AqshamNews.kz - "Алматы-ақшамы" қоғамдық-саяси газеті AqshamNews.kz - "Алматы-ақшамы" қоғамдық-саяси газеті
  • Basty bet
  • Qūryltaı
  • Barlyǵy
    • Resmı bólím
    • Sport
    • Kerek keńes
    • Medıtsına
    • Bílím jáne ǵylym
    • Zań men tərtíp
    • Oqıǵa
    • Ne? Qaıda? Qashan?
    • Eksklyuzıv
    • Almaty kóshelerí
    • Joldau
    • Keleshek mektepterí
    • Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres
  • Jańa Konstıtutsıya
Қазақ Qazaq قازاق Русский
Қазақ Qazaq قازاق Русский
AqshamNews.kz - "Алматы-ақшамы" қоғамдық-саяси газеті
  • 🏠 Basty bet
  • Qūryltaı
  • Barlyǵy
    • • Resmı bólím
    • • Sport
    • • Kerek keńes
    • • Medıtsına
    • • Bílím jáne ǵylym
    • • Zań men tərtíp
    • • Oqıǵa
    • • Ne? Qaıda? Qashan?
    • • Eksklyuzıv
    • • Almaty kóshelerí
    • • Joldau
    • • Keleshek mektepterí
    • • Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres
  • Jańa Konstıtutsıya
  • 📰 Gazet arhıví

Bíz áleumettík jelílerde:

💱 Valyuta baǵamy:

Basty bet / Almaty / Almatynyń Ortalyq sayabaǵyndaǵy arkaǵa tarıhı-máden...

Almatynyń Ortalyq sayabaǵyndaǵy arkaǵa tarıhı-mádenı eskertkísh mártebesí beríluí múmkín

Almaty Búgín 09:04 72
Алматының Орталық саябағындағы аркаға тарихи-мәдени ескерткіш мәртебесі берілуі мүмкін
Foto: Aıgúl Ahmetova

Óıtkení sayabaqtyń 170 jylǵa juyq tarıhynyń artynda myńdaǵan almatylyqtyń jeke estelígí jatyr, dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.

1955 jyly salynǵan ortalyq sayabaqtyń áıgílí arkasyna tarıhı-mádenı eskertkísh mártebesí beríluí múmkín. Būl turaly Almaty qalasynyń Óńírlík kommunıkatsıyalar qyzmetí habarlady.

Qalanyń eń tanymal sáulet nysanynyń bírí sanalatyn arka ondaǵan jyl boıy sayabaqtyń kórkí bolyp, almatylyqtardyń esínde qalǵan eskertkísh. Jobanyń avtory – belgílí qazaqstandyq sáuletshí Adambek Qapanov.

Qala tūrǵyndarynyń kóbíne būl arka jaı ǵana sáulet qūrylysy emes, ol balalyq shaqtyń, úı-íshímen seruendep júrgen alańsyz kezín eske salatyn sımvol. Qanshama bala attraktsıon men átkenshektí alǵash osy jerde kórdí.

Arka sayabaq qarqyndy damı bastaǵan kezde boı kóterdí. 1950 jyldary sayabaqty ūıymdastyrushylar onyń aumaǵyn túrlí attraktsıony men sol kezeńge saı ınfraqūrylymy bar úlken demalys ornyna aınaldyruǵa ūmtylady. Tarıhshylardyń aıtuynsha, sayabaq Keńes Odaǵyndaǵy eń úlken árí oıyn-sauyqqa barynsha baı orynnyń bíríne aınaluy tıís bolypty.

Ótken ondaǵan jyl íshínde arkanyń sáuletí ózgermegen. Sońǵy ret ol 2000 jyly restavratsıyadan ótíptí. Soǵan qaramastan, Adambek Qapanovtyń bastapqy jobasy aıtarlyqtaı ózgeríske ūshyramaı, óz qalpyn saqtap qaldy.

1856 jyly qazírgí Ortalyq sayabaqtyń aumaǵy Qazynalyq baq dep atalǵan. 170 jylǵa juyq uaqyt íshínde ol bírneshe ret ózgeríp, qala ómíríndegí qanshama mańyzdy oqıǵaǵa kuá boldy.

Sayabaq tarıhyndaǵy erekshe kezeńníń bírí Ūly Otan soǵysymen baılanysty. Vasılıı Shupeıkınníń aıtuynsha, 1941 jyldyń qatal qysynda sayabaq evakuatsıyalanǵan otbasylar uaqytsha tūraqtaıtyn orynǵa aınalypty. Onyń aumaǵynda tūtas bír kıíz úı qalashyǵy boı kótergen. Baspanasyz qalǵan adamdar sonda qystap shyǵyp, jan saqtap qalady.

1935 jyly sayabaqqa Maksım Gorkııdíń esímí beríldí. Ony almatylyqtardyń bírneshe buyny osy ataumen álí kúnge deıín eske alady. Uaqyt óte kele sayabaq otbasylyq demalystyń súıíktí ornynyń bíríne aınalyp, ár buynnyń ózíndík estelíkterí qalyptasty.

Sayabaqtyń erekshe atmosferasyn san aluan gúlzarlar, alleyalar men attraktsıondar tolyqtyratyn. Būryn mūnda gúlge oranǵan ásem kórínís kóp bolǵan. Úlken sándík gúl qūmyrasynyń janynda suretke túsu de tanymal dástúrdíń bírí edí. Qala tūrǵyndarynyń otbasylyq albomynda álí kúnge deıín osyndaı suretter saqtauly tūr.

Ūzaq tarıhynda Ortalyq sayabaq bírneshe ret jańartyldy: attraktsıondar ózgerdí, alleyalar abattanyp, jańa demalys aımaqtary paıda boldy. Alaıda onyń qala tūrǵyndary úshín mańyzy eshqashan ózgergen emes. Mūnda adamdar bala kezínde bír kelíp, keıín eseıgen soń qaıta oralyp, balalaryn, nemerelerín ertíp ákeletín.

Arkanyń tarıhı kelbetín saqtau máselesí Ortalyq sayabaqtyń mádenı mūrasyna degen qyzyǵushylyqty qaıta jandandyryp otyr. Oǵan tarıhı-mádenı eskertkísh mártebesín beru nysannyń sáulettík jáne tarıhı qūndylyǵyn aıqyndauǵa múmkíndík beredí.

Óıtkení sayabaqtyń 170 jylǵa juyq tarıhynyń artynda tek datalar men oqıǵalar ǵana emes, myńdaǵan almatylyqtyń jeke estelígí jatyr. Al jetpís jyldan astam uaqyt boıy kelushílerdí qarsy alyp kele jatqan arka ūrpaqtar sabaqtastyǵynyń ózíndík sımvoly bolyp qala bermek.

Telegram arnaǵa jazylyńyz
Bólísu:
Júktelude...

Sońǵy jańalyqtar

Ánel Tashbaı jasóspírímder Olımpıadasynyń altynyn jeńíp aldy

Búgín 10:05

Almaty írí halyqaralyq kongresterdí tartuǵa basymdyq beríp otyr

Búgín 09:54

Maral Tólepbergen Jasóspírímder olımpıadasynyń qola júldegerí atandy

Búgín 09:31

Almaty ǵalymdary Prezıdent Joldauynyń basym baǵyttaryn talqylady

Búgín 08:57

Almatyda «Ádílet» partıyasynyń kandıdattary «Baldauren» balalardy ońaltu ortalyǵynyń ūjymyna saılaualdy baǵdarlamasyn tanystyrdy

Búgín 06:24
Telegram
Jazylyńyz
AqshamNews.kz - "Алматы-ақшамы" қоғамдық-саяси газеті

"Alatau Aqparat" medıaholdıngí

Síltemeler

  • Bíz turaly
  • Baılanys
  • Jarnama
  • Jazylu
  • Gazet arhıví

Baılanys

  • Respublıka Kazahstan. 050022, g. Almaty, Adres: ul. Shevchenko, 106 a
  • +77272930803
Copyright 2026, "Alatau Aqparat" medıaholdıngí
Яндекс.Метрика
// SMI24 vıdjet setTimeout(function() { if (typeof Smi24 !== 'undefined') { Smi24.init('[data-smi-widget-id="130"]'); } }, 1500);