Almaty – aqyldy tehnologıyalardy damytudy belsendí júzege asyryp jatqan Qazaqstannyń jetekshí megapolısí. Búgínde qalanyń tsıfrlyq transformatsıyasy tūrǵyndar men bıznes úshín jańa múmkíndíkter ashyp, ómír sapasyn jaqsartuda mańyzdy rólge ıe.
Zaman talabyna ıkemdelgen qala
«Tsıfrly Qazaqstan» memlekettík baǵdarlamasy qolǵa alynǵan uaqyttan berí Almaty IT salasyna erekshe basymdyq beríp keledí. Nátıjesínde megapolıstíń damuyna úles qosatyn barlyq qyzmet sandyq júıege auysty. Memlekettík organdarmen qatar, kólík jáne logıstıka salasy, densaulyq saqtau men bílím beru, auyl sharuashylyǵy men elektrondy sauda salasy da zaman talabyna saı tsıfrlandyryldy. Óz kezegínde būl jańashyldyq zaman talabyna saı onlaın baǵytta qyzmet kórsetetín mamandyqtarǵa sūranysty arttyrdy.
Almaty halqy tsıfrlandyru úrdísíne belsendí túrde beıímdelíp, jańa tehnologıyalardy kúndelíktí ómírde qoldanudy úırendí. Zaman kóshínen qalmaı alǵa jyljyp kele jatqan tūrǵyndar búgínde memlekettík qyzmetterge elektrondy júıe arqyly qol jetkízuge daǵdylandy. Qazír saudany da úıden shyqpaı-aq jasauǵa mashyqtanyp aldy. Būl jaǵynan qala halqyn onlaın sauda naryǵynda óte belsendí dep aıtuǵa ábden bolady. Salystyrmaly túrde osydan on jyl būrynǵy halyqtyń ómír súru daǵdysyn eske túsíríńízshí...
Kezekte tūru – qalypty jaǵdaı edí
Būryn Almatyda nemese basqa qalalarda memlekettík mekemelerge, bank bólímsheleríne, auruhanalarǵa barǵanda ūzyn-sonar kezekke tūru – qalypty jaǵdaı edí. Qūjat rásímdeu, kommunaldyq tólemder jasau, dáríger qabyldauyna jazylu saǵattap uaqyt alatyn. Bíraq tsıfrlyq tehnologıyalardyń damuy būl máselení aıtarlyqtaı jeńíldettí.
Máselen, būryn qandaı da bír qūjat kerek bolyp, HQKO-ǵa baru kerek bolsa, qazír 90%-dan astam memlekettík qyzmettí onlaın aluǵa bolady. Egov Mobile qosymshasy – anyqtamalar, qūjattar, balabaqsha kezegí, jer uchaskesíne ótínísh beru sekíldí qyzmetter qoljetímdí. Al ETsQ (Elektrondyq tsıfrlyq qoltańba) – kez kelgen qūjatqa úıden shyqpaı-aq qol qoyuǵa múmkíndík beredí.
Densaulyq saqtau júıesí de tsıfrlyq formatta. Būryn auruhanaǵa jazylu úshín tírkeu bólímínde ūzaq uaqyt kútu kerek bolatyn. Qazír «Damumed» qosymshasy arqyly dárígerge onlaın jazyluǵa bolady. Būǵan qosa, tūrǵyndarǵa elektrondy densaulyq kartalary engízíldí. Endí qaǵaz qūjat tasudyń qajetí joq. Dáríhanalarda retseptter tsıfrly formatta beríledí.
Esteríńízde me, būryn bank bólímshelerínde kommunaldyq tólemder men audarymdar úshín de ūzyn-sonar kezekte tūratynbyz. Qazír Kaspi.kz, Halyk Homebank, Jusan Bank qosymshalary arqyly barlyq tólemderdí onlaın jasauǵa bolady. QR-kodpen tólem júıesí keń taraldy, kassaǵa barudyń qajetí joq.
Qoǵamdyq kólíktí alaıyq. Būryn avtobusqa nemese metroǵa mínu úshín jolaqyny qolma-qol tóleıtínbíz, al qazír «Ońaı» kartasy nemese mobıldí tólemder arqyly esh qıyndyqsyz tóleı alamyz. Valıdatorlar arqyly tólem jasau jyldam árí yńǵaıly boldy. QR-kod bıletterí engízíldí. Būl da kezektí azaıtuǵa kómektestí.
Būdan bólek, qazír bazarǵa, dúkenge baryp uaqyt joǵaltpaı-aq, Glovo, Wolt, Chocofood, Yandex Go sıyaqty platformalar arqyly tamaq pen azyq-túlíkke tapsyrys berudí úırendík. Al marketpleıster (Kaspi.kz, Wildberries, Ozon) arqyly úıden shyqpaı-aq tauar satyp aluǵa múmkíndík bar.
Qoryta aıtqanda, tsıfrlandyru būrynǵy ūzyn-sonar kezekterdí azaıtyp, uaqytty únemdeuge kómektestí.
Búgínde memlekettík qyzmetterdíń 90%-dan astamy onlaın qoljetímdí. Būl baǵytta Egov.kz jáne Smart Almaty platformalary jūmys ísteıdí. «Open Almaty» arqyly tūrǵyndardyń ótíníshterí onlaın qabyldanyp, sheshímín tabuda. Qalalyq qyzmetterge arnalǵan bíryńǵaı chat-bottar men mobıldí qosymshalar da qala jūrtshylyǵy úshín qyzmet etude.
«Tsıfrly Almaty» jobalary aldaǵy jyldary megapolıstí zamanauı árí yńǵaıly qalaǵa aınaldyra otyryp, halyqqa qyzmet kórsetudí ońtaılandyra túsedí. Búgíngí tańda shaharda almatylyqtardyń ómír sapasyn jaqsartuǵa baǵyttalǵan bírneshe auqymdy jobalar júzege asyryluda.