2026 jylǵy 26 mausym kúní Qytaı Halyq Respublıkasynyń Shanhaı tarıhı muzeıínde Almaty qalasy muzeıler bírlestígíníń «Babalar mūrasy – dástúr sabaqtastyǵynda» atty halyqaralyq kórmesíníń saltanatty ashyluy óttí, – dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.
Almaty qalasy ákímdígí, Qazaqstan Respublıkasynyń Shanhaıdaǵy Bas konsuldyǵy jáne Shanhaı qalasy ákímdígíníń qoldauymen júzege asqan auqymdy joba Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy mádenı yntymaqtastyqty damytudaǵy mańyzdy oqıǵaǵa aınaldy.
Kórme Qytaıdaǵy írí muzeı ortalyqtarynyń bírí sanalatyn Shanhaı tarıhı muzeıínde ashyldy. Muzeı qorynda 6000 jyldyq qala tarıhyn qamtıtyn ejelgí dáuírden XX ǵasyrdyń ortasyna deıíngí 30 000-nan astam tarıhı jádíger saqtalǵan. Sondaı-aq muzeı jyl saıyn álemníń túkpír-túkpírínen keletín júz myńdaǵan kelushíní qabyldaıdy. Dál osy tarıhı ortalyqta qytaı jūrtshylyǵy nazaryna qazaq halqynyń baı mūrasy ūsynyldy. Ekspozıtsıya Qazaqstannyń ǵasyrlar boıy qalyptasqan salt-dástúrlerín, ruhanı qūndylyqtaryn jáne tól mádenıetín tanystyryp, bíregeı muzeı jádígerlerí arqyly Ūly dalanyń mūrasyn keńínen nasıhattaıdy.
«Babalar mūrasy – dástúr sabaqtastyǵynda» halyqaralyq kórmesíníń ūıymdastyryluyna 2025 jylǵy mausymda Astana qalasynda ótken «Qytaı – Ortalyq Azıya» ekínshí sammıtí ayasynda Almaty men Shanhaıdyń bauyrlas qalalar mártebesín aluy negíz boldy. Kórme ekí megapolıs arasyndaǵy seríktestík baılanystardyń júıelí damuynyń naqty nátıjesíne aınaldy.
Yntymaqtastyqty nyǵaıtudaǵy mańyzdy kezeń – 2026 jylǵy sáuír aıynda Shanhaı merí Gun Chjenníń Almatyǵa jasaǵan resmı ís-sapary boldy. Shanhaı merí Almaty qalasynyń ákímí Darhan Satybaldymen kezdesuí barysynda ekí qala arasyndaǵy strategıyalyq áríptestíktí damytu jáne ózara yntymaqtastyqty keńeıtu máselelerín keńínen talqylady.
Kelíssózderdíń jalǵasy retínde Almaty qalasy muzeıler bírlestígí men Shanhaı tarıhı muzeıí ózara yntymaqtastyq turaly memorandumǵa qol qoıdy. Búgíngí kórme Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy mádenı dıalogty nyǵaıtudyń jáne ekí halyq arasyndaǵy ruhanı baılanysty tereńdetudíń taǵy bír jarqyn kórínísí.
Shanhaı tarıhı muzeıíníń dırektory Chjou Chun Hua: «2025 jyly ótken «Qytaı – Ortalyq Azıya» sammıtí ayasynda Shanhaı men Almaty arasynda bauyrlastyq baılanystar ornaǵannan keıín ekí qala arasyndaǵy mádenı yntymaqtastyq jańa deńgeıge kóteríldí. Búgíngí kórme – osy seríktestíktíń naqty nátıjesí. Būl jobany jańa bastamanyń jarqyn nyshany retínde qabyldap, aldaǵy uaqytta ózara yntymaqtastyqty odan árí tereńdete túsemíz dep senemín. Atalǵan kórme Qytaı jūrtshylyǵyna Qazaqstannyń baı mádenıetímen, tarıhy jáne salt-dástúrlerímen jaqynyraq tanysuǵa múmkíndík beredí. Qytaı men Qazaqstan halyqtarynyń dostyǵy keń daladaǵy darıyadaı tolassyz aǵyp, ūrpaqtan-ūrpaqqa jalǵasyp, máńgí jasaı bersín», – dedí.
Kórmede Almaty qalasy muzeıler bírlestígí qorynan 100-ge juyq bíregeı jádíger ūsynyldy. Ekspozıtsıya qazaq halqynyń etnografıyalyq mūrasyn, dástúrlí tūrmys-tírshílígí men salt-dástúrín tanytatyn qūndy jádígerlerdí, Almaty qalasynyń tarıhy men damuyn beıneleıtín fotosuretter men arhıvtík materıaldardy, sondaı-aq ūlttyq muzykalyq mádenıettí dárípteıtín dástúrlí aspaptardy qamtıdy. Kelushílerdíń erekshe qyzyǵushylyǵyn 1287 jyly Almaty qalasynda soǵylǵan kúmís dırhemder tudyrdy. Ekspozıtsıyanyń ınteraktıvtí bólígínde arnaıy QR-kodtar arqyly qazaqtyń ūlttyq muzykalyq aspaptarynyń dybystaluyn tyńdauǵa múmkíndík jasalǵan. Būl format kelushílerge qazaqtyń dástúrlí muzyka ónerín tereńírek tanyp-bíluge jaǵdaı jasap, kórmeníń tanymdyq mazmūnyn tolyqtyra tústí.
Almaty qalasy ákímíníń ıdeologıya jóníndegí keńesshísí Bazarbek Atyǵaev óz sózínde: «Mūndaı jobalar qalanyń mádenı dıplomatıyasyn damytudyń jáne Qazaqstannyń tarıhı-mádenı mūrasyn halyqaralyq deńgeıde keńínen nasıhattaudyń mańyzdy tetígí. Elímízdíń írí mádenı ortalyǵy sanalatyn Almaty muzeıler arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytuǵa jáne gumanıtarlyq baılanystardy keńeıtuge erekshe mán beredí. Shanhaı tarıhı muzeıínde ūıymdastyrylǵan kórme qalalarymyz arasyndaǵy seríktestíktíń joǵary deńgeıín kórsetíp, mádenı baılanystardy odan árí damytuǵa jańa múmkíndíkter ashty».
Ūıymdastyrushylardyń aıtuynsha, kórme muzeı qorlaryndaǵy jádígerlerdí tanystyrumen ǵana shektelmeıdí. Sondaı-aq, Qazaqstan men Qytaı halyqtary arasyndaǵy ózara túsínístík pen mádenı baılanysty nyǵaıtuǵa jáne Qazaqstannyń tarıhı-mádenı mūrasyn halyqaralyq deńgeıde keńínen nasıhattauǵa baǵyttalǵan.
Almaty qalasy muzeıler bírlestígíníń dırektory Lázzat Saǵyndyqova óz sózínde:
«Qazaqstan men Qytaı halyqtaryn ǵasyrlar boıy Ūly Jíbek jolynyń ortaq tarıhı mūrasy baılanystyryp keledí. Búgíngí mádenı yntymaqtastyq – osy kópǵasyrlyq sabaqtastyqtyń zańdy jalǵasy. Mádenıet – halyqtardy jaqyndastyryp, ózara qūrmet pen senímdí, dostyqty nyǵaıtatyn mańyzdy qūndylyqtardyń bírí. Shanhaı qalasynda ótíp jatqan būl kórme Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy mádenı dıalogty jańa deńgeıge kóteríp, muzeıaralyq yntymaqtastyqty odan árí damytuǵa, sondaı-aq ekí halyq arasyndaǵy dostyq pen ózara túsínístíktí nyǵaıtuǵa óz úlesín qosady dep senemíz».
Almaty qalasy muzeıler bírlestígí – elímízdíń mádenı jáne qoǵamdyq ómíríne belsendí úles qosyp kele jatqan zamanauı mádenı mekeme. Sońǵy jyldary bírlestík halyqaralyq seríktestík baǵytynda aıtarlyqtaı tabystarǵa qol jetkízdí. Muzeı qorlaryndaǵy erekshe kollektsıyalar būǵan deıín Ońtústík Koreya (Seul), Avstrıya (Vena), Frantsıya (Parıj), Italıya (Neapol), Chehıya (Praga), Serbıya (Belgrad), Majarstan (Kartsag), Túrkıya (Ystanbūl), Nıderland Koroldígí (Amsterdam) elderínde tabysty tanystyryldy.
Kórmeníń ashylu saltanatyna Qytaı Halyq Respublıkasy Mádenıet jáne turızm mınıstrlígíníń ókílderí, Shanhaı munıtsıpalıtetíníń Mádenıet jáne turızm basqarmasynyń basshylyǵy, Shanhaı qalasyndaǵy muzeılerdíń dırektorlary, qoǵam jáne mádenıet qaıratkerlerí men dıplomatıyalyq korpus ókílderí, būqaralyq aqparat qūraldarynyń ókílderí, sondaı-aq qala tūrǵyndary men qonaqtary qatysty.
Kórmeníń ashylu saltanatynda Qazaqstan Respublıkasynyń Shanhaıdaǵy Bas konsuly Nūrlan Aqqoshqarov: «Būl kórme Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy mádenı baılanystardy nyǵaıtuǵa jáne qazaq halqynyń baı mūrasyn halyqaralyq deńgeıde nasıhattauǵa baǵyttalǵan mańyzdy mádenı joba. Kórmege qoıylǵan jádígerler Ūly dalanyń baı tarıhyn, salt-dástúrlerí men ruhanı qūndylyqtaryn aıqyn kórsetedí. Kórmeníń ūıymdastyryluyna 2025 jyly ótken «Qytaı – Ortalyq Azıya» ekínshí sammıtí ayasynda Almaty men Shanhaı qalalary arasynda bauyrlastyq qatynastardyń ornauy negíz boldy», – dep atap óttí.
«Babalar mūrasy – dástúr sabaqtastyǵynda» halyqaralyq kórmesí 2026 jylǵy 30 tamyzǵa deıín jalǵasady.