QR Parlamentí Májílísíníń deputaty Marat Bashımov jeke derekterdí qorǵauǵa arnalǵan bapty qoldady, - dep habarlaıdy Aqshamnews.kz.
«Būl jeke qūqyqtar men bostandyqtar, olar QR Konstıtutsıyasynda bekítílíp, memleket tarapynan kepíldendíríluí tıís, sebebí būl – adamnyń eń qūndy jeke bostandyqtaryn paıdalanuǵa múmkíndík beretín qūndylyqtar: ómírge jáne jeke qauípsízdíkke qūqyq, jeke jáne otbasy ómíríníń ıgílíkterí, moraldyq jáne ruhanı kedergísízdík, ómírín, bostandyǵyn, jeke tūlǵa retínde abyroıyn qorǵauǵa qajettílíkter», – dedí deputat.
Marat Bashımovtyń aıtuynsha, jeke qūqyqtar men bostandyqtardyń negízgí mání konstıtutsıyalyq formuladan tuyndaıdy: «Adam, onyń ómírí, qūqyqtary men bostandyqtary – memlekettíń eń joǵary qūndylyqtary».
«Adamnyń jeke ómírí onyń óz jeke ómíríníń qoǵamǵa nemese memleketke jarıyalaǵysy kelmeıtín aspektílerínen tūrady. Būl – jeke tūlǵanyń erekshe táuelsízdígí, qoǵam men memleket baqylauyna jatpaıdy», – dedí spıker.
Mūnda jeke derekterdíń zańsyz jınaqtaluy, óńdeluí, saqtaluy jáne qoldanyluynan bostandyq turaly sóz bolyp otyr, sonyń íshínde tsıfrlyq tehnologıyalardy qoldanu arqyly óńdeletín derekterdí de qamtıdy.
«Būl jeke qūqyqtar men bostandyqtar toby jeke jáne otbasy ómíríníń qorǵaluy úshín kepíldík beredí: jeke ómírge, jeke jáne otbasy qūpıyasyna qol sūǵylmaushylyq qūqyǵy. Jeke bostandyqqa konstıtutsıyalyq qūqyqtyń qūramyna osy qūqyqtar tobyna ár adamnyń jeke derekterdí zańsyz jınau, óńdeu, saqtau jáne paıdalanuynan, sonyń íshínde tsıfrlyq tehnologıyalardy qoldanu arqyly, bostandyqqa qūqyǵy sıyaqty mańyzdy qūqyqtardy qosu qajet», – dep atap óttí deputat.
Marat Bashımov Qazaqstan zańnamasynda jeke derekterdí qorǵauǵa baǵyttalǵan normalar bar ekenín eske saldy. Mysaly, QR «Jeke derekter jáne olardy qorǵau turaly» Zańynyń 11-babynda menshík ıelerí, operatorlar jáne úshínshí tūlǵalardyń shekteulí qoljetímdí jeke derekterdíń qūpıyalylyǵyn qamtamasyz etuge jáne subektíníń kelísímínsíz nemese zańdy negízsíz olardy taratuǵa jol bermeuge míndettí ekendígí kórsetílgen. Bıometrıyalyq derekterdíń qūpıyalylyǵy bólek bekítílgen.
Sonymen qatar, QR Qylmystyq kodeksíníń 148-babynyń 1-bólímíne sáıkes, jeke ómír qūpıyasyn zańsyz būzu ekí jylǵa deıín bas bostandyǵynan aıyruǵa deıín qylmystyq jauapkershílíkke ákep soǵady.
Aıta keteıík, kásíbı qūpıyalarǵa bólek nazar audarylady. «Belgílí bír mamandyq ókílderíne azamattardyń qūqyqtary men zańdy múddelerín qorǵau úshín seníp tapsyrylǵan jeke jáne otbasy qūpıyalaryn kásíbı qūpıyalar dep qarau qajet. Olarǵa dárígerlík, advokattyq qūpıya, qūpıya ıspoved, aldyn ala tergeu qūpıyasy, notarıaldyq áreketter qūpıyasy jáne basqalary jatady», – dep atap kórsettí Bashımov.