Konstıtutsıyalyq Sottyń Tóraıymy – Konstıtutsıyalyq reforma jóníndegí komıssıyanyń tóraıymy Elvıra Ázímova Qazaqstannyń jańa Konstıtutsıyasy jobasy boıynsha júrgízílgen jūmystyń aldyn ala qorytyndysyn shyǵardy. Komıssıya múshelerí men azamattardyń píkírlerín eskere otyryp, ol Ata Zańdy respublıkalyq referendumǵa shyǵarudy ūsyndy. Būl jónínde Memleket Basshysy Qasym-Jomart Toqaev túpkílíktí sheshím qabyldaıdy.
Sóz basynda Elvıra Ázímova azamattyq jáne zań qauymdastyqtarynyń ókílderí, ǵalymdar, qūqyqtanushylar, lıngvıster, qoǵamdyq ūıymdardyń músheleríne jáne Ata Zańnyń taǵdyryna beı-jaı qaramaı, óz ūsynystaryn bíldírgen myńdaǵan azamatqa alǵys bíldírdí.
«Bíz árbír uájdí jan-jaqty saralap, halyqaralyq tájírıbe men ūlttyq múddení ózara sabaqtastyra otyryp, salmaqty sheshímder qabyldauǵa ūmtyldyq», – dedí ol.
Konstıtutsıyalyq komıssıyanyń mıssıyasy basynan bastap aıqyn bolǵanyn, ol – azamattardyń kópshílígíníń erkín kórsetetín, qūqyqtar men míndetterdíń tepe-teńdígín qamtamasyz etetín, memlekettílíktí nyǵaıtyp, adam qūqyqtarynyń kepíldíkterín qorǵauǵa baǵyttalǵan úılesímdí, salmaqty Ata Zań modelín ázírleu ekenín atap óttí Elvıra Ázímova.
«Sízdermen bírneshe otyrys barysynda talqylanǵan mátín túbegeılí jetíldírílíp, túsken ūsynystar eskeríldí. Azamattar, zańgerlík jáne azamattyq qauymdastyqtar, saraptamalyq alańdardan túsken bastamalardyń basym bólígí jan-jaqty taldandy. Kóptegen baptar tíkeleı jobada kórínís tapsa, basqalary mátíndík nūsqada jáne kontseptualdyq sheshímderge áser ettí», – dedí komıssıya tóraıymy.
Mysaly, QR jańa Konstıtutsıyasynyń jobasyna advokattyń mártebesí, menshík qūqyǵynyń kepíldíkterí, memleket keltírgen zıyandy óteu qūqyǵy, ekologıyalyq qauípsízdík, azamattyq máselelerí turaly normalar jáne t.b. engízíldí.
Qazaqsha mátínníń sapasyna erekshe nazar audaryldy – termınologıya jańartyldy jáne qazírgí zamanǵa beıímdeldí. Sonymen qatar ótpelí erejeler turaly ūsynystar eskeríldí.
Elvıra Ázímovanyń aıtuynsha, Eurazıya keńístígínde alǵash ret mūndaı jūmys tolyq ashyq rejímde júrgízíldí.
«Barlyq otyrystar onlaın rejímde translyatsıyalandy. Mūny qoǵamdy Konstıtutsıyalyq úderíske tartudyń jańa modelí dep qabyldauǵa bolady», - dep atap óttí ol.
Komıssıya tóraıymy Konstıtutsıya normatıvtík qūqyqtyq aktílerdíń búkíl júıesí úshín baǵyt beretín baǵdar ekenín eske saldy: ol baǵyt-baǵdardy anyqtaıdy, bazalyq qaǵıdattardy, adam men azamattyń basty qūqyqtary men bostandyqtaryn, memlekettílík jáne ūlttyq múddelerdíń negízderín bekítedí.
«Konstıtutsıyany shamadan tys júkteuge kelmeıdí. Qalǵan máselelerdí Parlament pen memlekettík organdar qabyldaıtyn zańdar men qūqyqtyq aktíler arqyly retteu kózdelgen. Kóptegen ıdeyalar aldaǵy zań shyǵaru jūmysynyń negízíne aınalyp, konstıtutsıyalyq baptardy nyǵaıtyp, árí qaraı damytuǵa yqpal etedí», - dep atap óttí Elvıra Ázímova.
Onyń aıtuynsha, Komıssıya músheleríníń basym kópshílígí jańa Konstıtutsıyanyń jobasyn respublıkalyq referendumǵa shyǵarudy qoldady.
«Osyǵan baılanysty, komıssıya músheleríníń jáne azamattardyń kópshílígíníń píkírín eskere otyryp, Memleket basshysyna jańa Konstıtutsıyanyń pysyqtalǵan jobasyn respublıkalyq referendumǵa shyǵarudy ūsynu qajet dep sanaımyn», - dedí Komıssıya tóraıymy.
Elvıra Ázímova respublıkalyq referendumdy ótkízu árbír azamatqa ózíníń konstıtutsıyalyq qūqyǵyn íske asyryp, Qazaqstannyń jańa Konstıtutsıyasynyń jobasy boıynsha píkír bíldíruge múmkíndík beretínín atap óttí.
«Memleket basshysy referendum ótkízu turaly sheshím qabyldaǵan jaǵdaıda, Konstıtutsıyalyq komıssıyanyń mıssıyasy óz máresíne jetken bop sanalady. Jańa Ata Zań ádílettílík, tūraqtylyq jáne qoǵamdyq senímníń berík negízíne aınaluy tıís. Ol memlekettílíktí nyǵaıtyp, árbír adamnyń qūqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaı otyryp, elímízdíń damuynyń senímdí baǵytyn aıqyndaıdy», – dep qorytyndylady Konstıtutsıyalyq komıssıyanyń tóraıymy.
