Jańa Konstıtutsıyany qabyldau jóníndegí referendumǵa qazaqstandyqtardyń 70%-dan astamy qatysuǵa nıettí, – dep habarlaıdy aqshamnews.kz tílshísí "Demokratıya ınstıtuty" ǵylymı-zertteu qauymdastyǵyna sílteme jasap.
2026 jylǵy 16 aqpan men 4 nauryz aralyǵynda júrgízílgen qoǵamdyq píkír saualnamasynyń nátıjeleríne sáıkes, Qazaqstan halqy konstıtutsıyalyq reformany talqylau protsesínen joǵary deńgeıde habardar jáne ony talqylauǵa belsendí qatysyp otyr. Zertteu 17 oblys pen respublıkalyq mańyzy bar 3 qalada tūratyn 18 jastan asqan 8 000 respondenttí qamtydy.
Saualnamaǵa qatysqandardyń jartysynan kóbí (67,1%) jańa Konstıtutsıya jobasynyń mazmūnymen tolyq nemese íshínara tanys ekenín aıtqan. 27,3%-y jańa Konstıtutsıya jobasy talqylanyp jatqanyn estígenín jetkízgen.
Respondentterdíń basym bólígí (90,9%) jańa Konstıtutsıyany qabyldaudy qoldaıtynyn bíldírgen. Olardyń íshínde 67,1% – tolyq qoldaıdy, al taǵy 23,8% – kóbíne qoldaıdy.
Jańa Konstıtutsıya jobasyndaǵy jekelegen erejelerdíń íshínde qoǵamnyń negízgí qūndylyqtaryn nyǵaıtuǵa jáne azamattardyń qūqyqtaryn qorǵauǵa baǵyttalǵan normalar eń joǵary qoldauǵa ıe bolyp otyr. Atap aıtqanda:
· tabıǵatqa ūqypty qarau qaǵıdatyn bekítu – 95,0%;
· mádenıet, bílím, ǵylym jáne ınnovatsıya qūndylyqtaryn bekítu – 91,6%;
· tsıfrlyq ortada azamattardyń derbes derekterín qorǵau – 89,9%;
· nekení er men áıel arasyndaǵy eríktí árí teń qūqyqty odaq retínde aıqyndau – 86,7%.
Konstıtutsıyalyq reforma kóbíne beıresmı ortadatalqylanady: otbasy múshelerí arasynda (40,1%), dostar men tanystar arasynda (29,9%), áríptester arasynda (24,2%).
Jańa Konstıtutsıya turaly óz píkírín qalyptastyru barysynda azamattar kóbínese osy saladaǵy mamandarǵa, yaǵnı zańgerlerge, sarapshylar qauymdastyǵyna, onyń íshínde sayasattanushylarǵa, áleumettanushylar men analıtıkterge, jurnalısterge, azamattyq qoǵam ókílderíne, sondaı-aq deputattar men memlekettík qaıratkerlerge sením artady.
2026 jyldyń 15 nauryzyna belgílengen respublıkalyq referendum qarsańynda halyqtyń elektoraldyq belsendílígíníń joǵary ekení anyqtalyp otyr. «Elímízdíń jańa Konstıtutsıyasyn qabyldau boıynsha respublıkalyq referendum 2026 jyldyń 15 nauryzynda ótedí. Aıtyńyzshy, síz referendumǵa baryp, dauys beresíz be?» degen sūraqqa respondentterdíń 74,8%-y dauys beruge qatysuǵa nıettí ekenín málímdegen.
Dauys beruge qatysudy josparlap otyrǵandardyń íshínde «Eger Síz jańa Konstıtutsıyany qabyldau jóníndegí referendumǵa qatyssańyz, qalaı dauys berudí josparlap otyrsyz?» degen sūraqqa respondentterdíń 90,9%-y jańa Konstıtutsıyany qabyldaudy «QOLDAIMYN» dep jauap beretínín aıtqan. Jańa Konstıtutsıyaǵa qarsy ekenín bíldírgender sany nebárí 4,6%. Sondaı-aq respondentterdíń az ǵana bólígí (4,5%) álí de ózderíníń sońǵy tańdauyn jasamaǵan.
Azamattar úshín Referendum turaly negízgí aqparat kózderítsıfrlyq medıa men dástúrlí BAQ bolyp tabylady. Saualnamaǵa qatysqandar kóbínese aqparatty áleumettík jelílerdegí jazbalardan (34,8%), ınternet-BAQ jańalyqtarynan (32,1%) jáne teledıdar jańalyqtarynan (30,6%) alady. Ár besínshí respondent áleumettík jelílerdegí qysqa vıdeolardy atap óttí.
Alynǵan derekter halyqtyń azamattyq belsendílígíníń joǵary ekenín jáne olardyń eldegí mańyzdy memlekettík úderísterge qyzyǵushylyq tanytyp otyrǵanyn kórsetedí. Respondentterdíń basym bólígí jańa Konstıtutsıya jobasyn ázírleu barysynda qarapaıym azamattardyń píkírí eskeríldí dep esepteıdí.
Áleumettík saualnama 2026 jyldyń 16 aqpany men 4 nauryzy aralyǵynda Demokratıya ınstıtutynyń jeke qarajaty esebínen júrgízíldí. Íríkteme reprezentatıvtí. Íríktelgen jıyntyq kólemí 8 000 respondenttí qūrady. Zertteuge 17 oblystan jáne respublıkalyq mańyzy bar 3 qaladan (Astana, Almaty jáne Shymkent) 18 jastan asqan azamattar qatysty. Statıstıkalyq qatelík +-3,02% qūraıdy. Saualnama Ortalyq saılau komıssıyasynyń jazbasha habarlamasymen júrgízíldí.
