2025 жылғы 25 наурыз таңертең Алматы облысы, Бесағаш ауылында орналасқан медициналық орталықты және жеті ауланы тасқын су басты. Бұл туралы Aqshamnews.kz сайты хабарлайды. Апатқа Котырбұлақ атты тау өзенінің арнасынан шығуы себеп болды. Су тасқынының басты себебі ретінде өзен арнасының заңсыз тарылтылуы көрсетілуде.
Заңсыз құрылыс – апаттың негізгі себебі
Алматы облысының төтенше жағдайлар департаментінің (ТЖД) мәліметінше, жергілікті тұрғындар өзен арнасына өз бетінше қоршаулар мен уақытша құрылымдар (беседкалар) орнатқан. Бұл су ағынының табиғи жолмен өтуіне кедергі келтіріп, оның арнасынан шығуына себеп болған. «Жергілікті тұрғындар өзен арнасының бойына рұқсатсыз нысандар орнатып, су өткізу қабілетін шектеген», – деп хабарлады ТЖД өкілдері.
Қазір жағдай бақылауға алынды
Құтқару қызметтері дер кезінде әрекет етіп, су ағынын тоқтатуға қол жеткізді. Қазіргі уақытта өзен арнасының табиғи өту мүмкіндігі қалпына келтіріліп жатыр. Мамандар су тасқынының қайталанбауы үшін өзен арнасын тазалап, инженерлік шаралар қолдануда. Бүгінгі күні су тартылған аумақтарда залалды бағалау жұмыстары жүріп жатыр.
Кінәлілер іздестірілуде
Алматы облысының ТЖД таратқан мәлімет бойынша, қазіргі таңда өзен арнасын заңсыз тарылтуға себеп болған азаматтарды анықтау жұмыстары басталды. Бұл жағдай заңсыз құрылыс пен табиғи ортаға араласудың салдары қандай ауыр зардаптарға әкелетінін кезекті рет дәлелдеді. Тәртіп бұзушыларға қатысты әкімшілік немесе қылмыстық жауапкершілік қарастырылуы мүмкін.
Сарапшылар пікірі мен экологиялық қауіптер
Эколог мамандардың айтуынша, соңғы жылдары Алматы маңындағы ауылдарда өзен арналарына заңсыз араласу жиі байқалады. Эколог Айдана Серікбаева бұл жағдайды былай түсіндіреді: «Қаланың шетінде орналасқан ауылдарда демалыс аймақтарын өзен бойына орналастыру үрдіске айналды. Алайда табиғи арнаның құрылымын бұзу – экологиялық және техногендік апаттарға тікелей жол ашады. Бұл мәселені жергілікті әкімдіктер мен экологиялық бақылау органдары бірлесе шешуі тиіс», – дейді маман.
Бесағаштағы су тасқыны тағы да бір рет табиғи ортаға бейберекет араласудың қауіптілігін көрсетті. Котырбұлақ өзенінің арнасынан шығуы – тұрғындардың заңсыз әрекеттері мен бақылаудың әлсіздігінен туындаған. Қазіргі таңда су деңгейі қалыпқа келгенімен, зардаптарды жою және кінәлілерді анықтау жұмыстары жалғасып жатыр.