Соңғы жылдары Қазақстанның мәдениеті мен өнері халықаралық деңгейде кеңінен танылып келеді. Әсіресе театр және заманауи би өнері шетелдік көрермендердің қызығушылығын арттырып, отандық шығармашылық ұжымдарға жаңа мүмкіндіктер ашуда. Алматылық Jolda dance theatre ұжымының Еуропада өтетін ірі халықаралық би фестиваліне қатысуын сондай жетістіктердің бірі ретінде қарастыруға болады.
Қазақстандық өнер ұжымдарының шетелдік мәдени алаңдарға шығуы ұлттық өнерді дамытуға, мәдени қарым-қатынасты нығайтуға және елдің халықаралық беделін арттыруға ықпал етеді. Бұл ретте, аталған өнер ұжымының Германиядағы беделді фестивальде өнер көрсетуі – Қазақстан мәдениеті үшін маңызды оқиға.
Алматылық Jolda dance theatre театры заманауи би өнеріне арналған schrit_tmacher Festival халықаралық фестивалінің 31-ші маусымына қатысады. Театр ұжымы өзінің TAMYR атты спектаклін 13–14 наурыз күндері Германияның Ахен қаласында ұсынады.
Бұл фестиваль Еуропадағы заманауи би өнерінің ең беделді алаңдарының бірі болып саналады. Әр жыл сайын бұл мәдени шараға әлемнің әртүрлі елдерінен келген танымал би ұжымдары, хореографтар және өнер зерттеушілері қатысады. Фестиваль заманауи би өнерінің жаңа бағыттарын таныстырып қана қоймай, шығармашылық тәжірибе алмасу үшін де маңызды мүмкіндік береді.
Фестивальде әлемдік деңгейде танымал шығармашылық ұжымдар өнер көрсетеді. Олардың қатарында Нидерландтың әйгілі би ұжымы NDT 1, Қытай елінен TAO Dance Theater, сондай-ақ британдық хореограф басқаратын Akram Khan Company сияқты заманауи би өнерінің жетекші өкілдері бар. Осындай ірі мәдени алаңда қазақстандық театрдың өнер көрсетуі – ұлттық өнердің халықаралық деңгейде танылуының дәлелі.
Ал schrit_tmacher Festival фестивалі тек өнер көрсететін сахна ғана емес, сонымен қатар мәдениеттер арасындағы диалогті дамытатын ерекше платформа болып табылады. Оның басты идеясы – би өнері арқылы халықтарды жақындастыру және түрлі мәдениеттерді өзара түсіністікке шақыру.
Фестиваль шекарааралық ынтымақтастықты қолдай отырып, әр елдің мәдени ерекшеліктерін көрсетуге мүмкіндік береді. Би өнері тілдік және мәдени кедергілерді жойып, адамдарды біріктіретін әмбебап құрал ретінде қарастырылады. Сондықтан мұндай халықаралық мәдени шаралар шығармашылық байланыстарды нығайтып, жаңа өнер жобаларының пайда болуына ықпал етеді.
Фестиваль аясында ұсынылатын TAMYR спектаклі ерекше көркемдік және философиялық мазмұнға ие. Қазақ тілінен аударғанда «тамыр», «бастау» деген мағынаны білдіретін бұл қойылым адамзаттың шығу тегі, тарихи жады және тұлғалық болмыс тақырыптарын зерттейді.
Қойылымда заманауи хореография, вокалдық орындау және визуалды сахналық образдар үйлесімді түрде біріктірілген. Бұл тәсіл көрерменге спектакльдің идеялық мазмұнын тереңірек сезінуге мүмкіндік береді.
Спектакльдің негізгі идеясы – адамның өз мәдениетімен, табиғатымен және тарихи тамырымен байланысын көрсету. Қойылым арқылы авторлар қазіргі қоғамдағы адамның өзіндік болмысын іздеу, өткен мен бүгіннің байланысы және мәдени мұраның маңызы туралы ой қозғайды.
Сонымен қатар спектакль көрермендерді өз тамырына, мәдениетіне және тарихына жаңаша көзқараспен қарауға шақырады. Мұндай философиялық тақырыптар қазіргі заманауи өнерде жиі кездеседі және халықаралық аудитория үшін де өзекті болып табылады.
Оңтүстік астананың Jolda dance theatre театры бұған дейін де халықаралық сахналарда өнер көрсетіп үлгерген. Театр ұжымы Францияда өтетін Avignon Off Festival фестивалінде өнер көрсетіп, шетелдік көрермендердің назарын аударған болатын.
Бұл фестиваль әлемдегі ең ірі театр фестивальдерінің бірі болып саналады және көптеген жас әрі эксперименттік театр ұжымдары үшін маңызды алаң ретінде мәлім. Мұндай халықаралық тәжірибе алматылық театрдың шығармашылық дамуына ықпал етіп, жаңа көркемдік бағыттарды меңгеруге мүмкіндік береді. Осылайша, театр ұжымы Еуропадағы маңызды мәдени сахнада өнер көрсетіп, еліміздің заманауи өнерін халықаралық аудиторияға таныстырмақ. Мұндай мәдени іс-шаралар ұлттық өнерді халықаралық деңгейде насихаттауға, шығармашылық байланыстарды нығайтуға және мәдени алмасуды дамытуға үлкен үлес қосады.
Сонымен қатар, бұл жетістік Қазақстандағы заманауи би өнерінің дамып келе жатқанын және оның халықаралық аудитория үшін қызықты әрі маңызды екенін дәлелдейді. Алдағы уақытта да отандық өнер ұжымдары әлемдік сахналарда өнер көрсетіп, қазақ мәдениетін жаңа деңгейге көтеретіні сөзсіз.
Роза РАҚЫМҚЫЗЫ
