Almaty qalasynyń ákímdígí shahardyń qala qūrylysy keńesí múshelerí Qazaqstan Respublıkasy Parlamentí Májílísíníń deputattaryna qalanyń 2040 jylǵa deıíngí Bas josparyn túzetu jobasyn tanystyrdy. Jańartylǵan qūjattyń negízgí baǵyttaryn talqylauǵa deputattar Erlan Stambekov, Baqytjan Bazarbek jáne Irına Smırnova qatysty.
Kezdesu barysynda Almaty qalasy ákímíníń orynbasary Beıbít Shahanov halyq qalaulylarynyń sūraqtaryna jauap beríp, qalanyń polıtsentrlík úlgí boıynsha damıtynyn atap óttí. Būl tásíl jańa ískerlík aımaqtardy damytuǵa baǵyttalǵan. Onda jūmys oryndary, qoǵamdyq keńístíkter men zamanauı ınfraqūrylym paıda bolady.
Óz kezegínde Parlament deputattary qalanyń Bas josparyn túzetu der kezínde qolǵa alynǵanyn aıtty. Óıtkení qala halqynyń jedel ósímí, qūrylys qarqyny men ekologıyalyq júktemeníń artuy jańa sheshímderdí talap etedí.
Baqytjan Bazarbek qūjatta seısmıkalyq qauípsízdík jaıyna erekshe kóńíl bólíngenín aıtty. Sonymen qatar, Almatynyń Bas josparyna tíkeleı áser etetín bírqatar mańyzdy ózgerís QR jańa Qūrylys kodeksí jobasyna engízílgenín jetkízdí.
"Bíz qūjatqa seısmıkalyq qauíp pen seısmıkalyq táuekel sıyaqty mańyzdy ūǵymdardy engízdík, sondaı-aq audandardy míndettí túrde tólqūjattau qarastyryldy. Seısmıkalyq qauíp deńgeıín audan-audanǵa bólíp anyqtau men kóshkín qaupí bar aumaqtar kartalaryn Bas jospar men egjeı-tegjeılí josparlau jobalaryn ázírleu kezínde míndettí túrde eskeru qajet. Būl talaptar bastapqy derekterdí beru men eskızdík jobalardy kelísuden bastap jobalyq-smetalyq qūjattamany qarauǵa deıíngí barlyq kezeńde qoldanyluy qajet. Jalpy alǵanda, būl túzetu qalanyń damuyna qatysty negízgí máselelerge jauap beredí, sondyqtan men ūsynylǵan ózgerísterdí qoldaımyn", – dedí B. Bazarbek.
Deputat Irına Smırnova Bas jospardy túzetu kezínde qala tūrǵyndarynyń áleumettík qamtyluy basty basymdyq boluy kerektígín aıtty.
"Qalany damytu núktelí emes, keshendí qūrylys arqyly júzege asuǵa tıís. Yaǵnı, adamdardyń múddesín eskeríp, mektepterge, balabaqshalarǵa, medıtsına jáne áleumettík nysandarǵa qoljetímdílíktí qamtamasyz etu qajet. Jalpy, bíz Bas jospardy túzetu jobasyn qoldaımyz, ol qalanyń teńgerímdí damuyna jol ashady dep senemíz", – dedí I. Smırnova.
Deputat Erlan Stambekov qoǵamdyq kólík júıesín damytu jaıyna, sonyń íshínde LRT, BRT jáne metro jobalaryn íske asyru múmkíndíkteríne nazar audardy.
Deputat E. Stambekovtíń aıtuynsha, tūrǵyndardy eń aldymen ekologıyalyq júktemení azaıtu, atap aıtqanda aua sapasyn jaqsartu, jańa jasyl aımaqtar qūru jáne óndírístík nysandardy tūrǵyn úı aumaǵynan tys aumaqqa kóshíru jaıy alańdatady.
Eske salaıyq, qazírgí uaqytta qalanyń Bas josparyna 2040 jylǵa deıíngí túzetuler engízu jūmystary júrgízílíp jatyr. Joba kólík ınfraqūrylymyn damytu, qalanyń polıtsentrlík qūrylymyn qalyptastyru, qoǵamdyq keńístíkterdí keńeıtu, jasyl beldeudí saqtau jáne tauly aımaqtarda qūrylys saluǵa tyıym salu syndy baǵyttardy qamtıdy.
Túzetudegí mańyzdy baǵyttardyń bírí – qoǵamdyq kólíktí damytu. Metro jelílerín jedeldetíp salu, LRT jáne BRT júıelerín engízu, sondaı-aq arnaıy jolaqtardy keńeıtu arqyly jolǵa túsetín júktemení azaıtu kózdelíp otyr.
Túzetu jobasynda halyqqa ortaq jasyl aımaqtarǵa basymdyq berílgen. 2040 jylǵa deıín olardyń aumaǵy úsh esege ūlǵaıyp, 3800 gektarǵa jetpek.