Jaz kezínde íshí ótíp, qūsatyndardyń sany kóbeıe bastaıdy. Bír qaraǵanǵa qorqatyn eshteńe joq, bíraq sonyń saldarynan ómírden de ótuí múmkín. Onyń bírí - tyrysqaq. Íshek ınfektsıyasy tobyna jatatyn, asa qauíptí árí jūqpaly auru. Holera vıbrıonyn tyrysqaqtyń qozdyrǵyshy dep te ataıdy. Sebebí, olar syrtqa kóp mólsherde tyrysqaq qozdyrǵyshyn bólíp shyǵarady. Ol degenímíz - nauqastyń nájísí, qūsyǵy arqyly suǵa, tamaqqa, kıím-keshekke, ydys-ayaqqa, kórpe-tósekke t.b. jerlerge túsedí. Típtí auru auyz arqyly da jūǵady.
Tyrysqaq aurudyń taraluyna bírínshí sebepker - su. Qozdyryshpen lastanǵan sudy íshuge nemese sharuashylyqta paıdalanuǵa bolmaıdy. Máselen, jemís-jıdek nemese kókónísterdí juyp shaıǵan kezde adamǵa jūǵady. Eger kesel su arqyly jūqsa, sol ydystan su ne tamaqtanǵan adamdar da auruǵa shaldyǵady.
Tyrysqaqtyń qozdyrǵyshy óte jūqpaly. Onyń azyq-túlíkke túsuíne kóbíne vıbrıon tasymaldaushylar sebep bolsa, aurudy taratatyn - shybyndar. Aurudyń būl túrí óte jūqpaly. Nauqastyń íshí auyrmaı, jıe óte bastaıdy. Ústí-ústíne qūsady. Qūsyqtyń túrí kúríshten jasalǵan qaınatpaǵa óte ūqsas bolady. Íshtíń ótuí bírneshe saǵattan 5 kúnge deıín sozyluy múmkín. Kóbíne 2-3 kúnge sozylady. Aurudyń aldyn aluy úshín jaz mezgílínde tekserílíp, belgíngen jerlerge shomylyp, kókónís jáne jemís-jıdekterdí juyp paıdalanu qajet. Sondaı-aq jeke bas gıgıenasyn, ásírese, balalar arasynda qatań saqtau qajet. Auyzsudy míndettí túrde qaınatyp íshu kerek. As daıyndau, ydys juu jáne auyzsu úshín ashyq aıdyn-aryqtardyń suyn paıdalanǵan jón. Úıdegí tamaqty ashyq qaldyrmaı, tez būzylatyndaryn tońazytqyshqa salǵan dūrys. Úıdegí qoqysty uaqytyly shyǵaryp, úı íshí men aulanyń tazalyǵyn saqtau kerek.
S.Súleımenova,
Almaly audany sanıtarıyalyq-epıdemıyalogıyalyq
baqylau basqarmasy EQB basshysy
A.Ibragımova,
Almaly audany sanıtarıyalyq-epıdemıyalogıyalyq
baqylau basqarmasy EQB bas mamany