Sońǵy jyldary Qazaqstannyń mádenıetí men ónerí halyqaralyq deńgeıde keńínen tanylyp keledí. Ásírese teatr jáne zamanauı bı ónerí sheteldík kórermenderdíń qyzyǵushylyǵyn arttyryp, otandyq shyǵarmashylyq ūjymdarǵa jańa múmkíndíkter ashuda. Almatylyq Jolda dance theatre ūjymynyń Europada ótetín írí halyqaralyq bı festıvalíne qatysuyn sondaı jetístíkterdíń bírí retínde qarastyruǵa bolady.
Qazaqstandyq óner ūjymdarynyń sheteldík mádenı alańdarǵa shyǵuy ūlttyq ónerdí damytuǵa, mádenı qarym-qatynasty nyǵaıtuǵa jáne eldíń halyqaralyq bedelín arttyruǵa yqpal etedí. Būl rette, atalǵan óner ūjymynyń Germanıyadaǵy bedeldí festıvalde óner kórsetuí – Qazaqstan mádenıetí úshín mańyzdy oqıǵa.
Almatylyq Jolda dance theatre teatry zamanauı bı óneríne arnalǵan schrit_tmacher Festival halyqaralyq festıvalíníń 31-shí mausymyna qatysady. Teatr ūjymy ózíníń TAMYR atty spektaklín 13–14 nauryz kúnderí Germanıyanyń Ahen qalasynda ūsynady.
Būl festıval Europadaǵy zamanauı bı óneríníń eń bedeldí alańdarynyń bírí bolyp sanalady. Ár jyl saıyn būl mádenı sharaǵa álemníń ártúrlí elderínen kelgen tanymal bı ūjymdary, horeograftar jáne óner zertteushílerí qatysady. Festıval zamanauı bı óneríníń jańa baǵyttaryn tanystyryp qana qoımaı, shyǵarmashylyq tájírıbe almasu úshín de mańyzdy múmkíndík beredí.
Festıvalde álemdík deńgeıde tanymal shyǵarmashylyq ūjymdar óner kórsetedí. Olardyń qatarynda Nıderlandtyń áıgílí bı ūjymy NDT 1, Qytaı elínen TAO Dance Theater, sondaı-aq brıtandyq horeograf basqaratyn Akram Khan Company sıyaqty zamanauı bı óneríníń jetekshí ókílderí bar. Osyndaı írí mádenı alańda qazaqstandyq teatrdyń óner kórsetuí – ūlttyq ónerdíń halyqaralyq deńgeıde tanyluynyń dálelí.
Al schrit_tmacher Festival festıvalí tek óner kórsetetín sahna ǵana emes, sonymen qatar mádenıetter arasyndaǵy dıalogtí damytatyn erekshe platforma bolyp tabylady. Onyń basty ıdeyasy – bı ónerí arqyly halyqtardy jaqyndastyru jáne túrlí mádenıetterdí ózara túsínístíkke shaqyru.
Festıval shekaraaralyq yntymaqtastyqty qoldaı otyryp, ár eldíń mádenı erekshelíkterín kórsetuge múmkíndík beredí. Bı ónerí tíldík jáne mádenı kedergílerdí joıyp, adamdardy bíríktíretín ámbebap qūral retínde qarastyrylady. Sondyqtan mūndaı halyqaralyq mádenı sharalar shyǵarmashylyq baılanystardy nyǵaıtyp, jańa óner jobalarynyń paıda boluyna yqpal etedí.
Festıval ayasynda ūsynylatyn TAMYR spektaklí erekshe kórkemdík jáne fılosofıyalyq mazmūnǵa ıe. Qazaq tílínen audarǵanda «tamyr», «bastau» degen maǵynany bíldíretín būl qoıylym adamzattyń shyǵu tegí, tarıhı jady jáne tūlǵalyq bolmys taqyryptaryn zertteıdí.
Qoıylymda zamanauı horeografıya, vokaldyq oryndau jáne vızualdy sahnalyq obrazdar úılesímdí túrde bíríktírílgen. Būl tásíl kórermenge spektakldíń ıdeyalyq mazmūnyn tereńírek sezínuge múmkíndík beredí.
Spektakldíń negízgí ıdeyasy – adamnyń óz mádenıetímen, tabıǵatymen jáne tarıhı tamyrymen baılanysyn kórsetu. Qoıylym arqyly avtorlar qazírgí qoǵamdaǵy adamnyń ózíndík bolmysyn ízdeu, ótken men búgínníń baılanysy jáne mádenı mūranyń mańyzy turaly oı qozǵaıdy.
Sonymen qatar spektakl kórermenderdí óz tamyryna, mádenıetíne jáne tarıhyna jańasha kózqaraspen qarauǵa shaqyrady. Mūndaı fılosofıyalyq taqyryptar qazírgí zamanauı ónerde jıí kezdesedí jáne halyqaralyq audıtorıya úshín de ózektí bolyp tabylady.
Ońtústík astananyń Jolda dance theatre teatry būǵan deıín de halyqaralyq sahnalarda óner kórsetíp úlgergen. Teatr ūjymy Frantsıyada ótetín Avignon Off Festival festıvalínde óner kórsetíp, sheteldík kórermenderdíń nazaryn audarǵan bolatyn.
Būl festıval álemdegí eń írí teatr festıvalderíníń bírí bolyp sanalady jáne kóptegen jas árí eksperımenttík teatr ūjymdary úshín mańyzdy alań retínde málím. Mūndaı halyqaralyq tájírıbe almatylyq teatrdyń shyǵarmashylyq damuyna yqpal etíp, jańa kórkemdík baǵyttardy meńgeruge múmkíndík beredí. Osylaısha, teatr ūjymy Europadaǵy mańyzdy mádenı sahnada óner kórsetíp, elímízdíń zamanauı ónerín halyqaralyq audıtorıyaǵa tanystyrmaq. Mūndaı mádenı ís-sharalar ūlttyq ónerdí halyqaralyq deńgeıde nasıhattauǵa, shyǵarmashylyq baılanystardy nyǵaıtuǵa jáne mádenı almasudy damytuǵa úlken úles qosady.
Sonymen qatar, būl jetístík Qazaqstandaǵy zamanauı bı óneríníń damyp kele jatqanyn jáne onyń halyqaralyq audıtorıya úshín qyzyqty árí mańyzdy ekenín dáleldeıdí. Aldaǵy uaqytta da otandyq óner ūjymdary álemdík sahnalarda óner kórsetíp, qazaq mádenıetín jańa deńgeıge kóteretíní sózsíz.
Roza RAQYMQYZY
