2025 jylǵy jańa Salyq kodeksi qabyldanyp, soǵan sáıkes 2026 jylǵy 1 qańtardan bastap Qazaqstanda qosylǵan qun salyǵynyń (QQS) standartty mólsherlemesi 12 %-dan 16 %-ǵa kóterildi. Bul sheshim Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń qoldaýymen qabyldanyp, bastapqyda usynylǵan 20 %-dyq jospardan 4 %-ǵa azaıǵan nusqasy iske asyp otyr.
Sonymen qatar:
• Medısınalyq taýarlar men qyzmetterge QQS-tyń tómendetilgen mólsheri engizildi – 2026 jyly 5 %, 2027 jyly 10 %.
• Áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik, kitaptar sıaqty keı bólikter salyqtan bosatyldy.
• Mindetti QQS tirkeý shegi tómendetildi, bul kóp kásiporyndardy qosymsha salyq tóleýge májbúr etedi.
Negizgi maqsat: búdjettik túsimdi arttyrý, salyq júıesin ádil ári ashyq etý, keıbir bıznes sektorlarynda tergeý jáne baqylaýdy jeńildetý.
Nelikten QQS-tyń ósýi baǵaǵa áser etedi?
Salyq jáne tutynýshylyq baǵa arasyndaǵy baılanys
QQS – óndiristen bastap sońǵy tutynýshyǵa deıingi barlyq satylymdarda qosylatyn janama salyq. Sol sebepten onyń mólsherlemesi ósken kezde:
• Taýarlar men qyzmetterdi óndirý men jetkizý quny joǵarylaıdy.
• Bıznes bul qosymsha shyǵyndy ózindik qunǵa engizedi.
• Nátıjesinde taýar baǵalary tutynýshyǵa joǵaryraq deńgeıde jetkiziledi.
Ekonomıka mınıstrliginiń aıtýynsha, jańa QQS mólsherlemesi ınflásıaǵa 2-2,5 % deıin qosymsha salmaq túsiretini boljanyp otyr.
Baǵalardyń naqty ósýi týraly áleýmettik taldaý
Turǵyndar men sarapshylar pikiri
QQS-tyń ósýi týraly halyqtyń kúdigi men alańdaýshylyǵy da baıqalady. Jańa salyq reformasy turǵyndardyń ómir súrý deńgeıine áser etedi, ınflásıany kúsheıtedi jáne kásipkerlerge qosymsha qysym jasaıdy degen pikirler qalyptasqan.
Sonymen birge, World Bank jáne jergilikti ekonomıkalyq sarapshylar jańa salyq jaǵdaıynda eldegi ekonomıkalyq ósý qarqyny tómendeýi múmkin ekenin aıtady, bul da baǵalar men tutynýshylyq suranysqa áser etedi.
Baǵalardyń ósýi shynaıy ma? Qandaı salalar áser aldy?
Qurylys jáne jyljymaıtyn múlik
Mysaly, jyljymaıtyn múlik naryǵynda baǵa ósýi baıqaldy: 2025 jyly bastapqy turǵyn úı baǵasy ortasha eseppen 13,9 %-ǵa artty. Bul ózgeristerge ıpoteka talaptarynyń qataıýy men jańa salyq rejıminiń áseri baıqaldy, ásirese iri qalalarda.
Tutyný taýarlary men qyzmetter
Ádettegi tutyný taýarlaryna baılanysty naqty ósý statısıkasy resmı jarıalanbaǵanmen, jalpy ekonomıkalyq orta men salyqtyq ózgerister baǵalarǵa qosymsha qysym jasaýy múmkin ekendigi ekonomıser tarapynan aıtylýda.
Úkimettiń aıqyndaǵan jaǵdaıy men sharalary
Úkimet pen Ulttyq bank QQS-tyń ósýi ınflásıany aıtarlyqtaı kótermeıdi degen pikirde. Degenmen olar:
Áleýmettik mańyzdy taýarlar men qyzmetterge salyq jeńildikterin engizýdi kózdeıdi.
Búdjetten áleýmettik tólemderdi, jalaqy men zeınetaqyny kóterýdi josparlap otyr.
Ulttyq bank ınflásıalyq boljamdaryn qaıta qaraǵan.
Qorytyndy: QQS-tyń 16 %-ǵa kóterilýiniń áseri
QQS-tyń 16 %-ǵa kóterilýi ásirese óndiris shyǵyndary men tutyný taýarlary boıynsha qymbatshylyqqa tikeleı áser etedi. Sarapshylar men halyqtyń pikirine súıene otyryp:
Naryqtaǵy qyzmetter men taýarlar baǵasy ósýi yqtımal.
Salyq júıesi tabys túsimderin arttyrýdy kózdeıdi.
Jańa ekonomıkalyq dınamıka baǵanyń turaqsyzdyǵyn týdyrady.