Almatyda áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik ónimderiniń baǵasyn baqylaýdy kúsheıtti

Almaty qalasynda áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń (ÁMAT) baǵasyn ustap turý boıynsha kóp jumys istelip jatyr. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha qalada ÁMAT-qa qatysty tutyný baǵalarynyń ındeksi 8,9%-dy qurady, bul respýblıkalyq deńgeımen (8,6%) shamalas. Almatynyń jergilikti atqarýshy organdary syrtqy jáne ishki faktorlarǵa qaramastan, azyq-túlik naryǵyndaǵy jaǵdaı turaqty ekenin atap ótti. 2025 jyly Almatyda baǵanyń kúrt ósýine jol bermeýge baǵyttalǵan biraz sharýa qolǵa alyndy. Negizgi quraldyń biri – «aınalym» qaryzdary men forvardtyq kelisimsharttar boldy. Osy tetikter aıasynda qalaǵa ár óńirdegi taýar óndirýshilerden tikeleı 26 myń tonnadan astam ónim jetkizildi. Sonymen qatar úlken saýda jelisiniń biri – «Magnýmmen» 15 ataýdaǵy ÁMAT-ty belgilengen baǵamen satý jóninde kelisim jasaldy. Olardyń qataryna bakaleıa, sút, et pen kókónis ónimderi kiredi. Qazir osylardan 10,4 myń tonnadan astam kókónis pen 600 tonnadan astam ózge ónim satyldy. Otandyq óndirýshilermen yntymaqtasa jumys isteýge kóp kóńil bólinip otyr. Kókónis, qant, jumyrtqa men taýyq etin Almatydaǵy saýda jelileri men azyq-túlik bazarlarynyń sóresine tikeleı jetkizýdi kózdeıtin kelisim jasaldy olarmen. Bul deldaldardyń tizbegin qysqartyp, baǵany birqalypty ustaýǵa múmkindik berdi. Baǵanyń narqyna demalys kúnderi ótetin jármeńkeler de eleýli úles qosty. Bir jyldyń ishinde qalada osyndaı 430 jármeńke ótip, onda ortasha qalalyq baǵadan 10–15% tómen baǵamen 85 myń tonnadan astam ónim satyldy. Jármeńkeler qala turǵyndary arasynda úlken suranysqa ıe bolyp, áleýmettik qoldaýdyń mańyzdy tetigi bolyp qala berdi. Sonymen qatar memlekettik baqylaý da kúsheıdi. 2025 jyly ÁMAT boıynsha deldaldyq júıeni tergep-tekserý men shekti saýda ústemesin (15%-dan aspaýy tıis) saqtaý jónindegi óńirlik komısıanyń 26 otyrysy ótti. Tekserý nátıjesinde 535 ákimshilik hattama toltyrylyp, jalpy somasy 47,1 mln teńge aıyppul salynyp, jaýapsyz 38 deldal tizimnen shyǵaryldy.