18 тамызда Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығындағы Семей сынақ полигоны тарихының экспозициялық залында Ашық есік күндері басталды, – деп хабарлайды aqshamnews.kz тілшісі.
Полигон тарихы келушілерге ашылды.
Семей ядролық сынақ полигоны жабылуының 35 жылдығында Курчатовта 1950 жылдардағы түпнұсқа ғылыми-техникалық есептерді, өлшеу құралдарын, архивтік фотосуреттерді және ядролық дәуірден қалған басқа да жәдігерлерді көруге болады.
Курчатовта 1950 жылдардағы түпнұсқа есептер сақталған
Экспозиция Семей ядролық сынақ полигонының тарихын сол кезеңнен қалған құжаттар мен техника арқылы таныстырады.
Залда 1950 жылдардағы ғылыми-техникалық есептердің түпнұсқалары, түрлі өлшеу құралдары, макеттер мен полигон жұмыс істеген кезеңдегі архивтік фотосуреттер сақталған. Келушілерге полигонның құрылуы мен даму кезеңдері, ядролық сынақтардың жүргізілуі және физик ғалымдардың жұмысы туралы да айтылады.
Бұл жәдігерлер көрмені жай тарихи шолудан ерекшелейді. Әдетте даталар мен сандар арқылы баяндалатын кезең мұнда сол уақыттың нақты құжаттары мен жабдықтары арқылы көрсетіледі.
18 тамызда экскурсиялар Қазақстан азаматтары үшін өтеді
Бағдарламаның алғашқы күні Қазақстан азаматтарына арналған.
18 тамызда екі экскурсия қарастырылған: сағат 10:00-ден 11:00-ге дейін қазақ тілінде, 15:00-ден 16:00-ге дейін орыс тілінде. Іс-шара Абай облысының Курчатов қаласындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығында өтеді.
Келушілер алдын ала тіркелді: Қазақстан азаматтарының өтінімдері 12 тамызға дейін қабылданған.
20 тамызда экспозиция шетел азаматтарына ашылады. Олар үшін ағылшын тілінде екі экскурсия жоспарланған — сағат 10:00-ден 11:00-ге дейін және 15:00-ден 16:00-ге дейін.
Полигонның жабылғанына биыл 35 жыл
Көрменің өткізілуі Қазақстанның жаңа тарихындағы ең маңызды оқиғалардың бірімен байланысты.
Семей ядролық сынақ полигоны 1991 жылғы 29 тамызда жабылды. 2026 жылы бұл тарихи шешімге 35 жыл толып отыр.
Полигон жұмыс істеген 1949–1989 жылдар аралығында мұнда 456 ядролық жарылыс жасалды. Соңғы жарылыс 1989 жылғы 19 қазанда өтті.
Кеңес Одағының алғашқы атом қаруы сынағы Семей полигонында 1949 жылғы 29 тамызда жүргізілді. Арада 42 жыл өткенде дәл осы күні полигон ресми түрде жабылды.
29 тамыз Қазақстанның бастамасымен халықаралық күнге айналды
Кейін Семей полигоны жабылған күн жаһандық маңызға ие болды.
2009 жылы БҰҰ Бас Ассамблеясы 64/35 қарарын бірауыздан қабылдап, 29 тамызды Ядролық сынақтарға қарсы халықаралық іс-қимыл күні деп жариялады. Бұл бастаманы Қазақстан көтерген.
Сондықтан Курчатовтағы биылғы іс-шаралар бірден екі маңызды датаны біріктіреді: полигон жабылуының 35 жылдығын және Қазақстанның антиядролық бастамасының арқасында пайда болған халықаралық күнді.
Ұлттық ядролық орталық Ашық есік күндерін тарихи жадты сақтаумен және келушілерді отандық атом ғылымының дамуымен таныстырумен байланыстырады. ҰЯО бағдарламасында полигон жұмыс істеген кезеңнен қалған түпнұсқа құжаттар мен жабдықтарға ерекше орын берілген.