Жаз – балмұздақ көп желінетін мезгіл. Әрі бала біткен демалыста, қолдарына тиын-тебен түссе, «балмұздақ аламыз» деп дүкенге қарай құстай ұшады. Осы бір тіл үйірер тәттінің қадірлі болғаны соншалық, әлем күнтізбесінде Дүниежүзілік балмұздақ күні де бар екен.
Алғаш рет Нью-Йоркта балмұздақ 1786 жылы маусымда сатылыпты. Содан бері осы күнді Балмұздақ күні деп атап келеді. Бірақ Қытайда одан да ертеректе пайда болған деседі. Ежелгі Қытай халқы мұз, қар және жеміс-жидек қоспасынан сергітетін тағамдар әзірлеген. Еуропаға бұл рецептті алғаш болып сол елде саяхатта болған Марко Поло әкелген көрінеді. Ертедегі грек қолбасшысы Александр Македонскийдің әрбір қиян-кескі ұрыстан кейін қарды балмен немесе жеміс шырынымен араластырып жегені айтылады кей деректерде. Қызық екен.
Балмұздақты алғашында тек ауқатты адамдар ғана сатып ала алатын болған. Ал бүгінде кез келген адам үшін қолжетімді. Әлемде жыл сайын 15 миллиард литр балмұздақ желінеді. Бұл мөлшер 5000 олимпиадалық бассейнді толтыруға жетеді екен. Әр үш секунд сайын бір балмұздақ сатылады.
Балмұздақты француз императоры Наполеон Бонапарт та қатты жақсы көрген деседі. Ал Британияның бұрынғы премьер-министрі Маргарет Тэтчердің саяси мансабын бастамас бұрын, химия саласында жұмыс істеген және жұмсақ балмұздақ рецептерін жасауға қатысқан дейді дерек көздері. Бірде NASA ғарышкерлерге «Жерден» нені сағынатынын сұрап, сауалнама жүргізген екен. Нәтижесінде космоста жүрген ғарышкерлердің ең сағынатын тамағына пицца, газдалған сусын және балмұздақ кірген.
Жер бетіндегі ең қымбат балмұздақ «Алтын» деп аталады. Ол АҚШ-та сатылады, бағасы 1000 доллар. Ал алғашқы ең үлкен балмұздақ Канадада жасалған. Оның салмағы 10 тоннаны құрапты.
Жер бетінде ең көп таралған түрі – ванильді балмұздақтар. Португалияда үй жануарларына арнап қантсыз балмұздақтар өндірілді. Мексикадағы ең танымал десерт – қуырылған балмұздақтар.
Ғалымдар балмұздақтың адамның көңіл күйін көтеретінін, сондай-ақ оны көп жейтін әйелдерде бала көтеру мүмкіндігі жоғары болатынын дәлелдеген. Онда не тұрыс, кеттік дүкенге, балмұздақ алуға, бүгінгі күніміз сәтті әрі көңілді өтсін!
Әзірлеген Нұр ЖАМАЛ.