«Ádílet» partıyasynyń Ískerlík keńes otyrysynda Qazaqstandaǵy orta bıznestí damytu jáne otandyq kompanıyalardyń ósuíne jaǵdaı jasau máselelerí qaraldy, – dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí.
Aıbek Dádebaıdyń tóraǵalyǵymen ótken jıynǵa bıznes, salalyq qauymdastyqtar men memlekettík organdardyń ókílderí qatysyp, kompanıyalardyń damuyna kedergí keltíretín máseleler men olardy sheshu joldaryn talqylady.
Orta bıznestíń ekonomıkadaǵy úlesín arttyru – negízgí míndetterdíń bírí. Būl máselení būǵan deıín Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ta kótergen bolatyn. Prezıdenttíń aıtuynsha, árbír kásípker qoldau sharalary turaly tolyq bílíp, olardy qalaı aluǵa bolatynyn túsínuí kerek. Sonda shaǵyn bıznestíń orta bıznes sanatyna ótuge yntasy artady.
«Ádílet» partıyasynyń baǵdarlamasynda orta bıznestíń úlesín 7%-dan 20%-ǵa deıín arttyru jáne bes jyl íshínde 1 mıllıon jańa jūmys ornyn qūru kózdelgen. Būl úshín jańa óndírís oryndaryn ashu, ınvestıtsıya tartu, laıyqty jalaqysy bar jūmys oryndaryn kóbeıtu jáne qazaqstandyq kompanıyalardyń ónímín shetel naryqtaryna shyǵaru qajet.
Otyrysty ashqan «Ádílet» partıyasynyń tóraǵasy Aıbek Dádebaı shaǵyn jáne orta bıznes subektíleríníń sany boıynsha aıyrmashylyq bar ekenín atap óttí. Qazír elímízde shaǵyn jáne orta bıznespen aınalysatyn 2 mıllıonǵa juyq kásípkerlík nysan bar. Alaıda orta bızneske jatatyn zańdy tūlǵalardyń úlesí shamamen 0,2% ǵana. Onyń aıtuynsha, Ískerlík keńes būǵan deıín túrlí salanyń ókílderímen bírneshe kezdesu ótkízgen. Kásípkerlerden túsken ūsynystardyń bír bólígí partıya baǵdarlamasynyń ekonomıkalyq baǵytyna engízíldí.
«Árbír shara naqty derekterge súıeníp, kásíporyndardyń múmkíndíkterí men shekteulerín eskeruí tıís. Nátıjesí de naqty kórsetkíshtermen baǵalanuy kerek. Investıtsıya tartu, jańa óndírís oryndaryn ashu, jūmys oryndaryn kóbeıtu, otandyq óndírístí damytu jáne eksportty ūlǵaıtu mańyzdy», - dedí Aıbek Dádebaı.
Partıya tóraǵasy Ískerlík keńestíń jūmysyna qatysty jańa tásíldí de tílge tıek ettí. Onyń sózínshe, máseleler naqty derekterge súıeníp talqylanyp, ūsynylatyn sheshímderdíń ekonomıkalyq tıímdílígí eseppen negízdeluí kerek.
Ūlttyq statıstıka byurosynyń málímetínshe, 2026 jyly shaǵyn bıznesten orta bıznes sanatyna 429 kásíporyn ótken. Byuronyń Aqparattyq-esepteu ortalyǵy dırektorynyń orynbasary Nauryz Baızaqovtyń aıtuynsha, ósíp kele jatqan kompanıyalarmen júıelí jūmys júrgízu úshín «Ósu kartasy» ázírlengen. Platforma statıstıkalyq jáne ákímshílík derekterdí bíríktíríp, orta bıznes sanatyna resmı túrde ótpeı tūryp-aq ósu áleuetí bar kásíporyndardy anyqtauǵa múmkíndík beredí.
Ūlttyq ekonomıka bírínshí vıtse-mınıstrí Azamat Ámírın kompanıyanyń kólemín anyqtaǵanda, onyń basqa kompanıyalarmen baılanysyn eskeríp, eń aldymen tabys mólsheríne súıenudí ūsyndy. Sondaı-aq ol «Ósseń – qoldaımyz» qaǵıdatyn engízíp, shaǵyn bıznesten orta bızneske ótetín kásíporyndarǵa arnaıy qoldau sharalaryn qarastyru bastamasyn kóterdí.
Otyrysqa qatysushylar kásípkerlerdíń kompanıyalaryn ádeıí ósírmeı ūstauyna sebep bolatyn máselelerdí de talqylady. Qazaqstan salyq keńesshílerí qauymdastyǵynyń múshesí Aıjan Balakesheva basqa sanatqa ótken kezde aıyppūldardyń kóbeıíp, qosymsha salyqtyq tekseruler qaupí artatynyn jetkízdí. Onyń píkírínshe, būl jaǵdaı kásípkerlerdíń bıznestí keńeıtuge degen yntasyn tómendetuí múmkín. Sondaı-aq ol jeńíldetílgen salyq rejımí qoldanylatyn kezde zańdy tūlǵalar arasyndaǵy operatsıyalar boıynsha shyǵyndardy shegeruge qoıylǵan tyıymdardy qaıta qaraudy ūsyndy.
Qazaqstan ınvestorlar odaǵynyń basqarma tóraǵasy Rústam Júrsínov salyqtan jaltaru úshín bír bıznestí bírneshe kompanıyaǵa bólíp tírkeudí shekteu maqsatynda bír-bírímen baılanysty kompanıyalardy bírtūtas bıznes retínde qarastyrudy ūsyndy. Sonymen qatar, ol kásíporyndardy shaǵyn bıznesten orta bızneske ótkízu ǵana emes, olardyń árí qaraı damuyna jaǵdaı jasau mańyzdy ekenín aıtady. Būl úshín bıznes kólemín anyqtau kezínde ár salanyń erekshelígín eskeríp, orta bıznes sanatyna ótken kompanıyalarǵa jańa talaptarǵa beıímdeluge uaqyt beru qajet.
«Atameken» ūlttyq kásípkerler palatasy Óńdeu ónerkásíbí komıtetíníń tóraǵasy Qanat Ibraev bıznestí qoldauǵa arnalǵan qoldanystaǵy sharalardy úılestíríp, bír júıege keltírudí ūsyndy. Kásíporyndar óz ónímderíne degen sūranysty aldyn ala bíluí úshín aldaǵy 3-5 jylǵa arnalǵan ónerkásíptík sūranys kartasyn ázírleu bastamasyn kóterdí. Sondaı-aq shıkízatty shetelge satudan górí, ony el íshínde óńdeu tıímdí bolatyndaı jaǵdaı jasau qajettígín aıtty.
Respublıkalyq tau-ken óndírushí jáne tau-ken metallurgıyalyq kásíporyndar qauymdastyǵynyń atqarushy dırektory Nıkolaı Radostovets ūzaq merzímdí kelísímsharttar bolǵan jaǵdaıda ınvestorlardyń qarjy saluǵa daıyn ekenín jetkízdí.
«Eger ūzaq merzímdí kelísímsharttar men naqty damu perspektıvasy bolsa, bíz mūnda zauyttardy nólden bastap saluǵa daıynbyz», - dedí ol.
Sonymen bírge jerdí paıdalanu maqsatyn ózgertu tártíbín jeńíldetíp, artyq byurokratıyalyq kedergílerdí joyudy ūsyndy.
Bıznestíń óndírístík kooperatsıyany damytu jóníndegí bastamalaryn qoldaǵan Ónerkásíp jáne qūrylys mınıstrí Ersaıyn Naǵaspaev otandyq óndírushílerdí keńínen tartu úshín ónerkásíptík klaster ūǵymy engízílgenín aıtty. Mınıstr írí óndírís oryndarynyń aınalasynda qajettí ınfraqūrylym qūrudyń mańyzyna toqtaldy.
«Írí ınvestıtsıyalyq jobanyń tıímdílígí ınvestıtsıya kólemí men ashylǵan jūmys oryndarynyń sanymen ǵana ólshenbeıdí. Joba ayasynda jańa otandyq jetkízushíler tartylyp, shaǵyn jáne orta bıznestíń damuyna da múmkíndík beríluí kerek», - dedí mınıstr.
Kásípkerlerdíń ūsynystaryn odan árí pysyqtau úshín «Ádílet» partıyasynyń Ískerlík keńesí tūraqty jūmys ísteıtín formatqa kóshedí. Keńes bıznestíń máselelerín jınaqtap qana qoımaı, olardy sheshudíń naqty joldaryn ázírleıdí. Keıín būl ūsynystar zańnamalyq bastamalarǵa, deputattyq saualdarǵa nemese Úkímetke joldanatyn ūsynystarǵa aınaluy múmkín.
Ískerlík keńestíń jūmysyna teń tóraǵalar jetekshílík etedí. Olardyń qataryna «Alageum Electric» kompanıyasy dırektorlar keńesíníń tóraǵasy Erkebūlan Ílıyasov kírdí.
Ekonomıkanyń negízgí sektorlary boıynsha 13 salalyq keńes jūmys ísteıdí. Olardyń qūramy salalyq qauymdastyqtardyń ūsynystary, qatysushylardyń kásíbı tájírıbesí men tıístí salalardaǵy praktıkalyq jūmysy eskeríle otyryp jasaqtalǵan.
Óńírlerde būl jūmysty partıya fılıaldary janyndaǵy Ískerlík keńester jalǵastyrady. Olar kásípkerlerdíń jergílíktí jerdegí máselelerín jınaqtap, pysyqtaıdy. Būdan bólek, kásípkerlerge ákímshílík qysym kórsetu máselelerín qarau úshín Bıznestí qorǵau keńesí qūryldy.
«Ádílet» partıyasy tóraǵasynyń orynbasary Eldar Jūmaǵazıevtíń aıtuynsha, bírneshe memlekettík organnyń qatysuyn qajet etetín máselelerdí sheshu úshín Úkímet janynan Kásípkerlík máselelerí jóníndegí jobalyq keńse qūrylady.
«Jobalyq keńse kásípkerlík máseleleríne jetekshílík etetín vıtse-premer deńgeıínde jūmys ísteıdí. Qajet bolǵan jaǵdaıda ónerkásíp salasyna jauapty vıtse-premer de qatysady. Salalyq keńesterde kóterílgen barlyq másele osy deńgeıde qaralyp, sheshímín tabady», - dedí Eldar Jūmaǵazıev.
Jıyn sońynda Aıbek Dádebaı qatysushylarǵa naqty ūsynystar ázírlep, olardy esep-qısappen negízdeudí tapsyrdy.
«Máselení sheshu jolyn ūsynbaı, ony jaı ǵana kóteríp, soza berudíń qajetí joq. Bıznes tarapynan naqty sheshímder men esepter qajet», - dep túıíndedí partıya tóraǵasy.
Maqūldanǵan ūsynystardyń barlyǵy olardy íske asyrudyń naqty qadamdary men oryndaluyn baqylau tártíbí belgílengen ortaq jol kartasyna engízíledí.