáríger keńesterín qatań saqtap, barlyq tekserulerden uaqytynda ótu - asqynulardyń aldyn aludyń eń tıímdí joly. 

Salmaq pen sūıyqtyq mólsherín baqylau

Úshínshí kezeńde (trımestrde) salmaq qosu men táulíktík sūıyqtyq teńgerímí erekshe mańyzǵa ıe.

Táulígíne íshílgen sūıyqtyq kólemíne:

• íshken su men susyndar,
• sorpalar,
• jemíster men sút ónímderíníń jarty kólemí kíredí.

Al bólíngen sūıyqtyq - táulíktík zár mólsherí (dıurez).

Eger íshílgen sūıyqtyq kólemí bólíngen mólsherden aıtarlyqtaı kóp bolsa, būl jasyryn ísínudíń belgísí boluy múmkín. Jasyryn ísínuler júktílíktíń qauíptí asqynuy – gestozdyń belgísí boluy yqtımal. Ol qol-ayaqtyń ísínuímen, arterıyalyq qysymnyń joǵarylauymen, zárde aquyzdyń paıda boluymen qatar júruí múmkín. Sondyqtan kez kelgen ózgerístí dárígerge habarlau mańyzdy.

Dūrys tamaqtanu

Júktílíktíń sońǵy aılarynda dūrys tamaqtanu erekshe mánge ıe. Aǵza bosanuǵa daıyndalyp jatqandyqtan, auyr taǵamdy qorytuǵa artyq kúsh jūmsamauǵa tıís. 

Dáríger Janna Tóremūratovanyń sózínshe, bosanu kúní jaqyndaǵan saıyn, taǵam ratsıony jeńíl boluy kerek.

Ratsıonnan fastfud, gazdalǵan susyndar, tūzdalǵan jáne marınadtalǵan ónímder men sańyrauqūlaqtardy alyp tastau ūsynylady. 

Al myna ónímder paıdaly:

• maısyz et túrlerí,
• teńíz balyǵy,
• qyshqyl sút ónímderí,
• jūmyrtqa,
• jıdekter (qarajıdek, múkjıdek, qarlyǵan, qyzyl jáne aq qaraqat),
• jemíster (banan, alma, qara órík, almūrtty shekteulí mólsherde),
• kókóníster (sábíz, qyzanaq, qıyar, qyzylsha, pıyaz, táttí būrysh),
• kók shópter.

Dūrys tamaqtanu - jeńíl bosanudyń jáne ana men balanyń jaqsy hal-ahualynyń kepílí.

Jetkílíktí ūıqy

Sapaly ūıqy - jaqsy kóńíl-kúı men densaulyqtyń negízí. Kúníne kemínde 8–10 saǵat ūıyqtau ūsynylady. Tańerteń sergek oyansańyz - demalysyńyz jetkílíktí degen sóz.

Esíńízde bolsyn: sábı anasynyń kóńíl kúıíndegí ár ózgerístí sezedí.

Qozǵalysta bolu

Keıbír áıelder úshínshí trımestrde belsendílíktí azaıtyp, kóp uaqytyn dıvanda ótkízedí. Alaıda mamannyń aıtuynsha, tolyqtaı qımylsyzdyq bosanuǵa daıyndyqqa kerí áser etuí múmkín.

Ortasha fızıkalyq belsendílík:

• jayau seruendeu,
• júktí áıelderge arnalǵan ıoga,
• júzu,
• tynys alu jattyǵulary,
• fıtbolmen gımnastıka – bosanudy jeńíldetuge kómektesedí.

Al velosıped tebu men atqa mínu būl kezeńde qatań túrde bolmaıdy.

Seruen kezínde kıím men ayaq kıím yńǵaıly boluy tıís. Bıík ókshelí ayaq kıímnen bas tartqan dūrys. Óıtkení júktílík kezínde dene salmaǵy artyp, auyrlyq ortalyǵy ózgeredí. Būl bel omyrtqasyna salmaq túsíríp, auyrsynu tuǵyzuy múmkín. Bıík ókshe qūlau qaupín de arttyrady.

Emotsıyany baqylau

Pozıtıvtí kóńíl kúı – sau júktílíktíń mańyzdy bólígí. Jaǵymdy emotsıyalar oksıtotsın gormonynyń bólínuíne yqpal etedí. Būl gormon psıhologıyalyq qana emes, fızıkalyq jaǵdaıdy da jaqsartady.

Eger mazasyzdyq pen qorqynysh jıí mazalasa, psıhologqa júgínuden tartynbańyz.

Ózíńízge quanysh syılaıtyn ístermen aınalysyńyz:

• sábıge qajettí zattardy tańdau,
• bólmesín daıyndau,
• esímín tańdau,
• íshtegí sábıíńízben sóılesu,
• jaıly muzyka tyńdau,
• taza auada kóbírek seruendeu.

Júktílík – áıel ómíríndegí eń ǵajaıyp kezeńderdíń bírí. Úshínshí trımestr – ana boluǵa bír qadam qalǵanda bastalatyn erekshe uaqyt. Osy sátterdí sabyrmen, senímmen jáne quanyshpen qarsy alu – bolashaq ana úshín de, sábı úshín de mańyzdy.

Júktílík turaly keń taraǵan mıfter

Mıf: Júktílík kezínde sportpen aınalysuǵa bolmaıdy

Shyndyq: Qalypty fızıkalyq belsendílík kerísínshe paıdaly. Bíraq auyr júktemeler men qūlau qaupí bar jattyǵulardan bas tartu kerek.

Mıf: Shash qıyuǵa jáne boyauǵa bolmaıdy

Shyndyq: Shash qıyu men sándeu qauípsíz. Boyaudy tek jaqsy jeldetíletín jerde, sapaly qūraldarmen jasaǵan dūrys.

Mıf: Barlyq súıíktí taǵamdardan bas tartu kerek

Shyndyq: Kofe, shaı nemese ashchy taǵamdardy mólshermen tūtynuǵa bolady. Eń bastysy – teńgerímdí ratsıon.

Mıf: Kosmetologıyalyq protseduralar tolyq tyıym salynǵan

Shyndyq: Manıkyur, pedıkyur, jeńíl massaj jasauǵa bolady. Bíraq agressıvtí hımıyalyq jáne ınektsıyalyq protseduralardan bas tartu qajet.

Mıf: Júktí áıelge bárí bolady

Shyndyq: Shekten tys tamaqtanu artyq salmaq pen asqynularǵa ákeluí múmkín.

Bolashaq analarǵa arnalǵan naqty tyıymdar

Mamannyń aıtuynsha, júktílík kezínde myna nárselerden qatań túrde bas tartu kerek:

• alkogol,
• temekí,
• esírtkí jáne dárílerdí óz betínshe qabyldau,
• shıkí nemese shala písken et pen balyq,
• shamadan tys kúızelís.

Júktílík – áıel ómíríndegí eń ǵajaıyp kezeńderdíń bírí. Būl uaqytta eń mańyzdysy – mıfterge emes, medıtsınalyq dáleldengen aqparatqa súıenu. Dūrys kútím, teńgerímdí tamaqtanu, belsendílík jáne pozıtıvtí kóńíl kúı – dení sau sábıdíń dúnıege keluíníń basty kepílí.