Búgínde ūlttyq ruhty ūlyqtap, qūndy qazynamyzǵa aınalǵan qazaqtyń mártebelí dombyrasynyń dáuírí qaıta jańǵyryp kele jatqany quantady.
Ūlttyq mádenıet pen bíregeılíktí saqtau men qaıta jańǵyrtu ıdeyasynyń tóńíregínde qoǵamdy odan árí toptastyrudy kózdegen Elbasy Nūrsūltan Nazarbaev 2018 jylǵy 12 mausymdaǵy №699 Jarlyǵymen shílde aıynyń alǵashqy jeksenbísín ūlttyq aspabymyzdyń tól merekesíne aınaldyrdy. Tūńǵysh Prezıdentímíz ózíníń «Bolashaqqa baǵdar: ruhanı jańǵyru» baǵdarlamalyq maqalasynda atap ótkendeı, tarlan tarıhtyń, jasampaz búgíngí kún men jarqyn bolashaqtyń kókjıekterín úılesímdí sabaqtastyratyn ūlt jadynyń tūǵyrnamasy da osy tól aspabymyzdy tórge shyǵarumen tíkeleı baılanysty bolmaq.
Tegínde qazaq úshín dombyradan qasıettí, dombyradan qasterlí jádíger joq. Búgíngí órkenıettí zaman tílímen aıtsaq, kúllí qazaq ózí sheshen, ózí kósem osynau qūndylyqty asyl mūraǵa, ūlttyq brendke balaıdy. Dombyra halqymyz úshín qashan da qylyshtan ótkír, qūryshtan berík kıelí aspap bolǵany tarıhtan belgílí.
Dombyra kúní belgíleníp, būl kúnníń ūlttyq merekege aınaluy – ūlttyq ruhanıyatymyzǵa berílgen laıyqty baǵa. Sondyqtan ūlttyq ónerímíz ben mádenıetímízdí, ruhanı qūndylyqtarymyzdy álemge asqaqtatatyn qazaqtyń qasıettí qara dombyrasynyń ūlyqtaluy zańdylyq dep bílemíz. Óıtkení, būl aspap - qazaq úshín jaı ǵana muzykalyq aspap emes, kıelí qūndylyq. Dombyra men kúı YuNESKO sheshímímen adamzattyń materıaldyq emes mádenı mūralarynyń tízímíne endí.
– Dombyra – qazaqtyń jany, ruhy, tarıhy, salt-dástúrí, búkíl bítím-bolmysy dep aıtuǵa bolady. Ol Ūly dalanyń tósínde erte zamannan berí halqymyzben bírge jasap kele jatyr. Bír kezde Maıtóbeníń tūsynan dombyranyń suretí bar tańbaly tas tabylǵanyn bárímíz bílemíz. Ǵalymdar ol suret berísí tórt myń, arǵysy alty myń jyl būryn bederlengenín dáleldep otyr. Aral mańynda dombyra ūstaǵan adamnyń músíní bízdíń dáuírímízden ÍV ǵasyrdyń mūrasy bolypty. Al Altaıdan tabylǵan ata dombyra bízdíń dáuírímízden V ǵasyrǵa tıesílí. Kóríp otyrsyzdar ma, Altaıdan Atyrauǵa deıín búkíl Qazaqstannyń dalasy tórt myń, bes myń jyldan berí osy dombyranyń únín estíp kúmbírlegen, quanyshty da, ókíníshtí de dombyramen ákele jatyr. Ol búkíl bízdíń dalamyzdyń, barlyq qazaqtyń bír ekenín, janymyzdyń da, qanymyzdyń bír ekenín dáleldeıtín óte naqty nárse. Moınyna kóne túrkí tańbasy men jūpar kúı áuení bízdí súısíndíredí dep jazylǵan aspap sonau Kúltegín zamanynan berí kele jatyr. Odan berí qıly zamandardyń bárí dombyranyń kómeıínen kúı bolyp tógílíp, tarıhtan syr shertedí. Tyńdaushysyn jígerlendíretín tókpe kúıler men syrshyl shertpe kúıler qazaqtyń tabıǵatyn tanytady. Kúmís kómeı ánshílerímíz dombyrany qolyna alyp, saıyn dalany jańǵyrtyp, áueletíp án salǵan. Qasterlí aspap búgínde sımfonıya men operaǵa ár beríp, klassıkalyk ónerdíń ajyramas bólshegíne aınalyp keledí. Ol qazaqtyń brendí men pasporty, eshkímge ūqsamaıtyn qaıtalanbas kelbetí. «Ruhanı jańǵyru» baǵdarlamasy arqyly ūlttyq mádenıetímízdí álemge tanytuǵa dombyra erekshe úles qosady. Qūrmanǵazy men Dáuletkereıdíń, Táttímbet pen Súgírdíń, Qazanǵap pen Dınanyń kúılerí tól mádenıetímízdíń bíregeı úlgílerí. Keshegí aramyzdan ótken Nūrǵısa Tílendıev dombyra arqyly ózíníń óshpes ónerín qaldyrdy. Olardyń barlyǵy ūrpaqtan-ūrpaqqa mūra bolyp jalǵasyp, halyqtyń janynda saqtalyp keledí. YuNESKO sheshímímen dombyra men kúı adamzattyń materıaldyq emes mádenı mūralarynyń tízímíne endí. Elímízde qasıettí qara dombyrǵa degen qūrmet eshqashan tómendegen emes. Osydan bíraz jyl būryn astanada kúı atasy Qūrmanǵazynyń eskertkíshí boı kóterdí. Almatyda áıgílí kúıshí Nūrǵısa Tílendıevtíń eńselí eskertkíshí ornatyldy. Osynyń bárí dombyra men kúı óneríníń ǵasyrlar boıy dalamyzdy sazben terbetken kúıshílerdí qadírleudíń kórínísí bolyp tabylady, – degen edí elímízdíń Tūńǵysh Prezıdentí – Elbasy Nūrsūltan Nazarbaev.
Rasynda da, elímízde ūlttyq ūlylyqqa degen qūrmet eshqashan tómendegen emes. Halqymyz dombyraǵa úkí taǵyp, tóríne ílgen, jyrshy-kúıshílerdí tóbesíne kótergen. Ol – kóneden qalǵan asyl mūramyz, kózímízdíń qarashyǵy árí ūlttyq kodymyzdyń bír bólígí. Olaı bolsa, búgíngí qazaq jastary da dombyranyń únínde sóılep, tílínde hat almasuy kerek-tí. Óıtkení, qazaqtyń qara dombyrasyna qara óleńnen eskertkísh qoıyp ketken belgílí sóz zergerí Qadyr aqyn tūjyrymdaǵandaı: «NAǴYZ QAZAQ – DOMBYRA!».