Sybaılas jemqorlyq — memlekettík basqaru júıesíníń tıímdílígín tómendetetín, ekonomıkalyq ósímge kedergí keltíretín jáne azamattardyń bılík ınstıtuttaryna degen senímín álsíretetín áleumettík qūbylys.
Osyǵan baılanysty sybaılas jemqorlyqqa qarsy ís-qımyl Qazaqstan Respublıkasynyń memlekettík sayasatynyń negízgí basymdyqtarynyń bírí bolyp tabylady.
Sybaılas jemqorlyqtyń qoǵam damuyna tıgízetín kerí áserí kóp, olarǵa:
· memlekettík byudjettíń tıímsíz jūmsaluy;
· ekonomıkalyq básekelestíktíń būzyluy;
· kóleńkelí ekonomıkanyń keńeyuí;
· áleumettík teńsízdíktíń artuy;
· memlekettík sheshímderdíń ádíldígíne kúmánníń tuyndauy faktorlaryn keltíruge bolady.
Būl faktorlar qoǵamnyń tūraqty damuyna kerí áser etíp qana qoımaı, azamattardyń qūqyqtyq mádenıetíníń tómendeuíne de sebep bolady.
Osy faktorlardy boldyrmau maqsatynda Qazaqstan Respublıkasynyń sybaılas jemqorlyqqa qarsy sayasaty retínde júıelí sharalar keshení qabyldanǵan. Olardyń qatarynda:
1) «Sybaılas jemqorlyqqa qarsy ís-qımyl turaly» zań – sybaılas jemqorlyqqa qarsy sayasattyń qūqyqtyq negízín aıqyndaıdy.
2) Qazaqstan Respublıkasynyń Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmetí – qūqyqbūzushylyqtardy anyqtau, aldyn alu jáne jolyn kesu boıynsha arnaıy uákílettí qyzmet júrgízedí.
3) Memlekettík qyzmetshílerdíń ádep kodeksí – adaldyq, ashyqtyq jáne jauapkershílík qaǵıdattaryn nyǵaıtuǵa baǵyttalǵan.
4) Tsıfrlandyru jáne ashyqtyq -«Elektrondyq úkímet» portaldary; onlaın memlekettík qyzmetter; ashyq byudjetter; memlekettík satyp alulardyń tolyq jarıyalylyǵy.
5) Aldyn alu jáne aǵartu jūmystary - «Adaldyq alańdary», «Parasat joly» jobalary, mektepter men joǵary oqu oryndaryndaǵy adaldyq sabaqtary, sybaılas jemqorlyqqa qarsy tárbıe beru, adaldyq pen jauapkershílík qūndylyqtaryn nyǵaıtu.
Atalaǵan sharalar memlekettík qyzmettíń ashyqtyǵyn qamtamasyz etuge, jemqorlyq táuekelderín azaıtuǵa jáne azamattardyń memleketke degen senímín arttyruǵa baǵyttalǵan.
Sonymen bírge, sybaılas jemqorlyqpen kúres tek memlekettík organdardyń ǵana emes, búkíl qoǵamnyń ortaq míndetí ekení anyq. Memlekettíń árbír azamaty:
- zańsyz áreketter turaly aqparattandyruǵa;
- qūqyqtyq mádenıetín arttyruǵa;
- memlekettík qyzmet kórsetudegí ashyqtyqty talap etuge;
- jemqorlyqqa tózbeushílík qaǵıdatyn ūstanuǵa míndettí.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres — Qazaqstan Respublıkasynyń tūraqty damuy úshín negízgí faktorlardyń bírí. Memleket tarapynan qabyldanyp jatqan júıelí sharalar jáne qoǵamnyń belsendí qatysuy ǵana tıímdí nátıjege jetkízedí.
Árbír azamattyń adaldyqty ómírlík qaǵıdat retínde ūstanuy — jemqorlyqsyz qoǵam qūrudyń basty alǵysharty. Adaldyq, ádíldík jáne ashyqtyq — jańa Qazaqstannyń negízgí qūndylyqtary.
Almaty bólímshelík kólíktegí sanıtarıyalyq-epıdemıologıyalyq baqylau basqarmasynyń bólím basshysy K.Djubanysheva