2025 jylǵy jańa Salyq kodeksí qabyldanyp, soǵan sáıkes 2026 jylǵy 1 qańtardan bastap Qazaqstanda qosylǵan qūn salyǵynyń (QQS) standartty mólsherlemesí 12 %-dan 16 %-ǵa kóteríldí. Būl sheshím Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń qoldauymen qabyldanyp, bastapqyda ūsynylǵan 20 %-dyq jospardan 4 %-ǵa azaıǵan nūsqasy íske asyp otyr.
Sonymen qatar:
• Medıtsınalyq tauarlar men qyzmetterge QQS-tyń tómendetílgen mólsherí engízíldí – 2026 jyly 5 %, 2027 jyly 10 %.
• Áleumettík mańyzy bar azyq-túlík, kítaptar sıyaqty keı bólíkter salyqtan bosatyldy.
• Míndettí QQS tírkeu shegí tómendetíldí, būl kóp kásíporyndardy qosymsha salyq tóleuge májbúr etedí.
Negízgí maqsat: byudjettík túsímdí arttyru, salyq júıesín ádíl árí ashyq etu, keıbír bıznes sektorlarynda tergeu jáne baqylaudy jeńíldetu.
Nelíkten QQS-tyń ósuí baǵaǵa áser etedí?
Salyq jáne tūtynushylyq baǵa arasyndaǵy baılanys
QQS – óndírísten bastap sońǵy tūtynushyǵa deıíngí barlyq satylymdarda qosylatyn janama salyq. Sol sebepten onyń mólsherlemesí ósken kezde:
• Tauarlar men qyzmetterdí óndíru men jetkízu qūny joǵarylaıdy.
• Bıznes būl qosymsha shyǵyndy ózíndík qūnǵa engízedí.
• Nátıjesínde tauar baǵalary tūtynushyǵa joǵaryraq deńgeıde jetkízíledí.
Ekonomıka mınıstrlígíníń aıtuynsha, jańa QQS mólsherlemesí ınflyatsıyaǵa 2-2,5 % deıín qosymsha salmaq túsíretíní boljanyp otyr.
Baǵalardyń naqty ósuí turaly áleumettík taldau
Tūrǵyndar men sarapshylar píkírí
QQS-tyń ósuí turaly halyqtyń kúdígí men alańdaushylyǵy da baıqalady. Jańa salyq reformasy tūrǵyndardyń ómír súru deńgeıíne áser etedí, ınflyatsıyany kúsheıtedí jáne kásípkerlerge qosymsha qysym jasaıdy degen píkírler qalyptasqan.
Sonymen bírge, World Bank jáne jergílíktí ekonomıkalyq sarapshylar jańa salyq jaǵdaıynda eldegí ekonomıkalyq ósu qarqyny tómendeuí múmkín ekenín aıtady, būl da baǵalar men tūtynushylyq sūranysqa áser etedí.
Baǵalardyń ósuí shynaıy ma? Qandaı salalar áser aldy?
Qūrylys jáne jyljymaıtyn múlík
Mysaly, jyljymaıtyn múlík naryǵynda baǵa ósuí baıqaldy: 2025 jyly bastapqy tūrǵyn úı baǵasy ortasha eseppen 13,9 %-ǵa artty. Būl ózgerísterge ıpoteka talaptarynyń qatayuy men jańa salyq rejımíníń áserí baıqaldy, ásírese írí qalalarda.
Tūtynu tauarlary men qyzmetter
Ádettegí tūtynu tauarlaryna baılanysty naqty ósu statıstıkasy resmı jarıyalanbaǵanmen, jalpy ekonomıkalyq orta men salyqtyq ózgeríster baǵalarǵa qosymsha qysym jasauy múmkín ekendígí ekonomıster tarapynan aıtyluda.
Úkímettíń aıqyndaǵan jaǵdaıy men sharalary
Úkímet pen Ūlttyq bank QQS-tyń ósuí ınflyatsıyany aıtarlyqtaı kótermeıdí degen píkírde. Degenmen olar:
Áleumettík mańyzdy tauarlar men qyzmetterge salyq jeńíldíkterín engízudí kózdeıdí.
Byudjetten áleumettík tólemderdí, jalaqy men zeınetaqyny kóterudí josparlap otyr.
Ūlttyq bank ınflyatsıyalyq boljamdaryn qaıta qaraǵan.
Qorytyndy: QQS-tyń 16 %-ǵa kóteríluíníń áserí
QQS-tyń 16 %-ǵa kóteríluí ásírese óndírís shyǵyndary men tūtynu tauarlary boıynsha qymbatshylyqqa tíkeleı áser etedí. Sarapshylar men halyqtyń píkíríne súıene otyryp:
Naryqtaǵy qyzmetter men tauarlar baǵasy ósuí yqtımal.
Salyq júıesí tabys túsímderín arttyrudy kózdeıdí.
Jańa ekonomıkalyq dınamıka baǵanyń tūraqsyzdyǵyn tudyrady.